# Mülk Sûresi, 19. Âyet (67:19)

> أَوَلَمْ يَرَوْا۟ إِلَى ٱلطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صَـٰٓفَّـٰتٍ وَيَقْبِضْنَ ۚ مَا يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا ٱلرَّحْمَـٰنُ ۚ إِنَّهُۥ بِكُلِّ شَىْءٍۭ بَصِيرٌ

*Eve lem yerav ilâ-ttayri fevkahum sâffâtin ve yakbidn(e)(c) mâ yumsikuhunne illâ-rrahmân(u)(c) innehu bikulli şey-in basîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Üstlerinde kanat çırparak uçan kuşlara bakmazlar mı? Onları (havada) ancak Rahman tutuyor. Şüphesiz O, her şeyi hakkıyla görendir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/19

---

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Mülk Suresi 19. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nأَوَلَمْ يَرَوْا إِلَى الطَّيْرِ فَوْقَهُمْ صَافَّاتٍ وَيَقْبِضْنَ مَا يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ بَصِيرٌ — Üstlerindeki kuşları — kanat açıp kapayarak uçanları — görmezler mi? Onları Rahmân'dan başkası tutmuyor. Şüphesiz O, her şeyi görendir.\n\nBu âyet, günlük hayattan alınmış sıradan bir gözlemi — kuşların uçmasını — ilâhî bir delile dönüştürür. صَافَّات (sâffât) — kanatlarını açmış, süzülen. يَقْبِضْنَ (yakbidne) — kanatlarını çırpan, kapayan. Kuşun havada durması, kanat açma ve kapama arasındaki âhenkle mümkündür.\n\nمَا يُمْسِكُهُنَّ إِلَّا الرَّحْمَنُ — Onları Rahmân'dan başkası tutmuyor. Râgıb Hazretleri, imsâk'ı 'düşmekten alıkoymak, tutmak' olarak tanımlar. Kuşu havada tutan, aerodinamik yasa dediğimiz şey aslında Rahmân'ın sürekli tasarrufudur.\n\nDikkat et ki burada 'Allah' değil 'Rahmân' ismi kullanılmıştır — kuşları havada tutan güç, rahmet güçüdür. Kâinat, gazap değil rahmet üzerine kuruludur.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Kuşa bak — ne motoru var ne yakıtı. Ama uçuyor. Kim tutuyor onu havada? Rahmân. Peki seni bu hayatta tutan kim? Yine Rahmân. Sen de havada asılı bir kuşsun — düşmemen, O'nun tutmasıyla. Eğer bir an elini çekse, düşersin.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında kuşların uçuşu, ruhun semâvî âlemlere yükselişinin bir remzidir. Kanat açmak tevessül (Allah'a yönelme), kanat kapmak tevekkül (Allah'a dayanma) dir. Sâlik, tevessül ve tevekkül arasında — kuş gibi — yükselir.\n\n### ✦ Mesnevî'nin Nağmesinden\n\nHz. Mevlânâ'nın gönül dilinden: Kuş, kanatlarıyla uçar — sen ne ile uçarsın? Senin kanatların iman ve ameldir. Biri kırılırsa düşersin. İkisini birden aç — ve Rahmân'a güven.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Kuşa bak ve tefekkür et. O, her an Rahmân'ın desteğiyle havada. Sen de her an O'nun desteğiyle ayaktasın. Bu farkındalık, murâkabenin kendisidir.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nModern bilim, kuşların uçuşunu aerodinamik kanunlarla açıklar — doğrudur. Ama bu kanunları kim koydu? Kanunu bilmek, Kanun Koyucu'yu inkâr etmek için değil, O'nu daha iyi tanımak içindir.\n\nRabbimiz, bize gökyüzündeki kuşları görüp Seni hatırlayan gözler ver. Bizi her nefeste Senin desteğinle ayakta olduğumuzu bilen kullarından eyle.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Üstlerinde kanatlarını açıp kapayarak uçan kuşları görmüyorlar mı? Onları havada tutan ancak Rahmân'dır. O her şeyi görendir.","keyConcepts":[{"word":"الطَّيْرِ","root":"ط ي ر","rootLatin":"T-Y-R","meaning":"Kuşlar; havada uçan, ilahi kudretin canlı delilleri olan varlıklar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Tayr, havada uçan canlıdır. Tuyûr çoğuludur. Kuşların havada tutunması, yerçekimine rağmen uçabilmesi ilahi kudretin apaçık bir delilidir. Kur'an bunu tefekkür vesilesi olarak sunar."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Tayr kelimesi Kur'an'da hem gerçek kuşlar hem de mecazen hız ve çeviklik için kullanılır. Bu ayette kuşların fiziksel uçuşu, ilahi mekaniğin görünen bir mucizesi olarak zikredilir."}]},{"word":"صَافَّاتٍ","root":"ص ف ف","rootLatin":"S-F-F","meaning":"Kanatlarını açıp geren, süzülen; kanatları açık vaziyette havada asılı kalan.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sâffât, kanatlarını açarak süzülen demektir. Saff, yan yana dizilmektir; kuşun kanatları açıkken tüyleri saf saf dizilmiş gibidir. Burada kuşun süzülme hali tasvir edilir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Sâffât, kanatlarını yayıp havada asılı duran kuşlardır. 'Ve yakbıdne' (ve kapatırlar) ile birlikte zikredilmesi, uçuşun iki fazını — süzülme ve çırpınma — anlatır."}]},{"word":"يُمْسِكُهُنَّ","root":"م س ك","rootLatin":"M-S-K","meaning":"Onları tutuyor, havada tutuyor; düşmelerine engel olan ilahi kudret.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"İmsâk, bir şeyi tutup bırakmamaktır. Kuşları havada 'imsâk' eden Rahmân'dır; çünkü ne kanatları ne bedenleri tek başına uçmaya yetmez — ilahi takdir ve kudret onları havada tutar."