# Kalem Sûresi, 21. Âyet (68:21)

> فَتَنَادَوْا۟ مُصْبِحِينَ

*Fetenâdev musbihîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (21-22) Derken, sabahleyin birbirlerine, "Haydi, eğer ürününüzü devşirecekseniz erkenden gidin" diye seslendiler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/68/21

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kalem Suresi 21. ayet, bahçe sahiplerinin sabahın erken saatlerinde birbirlerine seslenerek ürünlerini toplama niyetlerini ifade etmektedir. Ayet, 'seslenmek' ve 'sabahlamak' fiilleri üzerinden bir eylemin zamanını ve şeklini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَتَنَادَوْا۟","root":"ن د و","rootLatin":"n-d-v","meaning":"Bahçe sahiplerinin birbirlerine yüksek sesle çağrıda bulunmaları, seslenmeleri.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nidâ (نداء), uzaktan seslenmek, çağırmak anlamına gelir. Tenâdî (تنادي) ise karşılıklı olarak birbirine seslenmeyi ifade eder. Ayetteki kullanımı, bahçe sahiplerinin birbirlerine 'ürünleri devşirmek için erken çıkın' diyerek karşılıklı çağrıda bulunduklarını gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tenâdî, bir topluluğun birbirine seslenmesi, karşılıklı olarak çağrıda bulunmasıdır. Burada, bahçe sahiplerinin gizlice değil, açıkça ve birbirlerini duyacak şekilde konuştuklarını belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Tenâdî, tefâ'ul (تفاعل) babından olup, karşılıklı eylemi ifade eder. Bu bağlamda, bahçe sahiplerinin aralarında bir istişare veya anlaşma sonucu birbirlerine seslendiklerini, bir eyleme davet ettiklerini vurgular."}]},{"word":"مُصْبِحِينَ","root":"ص ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Sabah vaktine girmiş olarak, sabahın erken saatlerinde.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Sabah (صبح), gecenin ardından gelen günün ilk vaktidir. İsbaḥ (إصباح) ise sabah vaktine girmek demektir. Ayetteki 'musbihîn' kelimesi, bahçe sahiplerinin bu çağrıyı sabahın çok erken saatlerinde, henüz gün ağarırken veya yeni ağarmışken yaptıklarını belirtir."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Musbihîn, sabah vaktine ulaşanlar, sabahlayanlar demektir. Bu, eylemin zamanını net bir şekilde belirterek, bahçe sahiplerinin planlarını günün ilk ışıklarıyla birlikte uygulamaya koyma niyetlerini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da zaman kavramları, eylemlerin ve olayların önemini vurgulamak için kullanılır. 'Sabah' vakti, genellikle bir başlangıcı, yeni bir eylemi veya bir kararın uygulanma anını işaret eder. Burada, bahçe sahiplerinin gizli planlarını sabahın erken saatlerinde hayata geçirme kararlılıklarını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fetenâdev"},{"position":2,"translit":"musbihîn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve/böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"تَنَادَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-د-ي","rootLatin":"n-d-w","lemma":"تَنَادَى","form":"Tefâ'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"seslendiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"مُصْبِحِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-ب-ح","rootLatin":"s-b-h","lemma":"مُصْبِح","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"sabahlayanlar olarak","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Korona Virüs'ün Düşündürdükleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *68/17–32*
- **Kalem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21. ayet*
- **Kalem Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *21. ayet*