# A'râf Sûresi, 102. Âyet (7:102)

> وَمَا وَجَدْنَا لِأَكْثَرِهِم مِّنْ عَهْدٍ ۖ وَإِن وَجَدْنَآ أَكْثَرَهُمْ لَفَـٰسِقِينَ

*Vemâ vecednâ li-ekśerihim min ‘ahd(in)(s) ve-in vecednâ ekśerahum lefâsikîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz onların çoğunda, sözünde durma diye bir şey bulmadık. Ama gerçekten onların çoklarını yoldan çıkmış kimseler bulduk.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/102

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'râf Suresi 102. ayet, insanların çoğunluğunun ahde vefasızlığını ve fıskını vurgulamaktadır. Ayet, 'vecede' fiili üzerinden bir tespiti ifade ederken, 'ahd' kavramının önemini ve 'fâsıkîn' kelimesiyle de bu ahde uymayanların durumunu ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَجَدْنَا","root":"و ج د","rootLatin":"v-c-d","meaning":"Bulmak, rastlamak, tespit etmek anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'vecde' fiilinin bir şeyi kaybolduktan sonra bulmak veya bir şeyi idrak etmek, bilmek anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'vecednâ' ifadesi, Allah'ın onların durumunu bildiğini ve ahde vefasızlıklarını tespit ettiğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'vücûd'un, bir şeyin varlığının idrak edilmesi veya bir şeyin hazır bulunması olduğunu ifade eder. Ayetteki 'vecednâ' ise, insanların çoğunluğunun ahde vefasızlık halinin Allah tarafından gözlemlenip bilindiği bir 'bulma' eylemini anlatır."}]},{"word":"عَهْدٍ","root":"ع ه د","rootLatin":"a-h-d","meaning":"Söz, antlaşma, yükümlülük ve sorumluluk anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ahd' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah ile kulları arasındaki misakı veya insanlar arasındaki sözleşmeleri ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'ahd', insanların Allah'a karşı olan yükümlülüklerini ve verdikleri sözleri kapsar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ahd'in bir şeyi korumak, gözetmek ve ona bağlı kalmak anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'min ahdin' ifadesi, insanların çoğunun bu tür bir bağlılık ve sorumluluk bilincinden yoksun olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ahd' kavramının Kur'an'da hem Allah'ın insanlara verdiği sözü hem de insanların Allah'a verdiği sözü ifade eden merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, insanların Allah'a karşı olan iman ve itaat sözleşmesine riayet etmemeleri kastedilir."}]},{"word":"لَفَاسِقِينَ","root":"ف س ق","rootLatin":"f-s-q","meaning":"Allah'ın emirlerinden çıkan, isyan eden, yoldan sapan kimseler anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'fısk' kelimesinin aslen hurmanın kabuğundan çıkması gibi, bir şeyin sınırlarından dışarı çıkması anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'fâsıkîn' ise, Allah'ın koyduğu sınırlardan ve ahitten çıkan, isyan eden kimseleri ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fısk'ın şeriatın hududundan çıkmak olduğunu ve bunun bazen az, bazen çok olabileceğini söyler. Ayetteki 'lefâsıkîn' ifadesi, insanların çoğunluğunun ahde vefasızlıkları nedeniyle Allah'ın emirlerine karşı gelme ve yoldan sapma durumunu kesin bir dille belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'fısk'ın genellikle Allah'a itaatten çıkma, günah işleme ve doğru yoldan sapma anlamında kullanıldığını vurgular. Ayetteki 'fâsıkîn' kelimesi, ahde bağlı kalmayanların bu ahlaki ve dini sapkınlıklarını açıkça ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","iman","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Vemâ"},{"position":2,"translit":"vecednâ"},{"position":3,"translit":"li-ekśerihim"},{"position":4,"translit":"min"},{"position":5,"translit":"‘ahd(in)(s)"},{"position":6,"translit":"ve-in"},{"position":7,"translit":"vecednâ"},{"position":8,"translit":"ekśerahum"},{"position":9,"translit":"lefâsikîn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümleleri birbirine bağladığı için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"وَجَدْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bulduk","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"أَكْثَرِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"أَكْثَر","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"çoğu","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Zâide)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"عَهْدٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ه-د","rootLatin":"'-h-d","lemma":"عَهْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ahd","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":6,"surface":"وَإِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümleleri birbirine bağladığı için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi olduğu için mebnî","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nâsih harf"},{"position":7,"surface":"وَجَدْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bulduk","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"أَكْثَرَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ك-ث-ر","rootLatin":"k-th-r","lemma":"أَكْثَر","form":"Ef'al","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"çoğu","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd (Lâm-ı İbtidâ)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Te'kîd harfi olduğu için mebnî","gloss":"elbette","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"فَـٰسِقِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-س-ق","rootLatin":"f-s-q","lemma":"فَاسِق","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih sâni olduğu için mansûb","gloss":"fâsıklar","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"}]