# Kalem Sûresi, 25. Âyet (68:25)

> وَغَدَوْا۟ عَلَىٰ حَرْدٍ قَـٰدِرِينَ

*Ve ġadev ‘alâ hardin kâdirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Yoksullara yardım etmeğe) güçleri yettiği halde (böyle söyleyerek) erkenden yola çıktılar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/68/25

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kalem Suresi 25. ayet, bahçe sahiplerinin yoksullara yardım etmeme niyetlerini ve bu niyetle erkenden yola çıkışlarını tasvir eder. Ayet, 'hadd' ve 'kadir' kavramları üzerinden onların cimriliklerini ve bu cimriliğe rağmen sahip oldukları gücü vurgular.","keyConcepts":[{"word":"وَغَدَوْا۟","root":"غ د و","rootLatin":"ğ-d-v","meaning":"Sabah erken vakitte yola çıkmak, gitmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğadâ (غدا) kelimesi, sabah erken vakitte bir yere gitmek, yola çıkmak anlamına gelir. Ayetteki 've ğadev' (وَغَدَوْا۟) ifadesi, bahçe sahiplerinin yoksullara bir şey vermemek amacıyla, kimse görmeden sabahın erken saatlerinde bahçelerine doğru yola çıktıklarını belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ğadâ (غدا) fiili, 'sabahlamak' ve 'sabahleyin bir yere gitmek' anlamlarını taşır. Burada, bahçe sahiplerinin, yoksulların gelip kendilerinden bir şey istemelerine fırsat vermemek için erkenden yola koyulduklarını mecazi olarak ifade eder."}]},{"word":"حَرْدٍ","root":"ح ر د","rootLatin":"h-r-d","meaning":"Öfke, kızgınlık, cimrilik, bir şeyi engelleme niyeti.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hadd (حَرْدٍ) kelimesi, 'öfke' ve 'kızgınlık' anlamlarına gelir. Ayetteki bağlamda, bahçe sahiplerinin yoksullara karşı duydukları öfke ve onlara bir şey vermeme konusundaki kararlılıklarını ifade eder. Bu, aynı zamanda cimrilik ve engelleme niyeti olarak da yorumlanabilir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hadd (حَرْدٍ), bir şeyi engelleme, kısıtlama ve cimrilik anlamlarını içerir. Ayetteki 'alâ hardin' (عَلَىٰ حَرْدٍ) ifadesi, bahçe sahiplerinin yoksullara karşı cimri bir niyetle, onlara hiçbir şey vermemek üzere yola çıktıklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İzutsu, Kur'an'daki ahlaki kavramları incelerken, 'hadd' gibi kelimelerin sadece fiziksel bir durumu değil, aynı zamanda psikolojik bir durumu, yani cimrilik, bencillik ve başkalarına karşı olumsuz bir tutumu ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'hadd', bahçe sahiplerinin yoksullara karşı besledikleri olumsuz duyguyu ve yardım etmeme niyetini yansıtır."}]},{"word":"قَـٰدِرِينَ","root":"ق د ر","rootLatin":"k-d-r","meaning":"Bir şeye gücü yeten, muktedir olan.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kadir (قَادِرِينَ) kelimesi, 'güç yetiren, muktedir olan' anlamına gelir. Ayetteki 'kadirîn' (قَـٰدِرِينَ) ifadesi, bahçe sahiplerinin yoksullara yardım etme gücüne sahip oldukları halde, cimriliklerinden dolayı bunu yapmadıklarını vurgular. Bu, onların niyetlerinin kötülüğünü daha da belirginleştirir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kudret (قُدْرَة) kökünden türeyen kadir (قَادِرِينَ), bir şeyi yapmaya veya bir şeye sahip olmaya gücü yeten demektir. Ayette, bahçe sahiplerinin yoksullara yardım etme imkanına ve gücüne sahip olmalarına rağmen, bu gücü hayırda kullanmak yerine cimrilik ettiklerini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kudret' kavramının Kur'an'daki kullanımının sadece fiziksel gücü değil, aynı zamanda imkan ve yeteneği de kapsadığını belirtir. 'Kadirîn' kelimesi, bahçe sahiplerinin maddi olarak yoksullara yardım edebilecek durumda olduklarını, ancak ahlaki olarak bu yardımı yapmaktan kaçındıklarını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["zekat-infak","comertlik","kibir-hased"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve ġadev "},{"position":2,"translit":"‘alâ "},{"position":3,"translit":"hardin "},{"position":4,"translit":"kâdirîn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"غَدَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"غ-د-و","rootLatin":"gh-d-w","lemma":"غَدَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gittiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"حَرْدٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ر-د","rootLatin":"h-r-d","lemma":"حَرْد","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"engelleme, kasıt","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"قَـٰدِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-د-ر","rootLatin":"q-d-r","lemma":"قَادِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"gücü yetenler","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Hâl"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Korona Virüs'ün Düşündürdükleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *68/17–32*