# Mülk Sûresi, 14. Âyet (67:14)

> أَلَا يَعْلَمُ مَنْ خَلَقَ وَهُوَ ٱللَّطِيفُ ٱلْخَبِيرُ

*Elâ ya'lemu men ḣalaka ve huve-lletîfu-lḣabîr(u)*

**Meal (Diyanet):** Yaratan bilmez mi? O, en gizli şeyleri bilir, (her şeyden) hakkıyla haberdardır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/14

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yaratan bilmez mi? O Latîf ve Habîr'dir. Yaratıcının yaratığını en iyi bilen olduğu, Latîf ve Habîr isimleriyle temellendirilir.","keyConcepts":[{"word":"خَلَقَ","root":"خ ل ق","rootLatin":"H-L-Q","meaning":"Yarattı; yoktan var eden, her şeyi takdir edip ölçüyle meydana getiren.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Halk, bir şeyi takdir ve planlama ile meydana getirmektir. Allah'ın halkı iki boyutludur: takdir (planlama) ve îcâd (var etme). Yaratan, yarattığını en iyi bilendir; zira varlık O'nun ilminden sudûr etmiştir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Halk, sun' (yapma), ibdâ' (örneksiz yaratma) ve inşâ' (kurma) kavramlarından daha kapsamlıdır. Her yaratma bir bilmeyi gerektirir; yaratıcının yarattığını bilmemesi muhaldir."}]},{"word":"اللَّطِيفُ","root":"ل ط ف","rootLatin":"L-T-F","meaning":"En ince ayrıntıları bilen, lutuf ve incelikle muamele eden; gizli şeylere nüfuz eden.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Latîf'in iki ana anlamı vardır: Birincisi, en ince ve gizli şeyleri bilen (ilimde letâfet); ikincisi, kullarına ince ve nazik lutuflarla muamele eden (fiilde letâfet). Bu ayette birinci anlam ağır basar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Latîf ismi, Allah'ın ilminin en küçük zerreye, en gizli niyete, en ince detaya kadar nüfuz ettiğini bildirir. Habîr ile birlikte gelmesi, bu ilmin hem derinliğine (letâfet) hem genişliğine (hubr) işaret eder."},{"author":"Hilmi Güngör","work":"Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Latîf kelimesi, Arap dilinde incelik ve nezaket kökünden gelir. İlahi isim olarak, Allah'ın hem bilgisinin inceliğini hem de kullarına muamelesindeki lutufkarlığı ifade eder."}]},{"word":"الْخَبِيرُ","root":"خ ب ر","rootLatin":"H-B-R","meaning":"Her şeyden haberdar olan, işlerin iç yüzünü bilen; ilmi tecrübe ve nüfuza dayanan.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Habîr, bir şeyi deneyerek ve iç yüzüne nüfuz ederek bilen demektir. Alîm genel bilgiyi, Habîr ise bir şeyin künhüne ve detayına vakıf olmayı ifade eder. Allah'ın Habîr olması, hiçbir şeyin O'ndan gizli kalamayacağı anlamına gelir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hubr, bilginin en derinlik ve nüfuz gerektiren türüdür. Habîr ile Alîm farkı: Alîm mutlak bilgiyi, Habîr ise şeylerin iç yüzüne ve gizli yönlerine dair bilgiyi ifade eder."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/14*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/14*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk · *67/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *67/14*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *67/14*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *67/14*
- **Kelime-i Âdemiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *67/14*
- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/14*
- **TB. Fusûs Mukaddimesi** — Ahmet Avni Konuk · *67/14*
- **Fusûsu'l-Hikem Mukaddime** — Ahmed Avni Konuk · *67/14*
- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/14*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *67/13-14*