# Mülk Sûresi, 15. Âyet (67:15)

> هُوَ ٱلَّذِى جَعَلَ لَكُمُ ٱلْأَرْضَ ذَلُولًا فَٱمْشُوا۟ فِى مَنَاكِبِهَا وَكُلُوا۟ مِن رِّزْقِهِۦ ۖ وَإِلَيْهِ ٱلنُّشُورُ

*Huve-lleżî ce'ale lekumu-l-arda żelûlen femşû fî menâkibihâ ve kulû min rizkih(i)(s) ve-ileyhi-nnuşûr(u)*

**Meal (Diyanet):** O, yeryüzünü sizin ayaklarınızın altına serendir. Haydi onun üzerinde yürüyün ve Allah'ın rızkından yiyin. Dönüş ancak O'nadır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Yeryüzünü sizin için boyun eğdiren O'dur; yollarında yürüyün ve O'nun rızkından yiyin. Dönüş O'nadır. Arz'ın insana musahhar kılınması ve rızık kavramı işlenir.","keyConcepts":[{"word":"ذَلُولًا","root":"ذ ل ل","rootLatin":"Z-L-L","meaning":"Boyun eğmiş, uysal, itaatkar; yeryüzünün insana hizmet edecek şekilde kolaylaştırılmış olması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Zelûl, zillet kökünden olup kolay ve uysal olan demektir. Binicisine itaat eden uysal deve gibi yeryüzü de insanın yaşamasına, yürümesine ve faydalanmasına elverişli kılınmıştır. Bu, büyük bir ilahi nimettir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zelûl, binilip yürünmeye hazır, sahibine boyun eğmiş hayvan gibidir. Yeryüzünün zelûl olması, dağlarına, ovalarına ve denizlerine rağmen insanın ondan faydalanabilmesini ifade eder."}]},{"word":"مَنَاكِبِهَا","root":"ن ك ب","rootLatin":"N-K-B","meaning":"Yolları, kenarları, omuzları; yeryüzünün dört bir köşesi ve geçit yerleri.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Menâkib, menkib'in çoğuludur; omuz anlamındadır. Yeryüzünün menâkibi, onun yolları, dağları ve taraflarıdır. İnsana yeryüzünün her köşesinde yürüyüp rızık araması emredilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Menâkib, yeryüzünün kenarları ve yüksek yerleridir. 'Fî menâkibihâ' (onun omuzlarında yürüyün) ifadesi, arzın en zor yerlerinde bile yürünebilir kılındığını gösterir — düz yerleri haydi haydi."}]},{"word":"رِزْقِهِ","root":"ر ز ق","rootLatin":"R-Z-Q","meaning":"O'nun rızkı; Allah'ın kullarına takdir ettiği her türlü maddi ve manevi nasip.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Rızk, Allah'ın kullarına ihsan ettiği payedir; yiyecek, içecek, giyecek gibi maddi nimetleri olduğu gibi ilim, hikmet ve iman gibi manevi nimetleri de kapsar. Rızkın Allah'a izafe edilmesi, asıl rızık verenin O olduğunu bildirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Rızk kelimesi Kur'an'da 120'den fazla yerde geçer. Hem helal hem haram rızk kapsamına girer; ancak Allah'ın emrettiği rızk helal olandır. 'Külû min rızkıhî' emri, helal rızık aramayı teşvik eder."}]},{"word":"النُّشُورُ","root":"ن ش ر","rootLatin":"N-Ş-R","meaning":"Diriliş, yeniden kalkış; ölümden sonra Allah'a dönüş ve hesap için toplanma.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Nüşûr, ölümden sonra dirilmek ve yeniden hayata dönmektir. Neşr (yaymak, açmak) kökünden gelir; tıpkı rüzgarın bulutları yayması gibi, Allah ölüleri kabirlerinden yayıp diriltecektir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"N-Ş-R kökü açmak, yaymak ve diriltmek anlamlarını taşır. Nüşûr, ba's (diriltme) ile eş anlamlıdır. Ayetin sonunda nüşûr'un zikredilmesi, dünya nimetlerinden faydalanırken ahireti unutmamayı hatırlatır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *67/15*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *67/15*
- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/15*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *67/15*