# Mülk Sûresi, 10. Âyet (67:10)

> وَقَالُوا۟ لَوْ كُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا كُنَّا فِىٓ أَصْحَـٰبِ ٱلسَّعِيرِ

*Ve kâlû lev kunnâ nesme'u ev na'kilu mâ kunnâ fî ashâbi-sse'îr(i)*

**Meal (Diyanet):** Yine şöyle derler: "Eğer kulak vermiş veya aklımızı kullanmış olsaydık, şu alevli ateştekilerden olmazdık."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Keşke dinleseydik veya aklımızı kullansaydık, bu alevli ateşin halkı arasında olmazdık, diyerek pişmanlıklarını dile getirirler. İşitme ve akıl nimetlerinin kıymeti vurgulanır.","keyConcepts":[{"word":"نَسْمَعُ","root":"س م ع","rootLatin":"S-M-A","meaning":"İşitmek, dinlemek, kulak vermek; hakikati duyup kalben kabul etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Sem', kulağın sesleri almasıdır. Ancak Kur'an'da sem' çoğu zaman salt işitmeden öte 'kabul ederek dinleme' anlamındadır. 'Lev künnâ nesme'u' (keşke dinleseydik) ifadesindeki sem' bu kabul anlamındadır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dini ve Ahlaki Kavramlar","detail":"Kur'an semantiğinde sem', bazen basîret ile eş anlama gelir: hakikati kalben idrak etmek. Cehennemdekilerin 'keşke dinleseydik' demesi, fiziksel değil ruhani bir sağırlığa işaret eder."}]},{"word":"نَعْقِلُ","root":"ع ق ل","rootLatin":"A-Q-L","meaning":"Akıl etmek, idrak etmek; hakikati kavrayıp gereğince amel etmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Akl'ın aslı tutmak ve bağlamaktır (devenin bağlanması gibi). Akıl, insanı zararlı şeylerden alıkoyan melekedir. Ayette 'na'kılu' (akıl etseydik) ifadesi, aklın salt bilgi değil, bilgiyi amele dönüştürme kabiliyeti olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Akl iki kısımdır: garîzî akıl (doğuştan gelen idrak kabiliyeti) ve mükteseb akıl (tecrübe ve öğrenmeyle kazanılan hikmet). Ayet her iki kısmın da kullanılmadığından yakınır."}]},{"word":"السَّعِيرِ","root":"س ع ر","rootLatin":"S-A-R","meaning":"Alevli ateş, kızgın cehennem; hararetin en şiddetli hali.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Saîr, ateşin alevlenip kızışması demektir. Cehennemin isimlerinden biridir. Kur'an'da cehennemin farklı isimleri (nâr, cahîm, saîr, seker, haviye, lezâ, hutame) farklı vasıflarına işaret eder. Saîr, ateşin tutuşup alevlenme yönünü vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"S-A-R kökü ateşin tutuşup alevlenmesidir. Saîr hem ateşin kendisi hem de onun şiddetli alevlenme halidir. 'Ashâbi's-saîr' (saîr halkı), orada ebedi kalanları ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *67/8-10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *67/8-10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *67/8-10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *67/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *67/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *67/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *67/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *67/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *67/10*
- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/10*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *67/10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmet Avni Konuk · *67/10*