# Hâkka Sûresi, 24. Âyet (69:24)

> كُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ هَنِيٓـًٔۢا بِمَآ أَسْلَفْتُمْ فِى ٱلْأَيَّامِ ٱلْخَالِيَةِ

*Kulû veşrabû henî-en bimâ esleftum fî-l-eyyâmi-lḣâliye(ti)*

**Meal (Diyanet):** (Onlara şöyle denir:) "Geçmiş günlerde yaptıklarınıza karşılık, afiyetle yiyin, için.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/69/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hâkka Suresi 24. ayet, cennet ehlinin geçmiş amelleri karşılığında nail olacakları nimetleri ve bu nimetlerin afiyetle sunuluşunu ifade etmektedir. Ayet, 'yemek', 'içmek', 'afiyet' ve 'geçmiş ameller' kavramları üzerinden cennet hayatının mükafatlandırma prensibini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"كُلُوا۟","root":"أكل","rootLatin":"e-k-l","meaning":"Cennet ehlinin kendilerine sunulan nimetlerden yemesini ifade eden emir kipinde bir fiildir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'أكل' kelimesini 'bir şeyi ağız yoluyla bedene almak' olarak tanımlar. Ayetteki 'كُلُوا۟' ifadesi, cennet ehlinin dünyadaki salih amellerinin karşılığı olarak kendilerine ikram edilen yiyeceklerden zevk alarak tüketmelerini emretmektedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'أكل' kelimesinin hem maddi hem de manevi anlamda kullanılabileceğini belirtir. Bu ayette ise cennet nimetlerinin maddi yönüne işaret ederek, cennetliklerin bu nimetleri afiyetle tüketmelerini ifade eder."}]},{"word":"وَٱشْرَبُوا۟","root":"شرب","rootLatin":"ş-r-b","meaning":"Cennet ehlinin kendilerine sunulan içeceklerden içmesini ifade eden emir kipinde bir fiildir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'شرب' kelimesini 'sıvıyı ağız yoluyla bedene almak' olarak açıklar. Ayetteki 'وَٱشْرَبُوا۟' ifadesi, cennetliklerin dünyadaki iyi amellerinin karşılığı olarak kendilerine ikram edilen içeceklerden kana kana içmelerini emretmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'شرب' kelimesinin mecazi kullanımlarına da değinse de, bu ayetteki kullanımının doğrudan ve hakiki anlamda, yani cennet içeceklerinin tüketilmesini ifade ettiğini belirtir."}]},{"word":"هَنِيٓـًٔۢا","root":"هنأ","rootLatin":"h-n-e","meaning":"Yenilen ve içilen şeylerin afiyetle, rahatlıkla ve hiçbir sıkıntı olmaksızın tüketilmesi halini ifade eden bir zarftır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'هنأ' kelimesinin 'bir şeyin kolayca ve rahatlıkla elde edilmesi, sıkıntısız olması' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'هَنِيٓـًٔۢا' ifadesi, cennet nimetlerinin hiçbir zahmet, sıkıntı veya olumsuzluk içermeden, tam bir afiyet ve keyif içinde tüketileceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'هنأ' kelimesinin 'bir şeyin lezzetli, hoş ve faydalı olması' anlamını taşıdığını ifade eder. Bu bağlamda 'هَنِيٓـًٔۢا', cennet ehlinin yiyip içtiklerinin hem lezzetli hem de kendilerine hiçbir zarar vermeyen, aksine tam bir rahatlık ve mutluluk sağlayan nitelikte olduğunu belirtir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'هنأ' gibi kelimelerin, ahiret hayatının dünyevi sıkıntılardan arınmış, saf bir mutluluk ve huzur ortamı olduğunu vurgulayan kavramsal bir derinliğe sahip olduğunu belirtir. 'هَنِيٓـًٔۢا' kelimesi, cennetin mükafatlandırma sisteminde, nimetlerin sadece varlığı değil, aynı zamanda sunuluş biçimi ve verdiği his açısından da mükemmel olduğunu gösterir."}]},{"word":"أَسْلَفْتُمْ","root":"سلف","rootLatin":"s-l-f","meaning":"Dünya hayatında önceden yapıp gönderdiğiniz, peşinen işlediğiniz amelleri ifade eden bir fiildir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'سلف' kelimesinin 'geçmiş, önceden olan' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'أَسْلَفْتُمْ' ifadesi, cennet ehlinin dünyada iken önceden yapıp ahirete gönderdikleri salih amelleri kastetmektedir ki, bu ameller cennetteki nimetlerin karşılığıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'سلف' kelimesinin 'bir şeyi öne geçirmek, önceden yapmak' anlamını vurgular. Bu ayetteki kullanımı, cennet nimetlerinin, dünyada iken yapılan ve ahirete önceden gönderilen amellerin bir sonucu olduğunu açıkça ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'سلف' kökünün Kur'an'daki kullanımlarının genellikle 'geçmişte yapılan, önceden gönderilen' anlamlarını taşıdığını belirtir. 'أَسْلَفْتُمْ' fiili, cennet ehlinin dünyadaki eylemlerinin ahiretteki karşılığını bulduğunu, yani amellerin bir tür 'ön ödeme' gibi işlev gördüğünü ifade eder."}]},{"word":"ٱلْخَالِيَةِ","root":"خلو","rootLatin":"h-l-v","meaning":"Geçmiş, geride kalmış, sona ermiş günleri ifade eden bir sıfattır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'خلو' kelimesinin 'boş kalmak, geçip gitmek, sona ermek' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ٱلْخَالِيَةِ' ifadesi, dünya hayatında geçirilen ve artık geride kalmış olan günleri, yani cennet ehlinin dünyadaki yaşam sürelerini ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'خلو' kelimesinin 'bir yerin veya zamanın boşalması, geçip gitmesi' anlamını vurgular. 'ٱلْخَالِيَةِ' kelimesi, cennet ehlinin dünyada geçirdiği ve artık sona ermiş olan günlerde yaptıkları amellerin karşılığını aldıklarını belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cennet","ahiret-mukafat","dirilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ا-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"Yiyin"},{"position":2,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":2,"surface":"ٱشْرَبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ش-ر-ب","rootLatin":"ş-r-b","lemma":"شَرِبَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"هَنِيٓـًٔۢا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ه-ن-ء","rootLatin":"h-n-ء","lemma":"هَنِيء","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"afiyetle"},{"position":4,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sebebiyle"},{"position":4,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":5,"surface":"أَسْلَفْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"س-ل-ف","rootLatin":"s-l-f","lemma":"أَسْلَفَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"önceden yaptığınız"},{"position":6,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَيَّامِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ي-و-م","rootLatin":"y-w-m","lemma":"يَوْم","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"günler"},{"position":8,"surface":"ٱلْخَالِيَةِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"خ-ل-و","rootLatin":"ḫ-l-w","lemma":"خَالِيَة","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"geçmiş"}]