# Mülk Sûresi, 23. Âyet (67:23) > قُلْ هُوَ ٱلَّذِىٓ أَنشَأَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ ٱلسَّمْعَ وَٱلْأَبْصَـٰرَ وَٱلْأَفْـِٔدَةَ ۖ قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ *Kul huve-lleżî enşe-ekum ve ce'ale lekumu-ssem'a vel-ebsâra vel-ef-ide(te)(s) kalîlen mâ teşkurûn(e)* **Meal (Diyanet):** De ki: "O, sizi yaratan ve size kulaklar, gözler ve kalpler verendir. Ne kadar da az şükrediyorsunuz!" **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/23 --- ## Tefsir {"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Mülk Suresi 23. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nقُلْ هُوَ الَّذِي أَنْشَأَكُمْ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْأَبْصَارَ وَالْأَفْئِدَةَ قَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ — De ki: Sizi yaratan, size kulaklar, gözler ve gönüller veren O'dur. Ne az şükrediyorsunuz!\n\nBu âyet, insana verilen üç temel nimeti sayar: سَمْع (sem' — işitme), أَبْصَار (ebsâr — görme), أَفْئِدَة (ef'ide — gönüller). Dikkat et ki, tekil 'sem'' ile çoğul 'ebsâr' ve 'ef'ide' arasında bir fark var. Kefevî Hazretleri bu inceliğe şöyle işaret eder: İşitme bir — çünkü hakikat tektir ve tek bir kulakla duyulur. Gözler çok — çünkü bakış açıları farklıdır. Gönüller çok — çünkü her kalp farklı bir istidattadır.\n\nقَلِيلًا مَا تَشْكُرُونَ — Ne az şükrediyorsunuz! Bu ifade, Kur'ân'ın en sık tekrarladığı serzenişlerden biridir. Nimet bol, şükür az.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Kulak, göz, gönül — üç kapı. Kulakla duyarsın, gözle görürsün, gönülle anlarsın. Bu üçünü birlikte kullanmak, hakikate ulaşmanın yoludur. Birini bile kapatırsan, eksik kalırsın. Ve şükrün azlığı — işte bu, insanoğlunun en büyük açmazıdır. Denizde yüzüp suya şükretmeyen balık gibi.\"*\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, kulağımızı, gözümüzü ve gönlümüzü Senin rızan yolunda kullanmayı nasîb et. Nimetlerini görmezden gelen nankörlerden değil, her nefeste şükreden kullarından eyle.","sources":["Ebu'l-Bekâ el-Kefevî, el-Külliyyât"]} ## Kelime Tahlili {"summary":"Sizi yaratan, size işitme, görme ve kalpler veren O'dur. Ne az şükrediyorsunuz! İnsana verilen temel nimetler ve şükür kavramı işlenir.","keyConcepts":[{"word":"السَّمْعَ","root":"س م ع","rootLatin":"S-M-A","meaning":"İşitme duyusu; hem fiziksel ses algılaması hem de hakikati kabul kapasitesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Sem', kulağın sesleri algılamasıdır. Kur'an'da tekil gelir çünkü işitme bir bütündür. Sem'in ebsâr ve ef'ide ile birlikte zikredilmesi, bilginin üç kanalını gösterir: işitmek, görmek, düşünmek."},{"author":"Hilmi Güngör","work":"Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Sem' kelimesinin Kur'an'da çoğu zaman tekil olarak gelmesi, işitme fonksiyonunun birliğine ve bütünlüğüne işaret eder. Göz çoğuldur (ebsâr) çünkü her göz farklı bir açıdan görür; ancak işitme tektir."}]},{"word":"الْأَبْصَارَ","root":"ب ص ر","rootLatin":"B-S-R","meaning":"Gözler, görme duyuları; fiziksel görüşün yanı sıra basîret (iç görüş) potansiyeli.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Basar, gözün görme kuvvetidir; çoğulu ebsâr. Basîret ise kalbin görüşüdür. İnsana hem basar hem basîret verilmiştir. Bu ayet, fiziksel görmenin şükrünün yanı sıra basiret ile hakikati görmeye de çağrıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Basar ile basîret arasındaki fark: Basar dış gözle görme, basîret kalp gözüyle idrak etmedir. Kur'an her ikisini de ilahi nimet sayar ve ikisi için de şükür bekler."}]},{"word":"الْأَفْئِدَةَ","root":"ف أ د","rootLatin":"F-E-D","meaning":"Kalpler, gönüller; duygu, düşünce, niyet ve marifetin merkezi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Fuâd, kalbin (kalb) en iç kısmıdır. Ef'ide çoğuludur. Kalb genel organı, fuâd ise onun en hassas, en derin noktasını ifade eder. Fuâd, insanın hakikati idrak ve hissetme merkezidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fuâd, kalbin ateşle tutuşan kısmıdır (fe-e-de: kızarmak, yanmak). İnsanın duygu, aşk, korku ve ümit gibi en derin hallerini barındırır. Sem', basar ve fuâd üçlüsü insanın bilgi edinme vasıtalarının tamamını kapsar."}]}]} ## Tefsir {"topics":["insanin-yaratilisi","sukur","tabiat-ayetleri","tevhid"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِىٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için mebnî","gloss":"ki o"},{"position":4,"surface":"أَنشَأَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ش-أ","rootLatin":"n-ş-ʾ","lemma":"إِنْشَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"sizi"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"جَعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-ʿ-l","lemma":"جَعْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kıldı, var etti"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"كُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"sizin"},{"position":7,"surface":"ٱلسَّمْعَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-ʿ","lemma":"سَمْع","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kulakları"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَبْصَـٰرَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ص-ر","rootLatin":"b-ṣ-r","lemma":"بَصَر","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"gözleri"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"ٱلْأَفْـِٔدَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ء-د","rootLatin":"f-ʾ-d","lemma":"فُؤَاد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atfedildiği için mansûb","gloss":"kalpleri"},{"position":10,"surface":"قَلِيلًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ق-ل-ل","rootLatin":"q-l-l","lemma":"قَلِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"az"},{"position":11,"surface":"مَّا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ne"},{"position":12,"surface":"تَشْكُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ك-ر","rootLatin":"ş-k-r","lemma":"شُكْر","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"şükrediyorsunuz"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23* - **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23* - **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23* - **SON DÖNEM UŞŞÂKÎ ŞEYHLERİNDEN MEHMET NUSRET TURA HAYATI, ESERLERİ VE TASAVVUFÎ GÖRÜŞLERİ (YÜKSEK LİSANS TEZİ)** — Yusuf Yücel · *67/23* - **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23* - **İzmir İrfan Sohbetleri CD 2 (2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23* - **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23* - **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23* - **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23* - **TB. Kelime-i Âdemiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23* - **İzmir İrfan Sohbetleri CD 1 (1998-2000)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/23*