# Mülk Sûresi, 2. Âyet (67:2)

> ٱلَّذِى خَلَقَ ٱلْمَوْتَ وَٱلْحَيَوٰةَ لِيَبْلُوَكُمْ أَيُّكُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا ۚ وَهُوَ ٱلْعَزِيزُ ٱلْغَفُورُ

*Elleżî ḣaleka-lmevte velhayâte liyebluvekum eyyukum ahsenu ‘amelâ(en)(s) ve huve-l'azîzu-lġafûr(u)*

**Meal (Diyanet):** O, hanginizin daha güzel amel yapacağını sınamak için ölümü ve hayatı yaratandır. O, mutlak güç sahibidir, çok bağışlayandır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/2

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Ölüm ve hayatın yaratılış hikmetini açıklayan ayet, imtihanın amacının amellerin güzelliğini ortaya çıkarmak olduğunu bildirir. Ölümün hayattan önce zikredilmesi, onun da yaratılmış bir varlık olduğuna işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"الْمَوْتَ","root":"م و ت","rootLatin":"M-V-T","meaning":"Ölüm; hayatın sona ermesi değil, bir halden başka bir hale intikal. Ayetteki sıralamada hayattan önce zikredilmiştir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Mevt, canlılardaki hayat kuvvetinin zevalidir. Kur'an'da mevt salt yokluk değil, yaratılmış bir haldir; nitekim 'halaka'l-mevt' buyurularak ölümün de Allah'ın mahluku olduğu bildirilmiştir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Ölümün hayattan önce zikredilmesi birkaç hikmete işaret eder: Birincisi ölümün varlık bakımından hayattan önce geldiği — zira insanlar hayattan önce ölü (cansız) idiler. İkincisi, ölümü düşünmenin ameli güzelleştirmedeki önceliğidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Burada 'halk' (yaratma) fiilinin mevt ile birlikte kullanılması, ölümün sırf yokluk olmayıp varlığı olan bir hal olduğunu gösterir. Arap dilinde mevt, hareketin durması ve sükuna geçiştir."}]},{"word":"الْحَيَاةَ","root":"ح ي ي","rootLatin":"H-Y-Y","meaning":"Hayat; büyüme, idrak ve irade kabiliyetini taşıyan canlılık hali.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Hayat beş mertebedir: nebati hayat (büyüme), hayvani hayat (his ve hareket), insani hayat (akıl ve irade), ruhani hayat (iman nuru) ve ilahi hayat (ebedi ve ezeli, yalnızca Allah'a mahsus)."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"H-Y-Y kökü canlanma ve dirilik ifade eder. Hayatın ölümle birlikte zikredilmesi, ikisinin birbirini tamamlayan ilahi fiiller olduğunu gösterir."}]},{"word":"لِيَبْلُوَكُمْ","root":"ب ل و","rootLatin":"B-L-V","meaning":"Sizi denemek, imtihan etmek; kulun hakikatini ortaya çıkaran ilahi sınav.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Bela (imtihan), bir şeyin hakikatini ortaya çıkarmak için yapılan denemedir. Allah'ın kullarını sınaması, bilinmeyeni öğrenmek için değil — O her şeyi bilir — kulun kendi hakikatini keşfetmesi içindir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Li-yeblüveküm, 'sizi imtihan etmek için' demektir. Buradaki imtihan, altının ateşte denenmesi gibidir; maksat, kulun amelinin kalitesini açığa çıkarmaktır."}]},{"word":"أَحْسَنُ عَمَلًا","root":"ح س ن / ع م ل","rootLatin":"H-S-N / A-M-L","meaning":"En güzel amel; amelde çokluk değil nitelik ve ihlas ölçüsüne işaret eden terkip.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ayet 'ekseru amela' (en çok amel) değil 'ahsenu amela' (en güzel amel) buyurarak, amelde makbul olanın kesret değil hüsn olduğunu bildirir. Güzellik, ihlas ve sünnete uygunlukla ölçülür."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hüsn, bir şeyin kendi türünde ulaşabileceği en yetkin kıvamda olmasıdır. Amelin ahsen olması, niyetin halis, fiilin sünnet-i seniyyeye uygun olmasıyla gerçekleşir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tebareke sûresi 2. Âyet*
- **Yûnus Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Tebareke sûresi 2. Âyet*
- **Bir Ressam Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/2*
- **Mü'minûn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/2*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/2*
- **Her Şey Merkezinde mi? — Hikâye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/2*
- **Sohbet Arası Sohbetler (24)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/2*
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/2*
- **Şûrâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/2*
- **Muhammed Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/2*
- **Vahiy ve Cebrâîl** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/2*
- **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/2*