# Mülk Sûresi, 24. Âyet (67:24)

> قُلْ هُوَ ٱلَّذِى ذَرَأَكُمْ فِى ٱلْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ

*Kul huve-lleżî żeraekum fî-l-ardi ve-ileyhi tuhşerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** De ki: "O, sizi yeryüzünde yaratıp çoğaltandır. Ancak O'nun huzurunda toplanacaksınız."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/24

---

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Mülk Suresi 24. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nقُلْ هُوَ الَّذِي ذَرَأَكُمْ فِي الْأَرْضِ وَإِلَيْهِ تُحْشَرُونَ — De ki: Sizi yeryüzüne yayan O'dur ve O'na toplanacaksınız.\n\nذَرَأَ (zeree) — yaymak, çoğaltmak, dağıtmak. Râgıb Hazretleri, zer'in 'tohum saçar gibi yaratıkları yeryüzüne dağıtmak' demek olduğunu belirtir. Allah, insanları yeryüzüne tohum gibi saçmıştır — her toprakta, her iklimde, her kıtada.\n\nحَشْر (haşr) — toplamak, bir araya getirmek. Dağıtılan toplanacak. Yeryüzünün dört bir yanına dağıtılan insanlar, kıyamette tek bir yerde toplanacak. Bu, ilâhî kudretin hem dağıtma hem toplama gücünü gösterir.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Dağıtan da O, toplayan da O. Seni dünyaya gönderen de O, seni geri çağıracak olan da O. Arada kalan süre — ömrün — bir imtihan süresidir. Bu süreyi iyi kullan.\"*\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, bizi bu dünyaya gönderdiğin gibi, huzuruna da yüz akıyla dönmeyi nasîb et.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Sizi yeryüzüne yayan O'dur ve O'na toplanacaksınız. Yaratılış, çoğalma ve ahirette toplanma süreci hatırlatılır.","keyConcepts":[{"word":"ذَرَأَكُمْ","root":"ذ ر أ","rootLatin":"Z-R-E","meaning":"Sizi çoğaltarak yaydı; tohum gibi yeryüzüne serpip üreten.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Zer', yaratıp çoğaltmak demektir. Zerîa (tohum) ile aynı köktendir. Allah'ın insanları 'zer' etmesi, onları yeryüzüne tohum gibi serpip çoğaltmasıdır. Her birey ilahi iradenin ekmesi ve bitirmesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Zeree, yaratıp çoğalttı ve yaydı demektir. İnsanlığın yeryüzündeki dağılımı ve çoğalması, ilahi bir zer' (ekim) olarak tasvir edilir."}]},{"word":"تُحْشَرُونَ","root":"ح ش ر","rootLatin":"H-Ş-R","meaning":"Toplanacaksınız; kıyamette tüm insanların hesap için bir araya getirilmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Haşr, bir topluluğu yerlerinden çıkarıp bir yere toplamaktır. Ahiretteki haşr, tüm insanların kabirlerinden kaldırılıp mahşer meydanına sevk edilmesidir. Zer' (yayma) ile haşr (toplama) birbirine zıt iki ilahi fiildir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"H-Ş-R kökünde zorla bir araya getirme anlamı vardır. Haşr, gönüllü bir toplanma değil, ilahi emre zorunlu bir icabettir. Hiç kimse bu davetten kaçamaz."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["yaratilis","dirilis","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"هُوَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"O"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Haber olduğu için mebnî","gloss":"ki o"},{"position":4,"surface":"ذَرَأَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ر-أ","rootLatin":"dh-r-a","lemma":"ذَرْء","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı"},{"position":4,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"sizi"},{"position":5,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"إِلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":7,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"O'na"},{"position":8,"surface":"تُحْشَرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-ش-ر","rootLatin":"h-ş-r","lemma":"حَشْر","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"toplanacaksınız"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/24*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/24*
- **Altı Peygamber — Hz. Muhammed (s.a.v.)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/24*
- **Sohbet Arası Sohbetler (25)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/24*
- **Feth Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/24*
- **Sohbet Arası Sohbetler (25)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/24*
- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/24*
- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/24*