# Mülk Sûresi, 22. Âyet (67:22) > أَفَمَن يَمْشِى مُكِبًّا عَلَىٰ وَجْهِهِۦٓ أَهْدَىٰٓ أَمَّن يَمْشِى سَوِيًّا عَلَىٰ صِرَٰطٍ مُّسْتَقِيمٍ *Efemen yemşî mukibben ‘alâ vechihi ehdâ emmen yemşî seviyyen ‘alâ sirâtin mustekîm(in)* **Meal (Diyanet):** Şimdi, yüzüstü kapanarak düşe kalka yürüyen mi daha doğru gider, yoksa dosdoğru bir yolda dimdik yürüyen mi? **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/22 --- ## Tefsir {"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Mülk Suresi 22. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nأَفَمَنْ يَمْشِي مُكِبًّا عَلَىٰ وَجْهِهِ أَهْدَىٰ أَمَّنْ يَمْشِي سَوِيًّا عَلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ — Yüzüstü kapanarak yürüyen mi daha doğru yoldadır, yoksa dosdoğru yolda dik yürüyen mi?\n\nBu âyet, çarpıcı bir teşbih ile iki insan tipini karşılaştırır. مُكِبًّا عَلَىٰ وَجْهِهِ (mükibben alâ vechih — yüzüstü kapanmış yürüyen) — yolunu göremeyen, tökezleyen, nereye gittiğini bilmeyen. سَوِيًّا عَلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ (seviyyen alâ sırâtin mustakîm — dosdoğru yolda düzgün yürüyen).\n\nFîrûzâbâdî Hazretleri, bu teşbihin inkârcı ile mü'mini karşılaştırdığını belirtir: İnkârcı, gözleri kapalı, yüzüstü, karanlıkta yürür — ne nereye gittiğini ne nereden geldiğini bilir. Mü'min ise, başı dik, gözleri açık, aydınlık bir yolda yürür.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Mükibb — yüzüstü kapanmış. Bu, nefsin esiri olanın hâlidir. Nefis, insanı yere çeker — toprağa, maddeye, hırsa. Seviyy — düzgün, dengeli. Bu, ruhun rehberliğinde yürüyenin hâlidir. Ruh, insanı göğe çeker — mânâya, hikmete, Hakk'a.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında 'sırât-ı müstakîm', zâhiri şeriat, bâtını tarîkat, hakikati ma'rifettir. Bu yolda yürümek, üç mertebeyi birlikte yaşamaktır.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Bu iki yürüyüşten hangisi senin? Nefse kapanmış mı yürüyorsun, yoksa başı dik, gözü Hakk'ta mı? Sülûk, mükibb olmaktan seviyy olmaya geçiştir.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, bizi yüzüstü kapanarak değil, başı dik, sırât-ı müstakîm üzere yürüyen kullarından eyle.","sources":["Fîrûzâbâdî, Basâiru Zevi't-Temyîz","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]} ## Kelime Tahlili {"summary":"Yüzüstü kapanarak yürüyen mi daha doğru yoldadır, yoksa dosdoğru yolda düzgün yürüyen mi? İman ve küfrün yol benzetmesiyle karşılaştırılması.","keyConcepts":[{"word":"مُكِبًّا","root":"ك ب ب","rootLatin":"K-B-B","meaning":"Yüzüstü kapanmış, eğilmiş; yere bakarak sendeleyen, yolunu göremeyen.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Mukibb, yüzüstü düşmüş veya başı eğik yürüyen demektir. Kebb, bir şeyi yüzüstü çevirmektir. Burada inkarcının hali, yüzüstü sürünerek yürüyen birine benzetilir: yolunu göremez, sürekli tökezler."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mukibben alâ vechihî, yüzü üzerine kapanarak yürüyen demektir. Bu, inkarcının hakikate karşı körlüğünün, basîretsizliğinin somut ve çarpıcı bir temsilidir."}]},{"word":"سَوِيًّا","root":"س و ي","rootLatin":"S-V-Y","meaning":"Düzgün, dengeli, dosdoğru; kusursuz bir istikamette yürüyen.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Seviyy, düzgün, dengeli ve tam olan demektir. İstivâ, denge ve doğruluk halidir. Seviyyen alâ sırâtın müstakîm, sırat-ı müstakîm üzere düzgünce yürüyen demektir — bu, müminin halidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"S-V-Y kökü eşitlik, denge ve doğruluk ifade eder. İnsanın 'seviyy' yürümesi, hem bedenen dik durmasını hem de manen doğru yolda olmasını anlatır."}]},{"word":"صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ","root":"ص ر ط / ق و م","rootLatin":"S-R-T / Q-V-M","meaning":"Dosdoğru yol; hakikate ve Allah'a ulaştıran sapmasız, dengeli yol.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Sırât, geniş ve açık yol demektir. Müstakîm, hiçbir eğriliği olmayan, dosdoğru olan. Sırât-ı müstakîm, Kur'an'ın en temel kavramlarından biridir: Allah'ın razı olduğu, kullarını hidayete ulaştıran yol."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dini ve Ahlaki Kavramlar","detail":"Sırât-ı müstakîm, Kur'an etiğinin merkezindedir. Hem bireysel ahlakı hem toplumsal adaleti hem de Allah ile kul arasındaki doğru ilişkiyi temsil eder. Fatiha'da her namazda istenen yol budur."}]}]} ## Tefsir {"topics":["hidayet-dalalet","dunya-ahiret-dengesi","takva"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Soru edatı olduğu için mebnî","gloss":"mı/mi"},{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":1,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":2,"surface":"يَمْشِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ش-ي","rootLatin":"m-ş-y","lemma":"مَشَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yürür"},{"position":3,"surface":"مُكِبًّا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ب-ب","rootLatin":"k-b-b","lemma":"مُكِبّ","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"yüzükoyun"},{"position":4,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":5,"surface":"وَجْهِهِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ج-ه","rootLatin":"w-j-h","lemma":"وَجْه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yüzü"},{"position":5,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî mahallen mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"أَهْدَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"أَهْدَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha doğru yolda"},{"position":7,"surface":"أَمَّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":7,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ism-i mevsûle atfedildiği için merfû","gloss":"kim"},{"position":8,"surface":"يَمْشِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ش-ي","rootLatin":"m-ş-y","lemma":"مَشَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yürür"},{"position":9,"surface":"سَوِيًّا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"س-و-ي","rootLatin":"s-w-y","lemma":"سَوِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"düpedüz"},{"position":10,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"üzerinde"},{"position":11,"surface":"صِرَٰطٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ر-ط","rootLatin":"s-r-ṭ","lemma":"صِرَاط","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yol"},{"position":12,"surface":"مُّسْتَقِيمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"مُسْتَقِيم","form":"İstif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"doğru"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *67/22* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *67/22* - **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Mülk Sûresi 22. âyetinde* - **Doğdular, Yaşadılar — Hikâyesi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Mülk Sûresi 22. âyetinde* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *67/22* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *67/22* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *67/22* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *67/22* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *67/22* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *67/22* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *67/22* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 5** — Ahmed Avni Konuk · *67/22*