# Kalem Sûresi, 15. Âyet (68:15)

> إِذَا تُتْلَىٰ عَلَيْهِ ءَايَـٰتُنَا قَالَ أَسَـٰطِيرُ ٱلْأَوَّلِينَ

*İżâ tutlâ ‘aleyhi âyâtunâ kâle esâtîru-l-evvelîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Ayetlerimiz kendisine okunduğu zaman, "Öncekilerin masalları!" der.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/68/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kalem Suresi 15. ayet, Kur'an'ın ilahi menşeini reddedenlerin tutumunu ele almaktadır. Ayet, vahyin 'öncekilerin masalları' olarak nitelendirilmesini dilbilimsel ve semantik açıdan inceleyerek, bu ifadenin Kur'an'a yönelik inkarcı tavrı nasıl yansıttığını ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تُتْلَىٰ","root":"ت ل و","rootLatin":"t-l-v","meaning":"Ayetlerin okunması, tilavet edilmesi eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Tilavet (تلاوة), bir şeyi diğerinin ardına getirmek, takip etmek anlamındadır. Kur'an için kullanıldığında, lafızları ve manalarıyla takip etmek, okumak ve üzerinde düşünmek anlamına gelir. Ayetteki 'tütlâ' ifadesi, Kur'an ayetlerinin insanlara okunarak ulaştırılmasını ve onların dikkatine sunulmasını vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tilavet, 'okumak' manasına gelir. Burada ayetlerin, tıpkı bir kitabın okunması gibi, insanlara aktarılması ve onların işitmesine sunulması kastedilmektedir. Bu, vahyin tebliğ edilme sürecini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Tilavet kelimesi, sadece okumak değil, aynı zamanda okunan metni anlamak ve gereğini yapmak anlamını da içerir. Ayetteki 'tütlâ' fiili, Kur'an ayetlerinin sadece lafzen okunması değil, aynı zamanda muhatabın üzerinde düşünmesi ve anlaması beklenen bir eylem olarak sunulduğunu gösterir."}]},{"word":"ءَايَـٰتُنَا","root":"ء ي ي","rootLatin":"'-y-y","meaning":"Allah'ın varlığını, birliğini ve kudretini gösteren deliller, mucizeler ve Kur'an ayetleridir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet kelimesi, 'alamet' ve 'işaret' anlamlarına gelir. Kur'an'da ise Allah'ın birliğini ve kudretini gösteren deliller, mucizeler ve Kur'an'ın her bir cümlesi için kullanılır. Ayetteki 'âyâtünâ' ifadesi, Allah'tan gelen ve O'nun kelamı olan Kur'an ayetlerini işaret eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Âyet, açık bir alamet ve nişandır. Kur'an'da hem kevni ayetler (doğadaki deliller) hem de Kur'an'ın kendi ayetleri için kullanılır. Bu ayette 'âyâtünâ' ile kastedilen, Allah'ın kelamı olan ve mucizevi nitelik taşıyan Kur'an ayetleridir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'ayet' kavramı, sadece bir cümlenin parçası olmaktan öte, Allah'ın varlığını ve gücünü gösteren bir 'işaret' veya 'mucize' anlamını taşır. Bu bağlamda 'âyâtünâ', Allah'ın insanlara gönderdiği ve O'nun hakikatini ispatlayan ilahi mesajları ifade eder."}]},{"word":"قَالَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Söz söylemek, ifade etmek, bir görüş belirtmek eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kavl (قول), söz ve kelam anlamına gelir. 'Kâle' fiili, bir kişinin ağzından çıkan sözü, ifadeyi belirtir. Ayetteki kullanımı, muhatabın Kur'an ayetlerine karşı takındığı olumsuz tavrı sözlü olarak dile getirmesini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kavl, bir düşüncenin veya inancın dil ile ifade edilmesidir. Burada 'kâle' fiili, inkarcının Kur'an'a karşı olan reddini ve küçümseyici tavrını açıkça beyan etmesini gösterir."