# Hâkka Sûresi, 14. Âyet (69:14) > وَحُمِلَتِ ٱلْأَرْضُ وَٱلْجِبَالُ فَدُكَّتَا دَكَّةً وَٰحِدَةً *Ve humileti-l-ardu velcibâlu fedukketâ dekketen vâhide(ten)* **Meal (Diyanet):** (13-15) Sur'a bir defa üfürülünce, yeryüzü ve dağlar kaldırılıp birbirine bir çarptırılınca, işte o gün olacak olmuş (kıyamet kopmuş)tur. **Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/69/14 --- ## Kelime Tahlili {"summary":"Bu ayet, kıyamet gününün dehşetini tasvir ederken, yerin ve dağların maruz kalacağı şiddetli değişimi vurgulamaktadır. Anahtar kavramlar, bu kozmik olayın yıkıcı ve ani doğasını dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"حُمِلَتِ","root":"ح م ل","rootLatin":"h-m-l","meaning":"Yerin ve dağların yerlerinden sökülüp kaldırılması, taşınması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hamle kelimesi, bir şeyi bir yerden başka bir yere nakletmek, taşımak anlamına gelir. Ayetteki 'humilet' ifadesi, yerin ve dağların kendi doğal konumlarından sökülüp, adeta bir yük gibi kaldırılacağını, kıyamet alameti olarak yerinden oynatılacağını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Hamle, bir şeyin ağırlığını taşımak veya bir şeyi yüklenmek manasına gelir. Ayetteki kullanımı, yerin ve dağların, Allah'ın emriyle, kendi ağırlıklarına rağmen yerlerinden kaldırılıp taşınacağını, bu durumun kıyametin şiddetini gösteren bir alamet olduğunu belirtir."}]},{"word":"ٱلْأَرْضُ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"Üzerinde yaşadığımız yeryüzü, dünya gezegeni anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Arz kelimesi, üzerinde durulan, yeryüzü anlamına gelir. Ayetteki 'el-ardu' ifadesi, kıyamet gününde tüm yeryüzünün, dağlarla birlikte maruz kalacağı değişimi, yani yerinden sökülüp atılmasını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'arz' kavramı, genellikle insanın yaşadığı, üzerinde faaliyet gösterdiği fiziksel dünyayı ifade eder. Bu ayette ise, kıyamet senaryosunda bu fiziksel dünyanın, yani yeryüzünün, mevcut düzeninin tamamen bozulacağını ve yıkıma uğrayacağını vurgular."}]},{"word":"ٱلْجِبَالُ","root":"ج ب ل","rootLatin":"c-b-l","meaning":"Yeryüzünün sabit ve yüksek kısımları olan dağlar anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cibal, dağlar demektir. Kur'an'da dağlar genellikle yeryüzünün sabitliğini ve sağlamlığını temsil eder. Ancak bu ayette, kıyamet gününde bu sabitliğin bozulacağını, dağların yerlerinden sökülüp atılacağını ve yıkıma uğrayacağını mecazi bir anlatımla ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Cebel, yeryüzündeki büyük ve yüksek oluşumlardır. Ayetteki 'el-cibalu' ifadesi, kıyamet gününde dağların, yeryüzü ile birlikte kaldırılıp, adeta bir toz bulutu gibi dağılacağını, bu durumun kıyametin dehşetini ve evrensel yıkımını gösterdiğini açıklar."}]},{"word":"فَدُكَّتَا","root":"د ك ك","rootLatin":"d-k-k","meaning":"Yerin ve dağların şiddetli bir şekilde birbirine çarpılması, ezilmesi, parçalanması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Dekk, bir şeyi şiddetle vurup ezmek, parçalamak anlamına gelir. Ayetteki 'fedükketâ' ifadesi, yerin ve dağların tek bir vuruşla, büyük bir şiddetle birbirine çarpılarak tamamen parçalanacağını, düzleneceğini ve yok olacağını tasvir eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Dekk, bir şeyi yere vurup ezmek, düzlemek demektir. Ayetteki 'fedükketâ' ifadesi, kıyamet gününde yerin ve dağların, sanki tek bir darbeyle, tamamen ezilip düzleneceğini, mevcut şekillerini kaybedeceğini ve bu durumun kıyametin ani ve yıkıcı doğasını gösterdiğini belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Dekk fiili, Kur'an'da genellikle şiddetli bir yıkım ve parçalanmayı ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, dağların ve yerin, kıyamet anında, tek bir darbeyle tamamen parçalanıp toz haline geleceğini, bu durumun Allah'ın kudretini ve kıyametin kaçınılmazlığını vurguladığını gösterir."}]},{"word":"وَٰحِدَةً","root":"و ح د","rootLatin":"v-h-d","meaning":"Tek bir, bir defalık, ani ve eşsiz bir eylem anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Vahid, tek, biricik anlamına gelir. Ayetteki 'vahideten' ifadesi, yerin ve dağların parçalanmasının tek bir vuruşla, yani çok hızlı ve ani bir şekilde gerçekleşeceğini, bu olayın tekrarı olmayan, eşsiz bir yıkım olduğunu vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vahdet, bir olma halidir. Ayetteki 'vahideten' kelimesi, dağların ve yerin tek bir darbeyle, yani çok kısa bir sürede ve büyük bir şiddetle parçalanacağını, bu durumun kıyametin ani ve geri dönülmez doğasını gösterdiğini ifade eder."}]}]} ## Tefsir {"topics":["kiyamet","tabiat-ayetleri"]} ## Tefsir [{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"حُمِلَتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ح-م-ل","rootLatin":"h-m-l","lemma":"حَمَلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüklendi/kaldırıldı"},{"position":2,"surface":"ٱلْأَرْضُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"yer"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"ٱلْجِبَالُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ب-ل","rootLatin":"j-b-l","lemma":"جَبَل","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki kelimeye atfedildiği için merfû","gloss":"dağlar"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece"},{"position":4,"surface":"دُكَّتَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-ك-ك","rootLatin":"d-k-k","lemma":"دَكَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Tesniye","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"düzlendi/çarpıldı ikisi"},{"position":5,"surface":"دَكَّةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"د-ك-ك","rootLatin":"d-k-k","lemma":"دَكَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir çarpış"},{"position":6,"surface":"وَٰحِدَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ح-د","rootLatin":"w-h-d","lemma":"وَاحِد","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"bir"}]