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"M-S-K kökü sıkıca tutmak ve bırakmamaktır. Allah'ın kuşları 'imsâk' etmesi, tabiat kanunlarının arkasındaki gerçek failin ilahi irade olduğuna işaret eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","tevhid","esma-i-husna","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Eve"},{"position":2,"translit":"lem"},{"position":3,"translit":"yerav"},{"position":4,"translit":"ilâ-ttayri"},{"position":5,"translit":"fevkahum"},{"position":6,"translit":"sâffâtin"},{"position":7,"translit":"ve"},{"position":8,"translit":"yakbidn(e)(c)"},{"position":9,"translit":"mâ"},{"position":10,"translit":"yumsikuhunne"},{"position":11,"translit":"illâ-rrahmân(u)(c)"},{"position":12,"translit":"innehu"},{"position":13,"translit":"bikulli"},{"position":14,"translit":"şey-in"},{"position":15,"translit":"basîr(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mi?","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":1,"surface":"وَلَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf ve Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve ... değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"يَرَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-ا-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'لم'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"görmezler mi","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"ٱلطَّيْرِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ط-ي-ر","rootLatin":"t-y-r","lemma":"طَيْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cer 'إِلَى'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kuşlar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"فَوْقَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"ف-و-ق","rootLatin":"f-w-q","lemma":"فَوْق","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"üzerinde","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"صَـٰٓفَّـٰتٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ف-ف","rootLatin":"s-f-f","lemma":"صَافَّة","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"kanat çırpan, dizi dizi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"يَقْبِضْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ب-ض","rootLatin":"q-b-d","lemma":"قَبَضَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Nûn-i nisve ile biten muzâri fiil olduğu için mebnî","gloss":"kanatlarını kapatırlar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"يُمْسِكُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-س-ك","rootLatin":"m-s-k","lemma":"أَمْسَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"tutar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"هُنَّ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":10,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":11,"surface":"ٱلرَّحْمَـٰنُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ح-م","rootLatin":"r-h-m","lemma":"رَحْمَٰن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"İstisna edatından sonra fâil olduğu için merfû","gloss":"Rahmân","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":12,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":12,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"O","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":13,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":13,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cer 'بِ'den sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":14,"surface":"شَىْءٍۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"ş-y-'","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"şey","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":15,"surface":"بَصِيرٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-s-r","lemma":"بَصِير","form":"Fa'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"gören","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Er-Rahmân** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67. sure 19. ayette*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67. sure 19. ayette*
- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/19*
- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/19*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *67/19*
- **TB. Kelime-i Hûdiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *67/19*
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/19*
- **Gülşen-i Râz ve Şerhi (1)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/19*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Abdulkerim Cili · *67/19*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/19*
- **İnsân-ı Kâmil (Cilt 3)** — Abdulkerim Cili · *67/19*
- **En'âm Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/19*