# Mülk Sûresi, 30. Âyet (67:30) > قُلْ أَرَءَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَآؤُكُمْ غَوْرًا فَمَن يَأْتِيكُم بِمَآءٍ مَّعِينٍۭ *Kul eraeytum in asbeha mâukum ġavran femen ye/tîkum bimâ-in ma'în(in)* **Meal (Diyanet):** De ki: "Söyleyin bakalım: Suyunuz çekiliverse, size kim temiz bir akar su getirir?" **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/30 --- ## Tefsir {"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Mülk Suresi 30. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nقُلْ أَرَأَيْتُمْ إِنْ أَصْبَحَ مَاؤُكُمْ غَوْرًا فَمَنْ يَأْتِيكُمْ بِمَاءٍ مَعِينٍ — De ki: Suyunuz çekilip yere batsa, size kim akar su getirebilir?\n\nSurenin bu son âyeti, en somut ve en çarpıcı delillerden biriyle biter: su. غَوْر (ğavr) — suyun yerin derinliklerine çekilmesi, ulaşılamaz hâle gelmesi. مَعِين (ma'în) — akar, ulaşılabilir, tatlı su.\n\nİbn Kuteybe Hazretleri, ma'în'in 'gözle görülebilir, elde edilebilir su' demek olduğunu belirtir. Allah, surenin sonunda insana en temel ihtiyacını hatırlatır: su. En basit, en sıradan, en hayati nimet — ve tamamen Allah'a bağlı.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri bu âyetin sırrını şöyle beyân buyurmuşlardır: *\"Su, hayattır — ve hayat, Allah'ın elindedir. Ama bu âyette bir de bâtınî su vardır: kalbin suyu, ruhun suyu — ma'rifet, muhabbet, zikir. Bu su çekilirse, kalp kurumuş bir çöle döner. Peki sana bu suyu kim verebilir? Yalnızca O — mâü'l-hayât'ın (âb-ı hayatın) sahibi O'dur.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nFütûhât-ı Mekkiyye'nin engin deryasından bu âyete düşen son damla: Şeyh-i Ekber'in nazarında مَاء (mâ — su) ilmin ve hayatın sembolüdür. Kur'ân, birçok âyette suyu hayatla, rahmetle, ilimle ilişkilendirir. Surenin suyla bitmesi, tüm mesajı bir sembolde toplar: Allah, hayatın, ilmin, rahmetin ve rızkın yegâne kaynağıdır.\n\n### ✦ Mesnevî'nin Nağmesinden\n\nHz. Mevlânâ'nın gönül dilinden bu âyete son bir nağme: Susuz kalan toprak çatlar — susuz kalan kalp de çatlar. Toprağın suyu yağmur, kalbin suyu zikirdir. İkisinin de kaynağı birdir — Rahmân.\n\n### ✦ Seyr ü Sülûk Mertebesinden\n\nEy sâlik! Bu sure, mülk ile başladı, su ile bitti. Mülk, saltanat — yücelik. Su, ihtiyaç — tevazu. Allah, sana hem yüceliğini hem lütfunu gösterdi. Saltanatından kork, suyundan umut et. Celâlinden titrer, cemâlinden coşarsın. İşte sülûk bu denge üzere yürünür.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nBu asrın su krizleriyle yüzleşen insanına bu son âyetten düşen hisse ibretliktir: Su — en basit, en sıradan, her gün kullandığın nimet. Musluğu açtığında düşündün mü — bu su nereden geliyor? Kim gönderdi? Bir gün gelmezse? İşte o zaman 'fe men ye'tîküm bi mâin ma'în' — kim getirir size akar su?\n\nRabbimiz, maddî suyumuzu da mânevî suyumuzu da kesilmez kıl. Kalplerimizi ma'rifet suyuyla sula, gönüllerimizi zikir nehriyle canlandır. Surenin başından sonuna kadar öğrettiğin hakikati — Mülk Senin, hayat Senin, su Senin, her şey Senin — kalbimize nakşet.\n\nوَالْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ","sources":["İbn Kuteybe, Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye","Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât"]} ## Kelime Tahlili {"summary":"De ki: Söyleyin bakalın, suyunuz yere batsa, size akarsu olarak kim getirebilir? Surenin kapanışında su nimeti üzerinden ilahi kudrete dikkat çekilir.","keyConcepts":[{"word":"مَاؤُكُمْ","root":"م و ه","rootLatin":"M-V-H","meaning":"Suyunuz; hayatın kaynağı ve en temel ihtiyaç olan su nimeti.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Mâ', her canlının hayat kaynağıdır. 'Ve cealnâ mine'l-mâi külle şey'in hayy' (her canlıyı sudan yarattık) ayetinde olduğu gibi, su varlığın temelidir. Bu ayetteki soru, en temel nimeti hatırlatarak insanı aczini idrake çağırır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mâ' kelimesi Kur'an'da 63 yerde geçer. Su, ilahi rahmetin en somut tezahürüdür. Yağmur, nehirler, pınarlar hep ilahi rızkın görünen yüzüdür. Suyun kesilmesi, hayatın durması demektir."}]},{"word":"غَوْرًا","root":"غ و ر","rootLatin":"G-V-R","meaning":"Yere batmış, çekilmiş; suyun derinlere inip ulaşılamaz hale gelmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Gavr, suyun yerin derinliklerine çekilip kaybolmasıdır. Gâra'l-mâu, su battı demektir. Kuyulardan ve pınarlardan su çekilirse, hiçbir teknoloji onu geri getiremez."