}]},{"word":"أَسَـٰطِيرُ","root":"س ط ر","rootLatin":"s-t-r","meaning":"Eski milletlerin uydurma hikayeleri, masalları veya efsaneleri anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Esâtîr, 'üstûre' kelimesinin çoğuludur ve 'yazılmış şeyler', 'masallar' anlamına gelir. Cahiliye Arapları, Kur'an'ı eski milletlerin uydurma hikayeleri olarak nitelendirerek onun ilahi menşeini reddetmişlerdir. Ayetteki 'esâtîru'l-evvelîn' ifadesi, bu inkarcıların Kur'an'ı değersizleştirme çabasını yansıtır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Üstûre, 'satır' kökünden türemiş olup, yazılmış ve derlenmiş hikayeler anlamına gelir. Genellikle asılsız, uydurma ve efsanevi anlatımlar için kullanılır. Ayetteki kullanımı, Kur'an'ın ilahi hakikatini inkar edenlerin onu sıradan, eski ve uydurma hikayelerle eş tutma çabasını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Esâtîr, 'üstûre'nin çoğuludur ve 'yazılmış, derlenmiş, uydurulmuş sözler' manasına gelir. Bu kelime, genellikle gerçek dışı, hayal ürünü ve eski zamanlardan kalma efsaneler için kullanılır. Ayetteki bağlamda, Kur'an'ın ilahi mesajını küçümsemek ve onu sıradan hikayelerle bir tutmak amacıyla kullanılmıştır."}]},{"word":"ٱلْأَوَّلِينَ","root":"أ و ل","rootLatin":"'-v-l","meaning":"Önceki nesiller, geçmiş milletler veya eski zamanlarda yaşamış insanlar anlamına gelir.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Evvel (أول), bir şeyin başlangıcı, önceliği anlamına gelir. 'Evvelîn' ise, geçmişte yaşamış olan, önceki nesiller ve milletler demektir. Ayetteki 'esâtîru'l-evvelîn' ifadesi, Kur'an'ın içeriğinin eski zamanlardan kalma, modası geçmiş ve dolayısıyla değersiz hikayeler olduğu iddiasını taşır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Evvel, bir şeyin diğerlerinden önce gelmesi durumunu ifade eder. 'Evvelîn' kelimesi, geçmişte yaşamış olan insan topluluklarını, önceki ümmetleri kapsar. Bu ayette, inkarcıların Kur'an'ı, geçmiş milletlerin uydurduğu ve nesilden nesile aktarılan hikayelerle bir tutarak, onun ilahi ve yeni bir mesaj olmadığını iddia etmelerini yansıtır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","musrikler","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman"},{"position":2,"surface":"تُتْلَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ل-و","rootLatin":"t-l-w","lemma":"تَلَا","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"okunur"},{"position":3,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":3,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o"},{"position":4,"surface":"ءَايَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"hamza-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i fâil olduğu için merfû","gloss":"ayetler"},{"position":4,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":5,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":6,"surface":"أَسَـٰطِيرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ط-ر","rootLatin":"s-ṭ-r","lemma":"أُسْطُورَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mahzuf mübtedanın haberi olduğu için merfû","gloss":"masalları"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَوَّلِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"أ-و-ل","rootLatin":"hamza-w-l","lemma":"أَوَّل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"öncekilerin"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kâlem sûresinin 15. âyetinde*
- **En'âm Sûresi** · *Kâlem sûresinin 15. âyetinde*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kâlem sûresinin 15. âyetinde*
- **Furkân Sûresi** · *Kâlem sûresinin 15. âyetinde*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kâlem sûresinin 15. âyetinde*
- **Mutaffifîn Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kâlem sûresinin 15. âyetinde*
- **En'âm Sûresi** · *Kâlem sûresinin 15. âyetinde*
- **Furkân Sûresi** · *Kâlem sûresinin 15. âyetinde*
- **Nahl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kâlem sûresinin 15. âyetinde*
- **Enfâl Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *Kâlem sûresinin 15. âyetinde*