# Kalem Sûresi, 37. Âyet (68:37)

> أَمْ لَكُمْ كِتَـٰبٌ فِيهِ تَدْرُسُونَ

*Em lekum kitâbun fîhi tedrusûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Yoksa size ait bir kitabınız var da (bu batıl hükümleri) ondan mı okuyorsunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/68/37

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kalem Suresi 37. ayet, müşriklerin iddialarının temelsizliğini vurgulamak için onlara yöneltilen retorik bir sorudur. Ayet, onların iddialarını destekleyecek ilahi bir kitaba sahip olup olmadıklarını sorgulayarak, 'kitap' ve 'ders çalışma/okuma' kavramları üzerinden vahiy ve bilgi edinme süreçlerine dikkat çekmektedir.","keyConcepts":[{"word":"كِتَـٰبٌ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Ayette, ilahi bir vahiy veya yazılı bir belge anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Kitâb (كتاب), aslen bir şeyi diğerine eklemek, bir araya getirmek anlamındaki 'ketb' (كتب) kökünden gelir. Yazılı metinlere 'kitâb' denilmesi de harflerin ve kelimelerin bir araya getirilmesinden dolayıdır. Ayetteki 'kitâb', müşriklerin iddialarını doğrulayan, Allah katından gelmiş yazılı bir belgeye işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'kitâb', Allah'ın indirdiği, hükümlerini içeren bir kitaptır. Müşriklerin, kendi heva ve heveslerine göre hüküm verdikleri bir 'kitapları' olup olmadığını sorgulayarak, onların bu iddialarının ilahi bir temele dayanmadığına vurgu yapar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'kitâb' kavramı, genellikle Allah'ın vahyini, ilahi mesajı ve bu mesajın yazılı formunu ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, müşriklerin kendi keyfi iddialarını meşrulaştıracak, Allah tarafından onaylanmış bir 'kitap'a sahip olmadıklarını retorik olarak ortaya koyar."}]},{"word":"تَدْرُسُونَ","root":"د ر س","rootLatin":"d-r-s","meaning":"Ayette, bir şeyi okumak, incelemek, öğrenmek ve ezberlemek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ders (درس) kelimesi, bir şeyi tekrar tekrar okuyarak ezberlemek ve anlamak anlamına gelir. Ayetteki 'tedrusûne', müşriklerin iddialarını dayandırdıkları varsayılan bir kitabı okuyup, ondan hükümler çıkardıklarını ima eder. Bu, onların iddialarının bir bilgiye dayanıp dayanmadığını sorgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ders (درس) fiili, bir metni tekrar tekrar okuyarak onu zihne yerleştirmek, anlamını kavramak ve ondan hüküm çıkarmak manasına gelir. Ayetteki 'tedrusûne', müşriklerin, kendi batıl inançlarını destekleyen bir kitaptan 'ders çıkarıp' çıkarmadıklarını sorarak, onların bu iddialarının ilahi bir kaynağa dayanmadığını vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'ders' kökünden türeyen kelimeler, genellikle bir metni okuma, inceleme, öğrenme ve ondan bilgi edinme süreçlerini ifade eder. Bu ayetteki 'tedrusûne', müşriklerin kendi iddialarını dayandırdıkları bir 'kitabı' okuyup, ondan delil getirme eylemini sorgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"Yoksa","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sizin için"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"siz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"كِتَـٰبٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"Fi'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"kitap","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":4,"surface":"فِيهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":4,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":5,"surface":"تَدْرُسُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ر-س","rootLatin":"d-r-s","lemma":"دَرَسَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"okuyorsunuz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Em"},{"position":2,"translit":"lekum"},{"position":3,"translit":"kitâbun"},{"position":4,"translit":"fîhi"},{"position":5,"translit":"tedrusûn(e)"}]
