# Hâkka Sûresi, 44. Âyet (69:44)

> وَلَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنَا بَعْضَ ٱلْأَقَاوِيلِ

*Velev tekavvele ‘aleynâ ba'da-l-ekâvîl(i)*

**Meal (Diyanet):** (44-45) Eğer (Peygamber) bize isnat ederek bazı sözler uydurmuş olsaydı, mutlaka onu kudretimizle yakalardık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/69/44

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Hakka Suresi 44. ayet, peygamberin Allah'a atfen uydurma sözler söylemesi durumunda karşılaşacağı ilahi cezayı vurgulamaktadır. Ayet, 'takavvele' fiili üzerinden iftira ve uydurma eylemini, 'akâvîl' kelimesiyle de bu uydurulan sözlerin mahiyetini dilbilimsel olarak derinlemesine ele almaktadır.","keyConcepts":[{"word":"تَقَوَّلَ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Peygamberin, Allah'a isnat ederek uydurma sözler söylemesi, iftira etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kavl' kökünden türeyen 'takavvele' fiilinin, bir şeyi söylemekten öte, bir sözü uydurmak, isnat etmek ve hatta iftira etmek anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki kullanımı, Hz. Muhammed'in (s.a.v.) Allah adına uydurma sözler söylemesi durumunu ifade eder ki bu, peygamberlik makamıyla bağdaşmayan bir eylemdir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'takavvele' fiilinin 'iftira etti, uydurdu' anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, peygamberin kendi sözlerini Allah'ın sözleri gibi göstermesi, yani Allah'a karşı bir yalan uydurması kastedilmektedir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kavl' kökünün Kur'an'daki geniş anlam yelpazesine dikkat çeker. 'Takavvele' fiilinin ise, özellikle ilahi vahiy bağlamında, bir sözü kendi nefsinden uydurup Allah'a atfetme eylemini ifade ettiğini belirtir. Bu, Kur'an'ın peygamberin masumiyetini ve vahyin ilahi kaynağını vurgulayan temel bir kavramdır."}]},{"word":"أَقَاوِيلِ","root":"ق و ل","rootLatin":"k-v-l","meaning":"Uydurulan, Allah'a isnat edilen sözler, iddialar veya iftiralar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'akâvîl' kelimesinin 'kavl' kelimesinin çoğulu olduğunu ve burada 'uydurma sözler, yalanlar' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'ba'da' (bazı) kelimesiyle birlikte, peygamberin Allah'a atfedeceği herhangi bir uydurma sözün dahi kabul edilemez olduğunu vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'akâvîl' kelimesinin, sıradan sözlerden ziyade, üzerinde düşünülmüş, kasıtlı olarak uydurulmuş ve bir iddia niteliği taşıyan sözleri ifade ettiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu sözlerin ilahi vahiy kisvesi altında sunulmaya çalışılan beşeri uydurmalar olduğu anlaşılır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kavl' kökünün Kur'an'daki kullanım çeşitliliğini incelerken, 'akâvîl' kelimesinin, özellikle olumsuz bağlamlarda, 'asılsız iddialar, yalan beyanlar' anlamında kullanıldığını vurgular. Bu ayette, peygamberin Allah'a karşı uyduracağı her türlü sözün ciddiyetini ve kabul edilemezliğini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["vahiy-kuran","peygamberlik","tevhid"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velev"},{"position":2,"translit":"tekavvele"},{"position":3,"translit":"‘aleynâ"},{"position":4,"translit":"ba'da"},{"position":5,"translit":"l-ekâvîl(i)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":2,"surface":"تَقَوَّلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"تَقَوُّل","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"uydursaydı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"عَلَيْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerimize"},{"position":3,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":4,"surface":"بَعْضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ع-ض","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْض","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bazı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"ٱلْأَقَاوِيلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sözleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *69/44-46*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *69/ 44-46*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *69/44-46*
- **Hâkka Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *69/44*
- **Hâkka Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *69/44*