# Hâkka Sûresi, 12. Âyet (69:12) > لِنَجْعَلَهَا لَكُمْ تَذْكِرَةً وَتَعِيَهَآ أُذُنٌ وَٰعِيَةٌ *Linec'alehâ lekum teżkiraten vete'iyehâ użunun vâ'iye(tun)* **Meal (Diyanet):** (11-12) Şüphesiz, (Nuh zamanında) su bastığı vakit, sizi gemide biz taşıdık ki, bu olayı sizin için bir uyarı yapalım ve belleyecek kulaklar da onu bellesin. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/69/12 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, Nuh Tufanı olayına atıfta bulunarak, suyun taşması ve gemide taşınma hadisesinin insanlık için bir ibret ve hatırlatma olduğunu vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, bu olayın hatırlatıcı niteliğini ve derinlemesine idrak edilmesinin önemini dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَذْكِرَةً","root":"ذ ك ر","rootLatin":"z-k-r","meaning":"Bu kelime, Nuh Tufanı olayının insanlar için bir hatırlatma ve ibret vesilesi olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zikr' kökünün asıl anlamının, unutulan bir şeyi hatırlamak veya zihinde tutmak olduğunu belirtir. 'Tezkire' ise, bir şeyi hatırlatan, ibret veren şey demektir. Ayetteki bağlamda, Nuh Tufanı'nın, Allah'ın kudretini ve geçmiş kavimlerin akıbetini hatırlatan bir ibret olduğu vurgulanır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'tezkire' kelimesinin 'öğüt, ibret' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'lâkum tezkireten' ifadesi, bu olayın insanlara bir ders ve öğüt olması amacını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zikr' kavramının Kur'an'da sadece hatırlama değil, aynı zamanda Allah'ı anma, O'nun ayetleri üzerinde düşünme ve ibret alma anlamlarını da içerdiğini belirtir. 'Tezkire' bu bağlamda, geçmiş olayların ders çıkarılması gereken birer 'hatırlatıcı' olduğunu gösterir."}]},{"word":"تَعِيَهَآ","root":"و ع ي","rootLatin":"v-'-y","meaning":"Bu fiil, bir şeyi anlamak, kavramak ve zihinde tutmak anlamındadır; burada Nuh Tufanı'nın ibretini idrak etmeyi ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'va'y' kelimesinin, bir şeyi zihinde muhafaza etmek, anlamak ve kavramak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'te'ıyehâ' ifadesi, Nuh Tufanı'nın derslerinin sadece duyulmakla kalmayıp, derinlemesine idrak edilmesini ve zihinde tutulmasını amaçlar."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'va'y' fiilinin 'hıfz' (ezberlemek, korumak) ve 'fehm' (anlamak) anlamlarını taşıdığını açıklar. Ayetteki kullanımı, 'anlayışlı kulakların' bu olayın mesajını sadece işitmekle kalmayıp, onu zihinlerinde muhafaza etmelerini ve anlamalarını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'va'y' kelimesinin, bir şeyi tam olarak idrak edip zihne yerleştirmek olduğunu vurgular. Ayetteki 'te'ıyehâ' fiili, Nuh Tufanı'nın ibretinin, sıradan bir işitmenin ötesinde, derinlemesine bir kavrayışla benimsenmesi gerektiğini belirtir."}]},{"word":"أُذُنٌ","root":"أ ذ ن","rootLatin":"e-z-n","meaning":"Bu kelime, işitme organı olan kulağı ifade eder; ancak ayette mecazi olarak 'anlayışlı, idrak eden kişi' anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'üzn' kelimesinin hem işitme organı hem de mecazi olarak 'işiten ve anlayan kişi' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'üznün vâ'ıyetün' ifadesi, sadece fiziksel olarak duyan değil, aynı zamanda duyduğunu idrak eden ve ondan ders çıkaran kulakları (yani kişileri) kasteder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'üzn' kelimesinin Kur'an'da bazen mecazi olarak 'idrak' ve 'anlayış' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, Nuh Tufanı'nın mesajını gerçekten kavrayabilen, basiret sahibi kişilere işaret eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, Kur'an'da organ isimlerinin bazen mecazi anlamlar taşıdığını ve 'kulak' kelimesinin de 'anlama, idrak etme' yeteneğini temsil edebileceğini belirtir. Ayetteki 'üznün vâ'ıyetün' ifadesi, bu mecazi kullanımı pekiştirerek, sadece işiten değil, aynı zamanda işittiğini anlayan ve değerlendiren bir zihniyeti vurgular."}]},{"word":"وَٰعِيَةٌ","root":"و ع ي","rootLatin":"v-'-y","meaning":"Bu kelime, 'anlayan, idrak eden, zihnine yerleştiren' anlamına gelir ve 'kulak' kelimesini niteleyerek, derinlemesine kavrayışı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vâ'iye' kelimesinin 'va'y' kökünden türediğini ve bir şeyi tam olarak idrak edip zihinde muhafaza eden anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'üznün vâ'ıyetün' tamlaması, Nuh Tufanı'nın ibretini sadece duymakla kalmayıp, onu anlayıp zihnine yerleştiren, yani ondan ders çıkaran kulakları (kişileri) ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'vâ'iye' kelimesinin, bir şeyi tam olarak kavrayıp onu koruyan ve unutmayan kişi veya organ için kullanıldığını açıklar. Ayetteki bağlamda, Nuh Tufanı'nın mesajını derinlemesine idrak edip onu zihinlerinde canlı tutan basiretli insanlara işaret eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'vâ'iye' kelimesinin, 'idrak eden, anlayan, hıfzeden' anlamlarına geldiğini ve 'kulak' ile birlikte kullanıldığında, sadece işitmekle kalmayıp, işittiğini anlayan ve zihnine yerleştiren bir niteliği ifade ettiğini belirtir."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kissa-nuh","tabiat-ayetleri","imtihan-bela","hidayet-dalalet"]} ## Tefsir [{"position":1,"translit":"Linec'alehâ"},{"position":2,"translit":"lekum"},{"position":3,"translit":"teżkiraten"},{"position":4,"translit":"vete'iyehâ"},{"position":5,"translit":"użunun"},{"position":6,"translit":"vâ'iye(tun)"}] ## Tefsir [{"position":1,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":1,"surface":"نَجْعَلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-'-l","lemma":"جَعَلَ","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Ta'lil lâmı ile mansûb","gloss":"kılalım","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":1,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":2,"surface":"لَكُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":2,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"sizin","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":3,"surface":"تَذْكِرَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"تَذْكِرَة","form":"Tef'ile","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir ibret","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"تَعِيَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ع-ي","rootLatin":"w-'-y","lemma":"وَعَى","form":"Fe'ale","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile mansûb","gloss":"anlasın","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"أُذُنٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ذ-ن","rootLatin":"'-dh-n","lemma":"أُذُن","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kulak","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":6,"surface":"وَاعِيَةٌ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"و-ع-ي","rootLatin":"w-'-y","lemma":"وَاعِيَة","form":"Fâ'ile","features":{"state":"Nekre","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"anlayışlı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"}] ## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler - **Hâkka Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *69/12* - **Hâkka Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *69/12* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *69/12* - **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 9** — Ahmet Avni Konuk · *69/12*