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Gavr, suyun yüzeyden derinlere inmesi ve erişilemez olmasıdır. Bu kelime surenin sonunda son derece etkili bir soru olarak kullanılır: En temel ihtiyacınız olan suyu bile kontrol edemezken nasıl Allah'ı inkar edersiniz?"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"G-V-R kökü derinlere gitmek, kaybolmak anlamındadır. Gavr olan su, kovalarla bile ulaşılamayacak kadar derin batmıştır. Bu, ilahi nimetin geri alınabilirliğinin en çarpıcı örneğidir."}]},{"word":"بِمَاءٍ مَعِينٍ","root":"ع ي ن","rootLatin":"A-Y-N","meaning":"Akar su, gözle görünen pınar suyu; yeryüzüne çıkan taze ve ulaşılabilir su.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Maîn, akan ve gözle görülen su demektir. Ayn (göz, pınar) kökünden gelir. Pınardan çıkan, akan ve insanın yararlanabildiği su, ilahi ikramın en temel formudur. 'Men ye'tîküm bi-mâin maîn' sorusu, cevabı 'hiç kimse' olan belagat sorusudur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Maîn, cârî (akan) su demektir. Bazılarına göre muîn (if'îl vezninde) olup 'göze görünen, zahir' anlamındadır. Her iki anlamda da suyun ulaşılabilirliği ve canlılığı vurgulanır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Sure, mülk kavramıyla başlayıp su (mâ') kavramıyla biter. Mülkün gerçek sahibi kim ise suyun gerçek sahibi de O'dur. Bu kapanış, surenin ana mesajını — mutlak kudret ve mülkün Allah'a ait olduğunu — muhteşem bir şekilde özetler."}]}]} ## Tefsir {"topics":["rizik","tabiat-ayetleri","tevhid"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"قُلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"De ki"},{"position":2,"surface":"أَرَءَيْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ء-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رُؤْيَة","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördünüz mü, düşündünüz mü"},{"position":3,"surface":"إِنْ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"eğer"},{"position":4,"surface":"أَصْبَحَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"إِصْبَاح","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olursa"},{"position":5,"surface":"مَآؤُكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ه","rootLatin":"m-w-h","lemma":"مَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"أَصْبَحَ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"suyunuz"},{"position":5,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":6,"surface":"غَوْرًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"غ-و-ر","rootLatin":"ğ-w-r","lemma":"غَوْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"أَصْبَحَ fiilinin haberi olduğu için mansûb","gloss":"yere batmış"},{"position":7,"surface":"فَمَن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":7,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kim"},{"position":8,"surface":"يَأْتِيكُم","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ء-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"إِتْيَان","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"getirir"},{"position":8,"surface":"كُم","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":9,"surface":"بِمَآءٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":9,"surface":"مَآءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-ه","rootLatin":"m-w-h","lemma":"مَاء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"su"},{"position":10,"surface":"مَّعِينٍۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ع-ي-ن","rootLatin":"'-y-n","lemma":"مَعِين","form":"Mef'ûl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"akan, temiz"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *67/30* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *67/30* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *67/30* - **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/30* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *67/30* - **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/30* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *67/30* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *67/30* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *67/30* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *67/30* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 10** — Ahmed Avni Konuk · *67/30* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 3** — Ahmed Avni Konuk · *67/30*