# Mülk Sûresi, 8. Âyet (67:8)

> تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ ٱلْغَيْظِ ۖ كُلَّمَآ أُلْقِىَ فِيهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَآ أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ

*Tekâdu temeyyezu mine-lġayz(i)(s) kullemâ ulkiye fîhâ fevcun se-elehum ḣazenetuhâ elem ye/tikum neżîr(un)*

**Meal (Diyanet):** Neredeyse cehennem öfkeden çatlayacaktır! Oraya her bir topluluk atıldıkça oranın bekçileri onlara, "Size bir uyarıcı gelmemiş miydi?" diye sorarlar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/67/8

---

## Tefsir

{"title":"Birleştirilmiş Tefsir — Mülk Suresi 8. Âyet","tefsir":"### ✦ Âyetin Zâhirî Tefsiri\n\nتَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ — Neredeyse öfkesinden çatlayacak!\n\nتَمَيَّز (temeyyüz) — parçalara ayrılmak, çatlamak. غَيْظ (ğayz) — şiddetli öfke. Bu ifade, cehennemin adeta canlı bir varlık gibi öfkelenmesini tasvir eden çarpıcı bir istiâredir. Râgıb Hazretleri, ğayz'ın gadab'dan daha şiddetli olduğunu, gadab'ın dışa vurulan, ğayz'ın ise içte biriken, patlama noktasına ulaşan öfke olduğunu belirtir.\n\nBu âyet, cehennemin şuursuz bir mekân değil, Allah'ın gazabının tecellî ettiği, adeta canlı bir varlık olduğunu gösterir.\n\n### ✦ Terzibaba Hazretleri'nin Nazarında\n\nTerzibaba Hazretleri: *\"Cehennem, öfkesinden çatlıyor — peki bu öfke nereye? Hakk'a isyan edenlere. Zira kâinatın her zerresi Allah'a boyun eğmişken, insan isyan ediyor — kâinat, bu isyana öfkelenir.\"*\n\n### ✦ Şeyh-i Ekber'in İşâreti\n\nŞeyh-i Ekber'in nazarında cehennemin 'ğayz'ı, ilâhî celâl sıfatının tecellîsidir. Tıpkı cennetin ilâhî cemâl sıfatının tecellîsi olması gibi. Celâl ve cemâl, Hakk'ın iki veçhesidir — biri korkutur, diğeri çeker. Her ikisi de lâzımdır.\n\n### ✦ Bu Asrın İnsanına\n\nRabbimiz, celâlinden cemâline sığınırız. Gazabından rızâna, cezandan affına ilticâ ederiz.","sources":["Râgıb el-İsfehânî, el-Müfredât","Muhyiddin İbn Arabî, Fütûhât-ı Mekkiyye"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Cehennem bekçileri inkarcılara sorar: Size bir uyarıcı gelmedi mi? Bu soru, ilahi adaletin hiç kimseyi habersiz cezalandırmadığını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"خَزَنَتُهَا","root":"خ ز ن","rootLatin":"H-Z-N","meaning":"Onun bekçileri, muhafızları; cehennemi idare eden görevli melekler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Hazene, hizâne (koruma, muhafaza) kökünden gelen çoğul isimdir. Hazin, bir şeyi saklayıp koruyan demektir. Cehennem bekçileri Zebânî melekleridir; onlar azabın idarecileridir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Hazene, bir mekanın bekçileri ve yöneticileridir. Cennetin de cehennemin de hazenesi vardır; her biri kendi göreviyle mükelleftir."}]},{"word":"نَذِيرٌ","root":"ن ذ ر","rootLatin":"N-Z-R","meaning":"Uyarıcı, korkutucu; ilahi azaptan önceden haber veren peygamber veya elçi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât","detail":"Nezîr, korkutucu haberle birlikte uyarıda bulunan kimsedir. Her peygamber hem beşîr (müjdeci) hem nezîrdir (uyarıcı). Burada inkar edenlere peygamber geldiği halde dinlemedikleri hatırlatılır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dini ve Ahlaki Kavramlar","detail":"Nezîr kavramı, Kur'an'ın temel iletişim yapısının bir parçasıdır. İlahi mesaj her zaman uyarı ve müjde ikilisi ile sunulur; insana seçim hakkı verilir, ceza ansızın gelmez."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat","dirilis","peygamberlik"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Tekâdu"},{"position":2,"translit":"temeyyezu"},{"position":3,"translit":"mine"},{"position":4,"translit":"lġayz(i)(s)"},{"position":5,"translit":"kullemâ"},{"position":6,"translit":"ulkiye"},{"position":7,"translit":"fîhâ"},{"position":8,"translit":"fevcun"},{"position":9,"translit":"se-elehum"},{"position":10,"translit":"ḣazenetuhâ"},{"position":11,"translit":"elem"},{"position":12,"translit":"ye/tikum"},{"position":13,"translit":"neżîr(un)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"تَكَادُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-د","rootLatin":"k-w-d","lemma":"كَادَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"neredeyse","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs muzâri fiil"},{"position":2,"surface":"تَمَيَّزُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ي-ز","rootLatin":"m-y-z","lemma":"تَمَيَّزَ","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû, 'tekâdu' fiilinin haberi konumunda","gloss":"parçalanacak","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"ٱلْغَيْظِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ي-ظ","rootLatin":"gh-y-z","lemma":"غَيْظ","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"öfke","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"كُلَّمَآ","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كُلَّمَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"her ne zaman"},{"position":6,"surface":"أُلْقِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"أَلْقَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"atıldı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":7,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o (cehennem)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":8,"surface":"فَوْجٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-و-ج","rootLatin":"f-w-j","lemma":"فَوْج","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"topluluk","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil"},{"position":9,"surface":"سَأَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ا-ل","rootLatin":"s-'-l","lemma":"سَأَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sordu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":10,"surface":"خَزَنَتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ز-ن","rootLatin":"kh-z-n","lemma":"خَزَنَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bekçileri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":10,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun (cehennemin)","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":11,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"mı, mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":11,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil miydi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":12,"surface":"يَأْتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"'-t-y","lemma":"أَتَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'lem'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"gelmedi","irabMarker":"illet harfinin hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":12,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":13,"surface":"نَذِيرٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ن-ذ-ر","rootLatin":"n-dh-r","lemma":"نَذِير","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"uyarıcı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *67/8-10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *67/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *67/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *67/8-10*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *67/8-10*
- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *67/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *67/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *67/8*
- **Mülk Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *67/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 12** — Ahmet Avni Konuk · *67/8*