# Kalem Sûresi, 45. Âyet (68:45)

> وَأُمْلِى لَهُمْ ۚ إِنَّ كَيْدِى مَتِينٌ

*Ve umlî lehum(c) inne keydî metîn(un)*

**Meal (Diyanet):** Onlara mühlet veriyorum. Şüphesiz benim tuzağım sağlamdır.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/68/45

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Kalem Suresi 45. ayet, Allah'ın inkarcılara mühlet vermesini ve kendi tuzağının sağlamlığını vurgular. Ayet, ilahi iradenin ve gücün tecellisini, sabır ve ceza arasındaki ilişkiyi dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَأُمْلِى","root":"م ل و","rootLatin":"m-l-w","meaning":"Allah'ın inkarcılara mühlet vermesi, ertelemesi ve süre tanımasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İmlâ (إملاء), birine mühlet vermek, onu kendi haline bırakmak ve acele etmemek anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın inkarcılara hemen ceza vermeyip onlara bir süre tanıması, tevbe etmeleri veya günahlarında daha da ileri gitmeleri için fırsat vermesi anlamındadır. Bu, ilahi sabrın ve hikmetin bir göstergesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'ümlî', 'uhil' (أُهِلُّ) yani 'mühlet veririm' demektir. Ayetteki bağlamda, Allah'ın inkarcılara hemen azap etmeyip onlara zaman tanıması, onların kendi hallerine bırakılması ve bu durumun bir imtihan vesilesi olması kastedilmektedir. Bu, mecazi olarak bir erteleme ve geciktirme anlamı taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'imlâ' kavramı, genellikle Allah'ın insanlara tanıdığı zaman dilimini ifade eder. Bu zaman dilimi, insanların eylemlerinin sonuçlarını görmeleri veya kendilerini düzeltmeleri için bir fırsat olarak sunulur. Ayetteki 'ümlî', ilahi bir lütuf gibi görünse de, aslında nihai cezanın kaçınılmazlığını vurgulayan bir stratejidir."}]},{"word":"كَيْدِى","root":"ك ي د","rootLatin":"k-y-d","meaning":"Allah'ın düşmanlarına karşı kurduğu, ince ve gizli planı veya tuzağıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Keyd (كيد), birine zarar vermek amacıyla gizlice ve ustaca plan yapmak, tuzak kurmaktır. Allah'a nispet edildiğinde, bu, O'nun düşmanlarına karşı uyguladığı, onların fark edemediği, ince ve hikmetli bir tedbir veya cezalandırma planıdır. Ayetteki 'keydî', inkarcıların kendi eylemleriyle helak olmalarına yol açan ilahi düzeni ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Keyd, hile ve tuzak anlamındadır. Allah'ın keydi, O'nun düşmanlarına karşı uyguladığı, onların aleyhine işleyen ve farkında olmadıkları bir plandır. Ayetteki 'keydî', Allah'ın inkarcılara verdiği mühletin aslında onların aleyhine işleyen bir süreç olduğunu, bu mühletin onları daha büyük bir azaba sürüklediğini belirtir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Keyd, bir şeyi gizlice ve ustaca yapmaktır. Allah'ın keydi, O'nun kudretinin ve hikmetinin bir tecellisidir; düşmanlarını kendi elleriyle helake sürükleyen, onların planlarını boşa çıkaran ilahi bir stratejidir. Ayetteki 'keydî', Allah'ın inkarcılara karşı olan üstünlüğünü ve onların çabalarının boşuna olduğunu vurgular."}]},{"word":"مَتِينٌ","root":"م ت ن","rootLatin":"m-t-n","meaning":"Allah'ın tuzağının sağlam, güçlü, dayanıklı ve asla bozulmayacak nitelikte olmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Metîn (متين), sağlam, güçlü, dayanıklı ve sarsılmaz demektir. Allah'ın 'keyd'inin 'metîn' olması, O'nun planının asla bozulmayacağını, zayıflamayacağını ve mutlaka gerçekleşeceğini ifade eder. Ayetteki bu sıfat, ilahi kudretin ve iradenin mutlaklığını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Metîn, sağlamlığı ve gücü ifade eden bir sıfattır. Allah'ın tuzağının metîn olması, onun hiçbir şekilde engellenemeyeceği, karşı konulamayacağı ve mutlaka hedefine ulaşacağı anlamına gelir. Bu, inkarcıların çabalarının nafile olduğunu ve Allah'ın hükmünün kaçınılmaz olduğunu gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Metânet (متانة), bir şeyin sağlamlığı ve kuvvetidir. Allah'ın 'keyd'inin 'metîn' olması, O'nun planının kusursuzluğunu, eksiksizliğini ve karşı konulamaz gücünü belirtir. Ayetteki bu ifade, Allah'ın inkarcılara karşı olan üstünlüğünü ve onların akıbetinin kesinliğini pekiştirir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kader","imtihan-bela","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أُمْلِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"م-ل-و","rootLatin":"m-l-w","lemma":"أَمْلَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatlarından etkilenmediği için merfû","gloss":"mehil veriyorum"},{"position":2,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"doğrusu"},{"position":4,"surface":"كَيْدِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ي-د","rootLatin":"k-y-d","lemma":"كَيْد","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"tuzağım"},{"position":4,"surface":"ي","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":5,"surface":"مَتِينٌ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"م-ت-ن","rootLatin":"m-t-n","lemma":"مَتِين","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"sağlamdır"}]