# A'râf Sûresi, 13. Âyet (7:13)

> قَالَ فَٱهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُونُ لَكَ أَن تَتَكَبَّرَ فِيهَا فَٱخْرُجْ إِنَّكَ مِنَ ٱلصَّـٰغِرِينَ

*Kâle fehbit minhâ femâ yekûnu leke en tetekebbera fîhâ faḣruc inneke mine-ssâġirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Allah, "Şimdi in aşağı oradan. Çünkü senin orada büyüklük taslamak haddine değil! Hemen çık! Çünkü sen aşağılıklardansın" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/13

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın İblis'e hitabını ve onun cennetten kovulma nedenini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Ayet, kibir ve alçaklık gibi zıt kavramlar üzerinden ilahi iradenin mutlaklığını ve itaatsizliğin sonuçlarını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"ٱهْبِطْ","root":"ه ب ط","rootLatin":"h-b-t","meaning":"Yukarıdan aşağıya inmek, düşmek, alçalmak anlamındadır ve burada cennetten kovulmayı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hubût' kelimesini 'nüzûl' (iniş) olarak açıklar ve bu bağlamda cennetten yeryüzüne indirilme emrini ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, ilahi bir emirle makamdan düşürülme ve aşağılanma anlamını taşır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hubût' kelimesinin yüksek bir yerden alçak bir yere inmek olduğunu ve bazen de bir makamdan düşüşü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, İblis'in cennetteki konumundan azledilerek aşağı indirilmesi emrini vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'inmek' fiillerinin genellikle ilahi bir emri veya bir durum değişikliğini ifade ettiğini belirtir. 'İhbit' emri, İblis'in cennetteki statüsünü kaybetmesi ve ilahi gazaba uğraması anlamında bir 'düşüş'ü simgeler."}]},{"word":"تَتَكَبَّرَ","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Büyüklük taslamak, kibirlenmek, kendini üstün görmek anlamındadır ve İblis'in itaatsizliğinin temel nedenini ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'tekebbür' kelimesini 'kendini büyük görmek ve başkalarını hor görmek' olarak açıklar. Ayetteki 'orada büyüklenmek sana düşmez' ifadesi, İblis'in cennetteki ilahi düzene karşı gösterdiği kibri ve haddini aşmasını mecazi olarak vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kibr'i, kişinin kendini başkalarından üstün görmesi ve hakkı kabul etmemesi olarak tanımlar. Ayetteki 'tettekebbera' fiili, İblis'in Allah'ın emrine karşı gelerek Adem'e secde etmeyi reddetmesindeki gururunu ve kendini beğenmişliğini açıkça ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kibr' kavramının Kur'an'da Allah'a karşı isyanın ve itaatsizliğin temel motivasyonlarından biri olduğunu belirtir. İblis'in 'tekebbür'ü, onun ilahi hiyerarşiyi reddetmesi ve kendi varlığını ilahi iradenin önüne koyması anlamına gelir."}]},{"word":"فَٱخْرُجْ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-j","meaning":"Çıkmak, ayrılmak, dışarı atılmak anlamındadır ve İblis'in cennetten kovulmasını emreder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hurûc' kelimesinin bir yerden ayrılma ve dışarı çıkma anlamını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'fahruc' emri, İblis'in cennetten kesin ve geri dönülmez bir şekilde uzaklaştırılmasını ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hurûc'u bir şeyin bulunduğu yerden ayrılması olarak açıklar. Bu ayetteki emir, İblis'in cennetten kovulması ve ilahi rahmetten mahrum bırakılması anlamını pekiştirir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hurûc' fiilinin Kur'an'da genellikle bir yerden zorla çıkarılma veya bir durumdan başka bir duruma geçişi ifade ettiğini belirtir. İblis'e yönelik bu emir, onun cennetteki konumunu kaybetmesi ve ilahi huzurdan uzaklaştırılması anlamına gelir."}]},{"word":"ٱلصَّـٰغِرِينَ","root":"ص غ ر","rootLatin":"s-g-r","meaning":"Küçük düşmüş, alçalmış, horlanmış kimseler anlamındadır ve İblis'in kibirinin karşılığı olarak uğrayacağı akıbeti ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sağîr' kelimesini 'küçük, değersiz, horlanmış' olarak açıklar. Ayetteki 'minessâğirîn' ifadesi, İblis'in kibirlenmesinin bir sonucu olarak alçalacağını ve değersizleşeceğini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sağâr' kökünden türeyen kelimelerin 'küçüklük, zillet, horlanma' anlamlarını taşıdığını belirtir. Ayetteki 'sâğirîn' kelimesi, İblis'in ilahi emre karşı gelmesi nedeniyle düşeceği aşağılık ve horlanmışlık durumunu ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'sağâr'ı 'küçüklük ve zillet' olarak tanımlar ve bunun genellikle bir ceza veya hakaret sonucu ortaya çıktığını belirtir. İblis'in 'sâğirîn'den olması, onun kibirinin aksine, ilahi adaletle alçaltılmasını ve değersiz kılınmasını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kibir-hased","seytan-vesvese","kissa-adem"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"فَٱهْبِطْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":2,"surface":"ٱهْبِطْ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"ه-ب-ط","rootLatin":"h-b-ṭ","lemma":"هُبُوط","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"in"},{"position":3,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değil"},{"position":5,"surface":"يَكُونُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"olur"},{"position":6,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sana"},{"position":7,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-mek"},{"position":8,"surface":"تَتَكَبَّرَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"تَكَبُّر","form":"Tefa''ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından (أَن) sonra geldiği için mansûb","gloss":"büyüklenmen"},{"position":9,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":9,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"orada"},{"position":10,"surface":"فَٱخْرُجْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":10,"surface":"ٱخْرُجْ","pos":"fiil","posDetail":"Emir Fiil","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"kh-r-j","lemma":"خُرُوج","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"çık"},{"position":11,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz"},{"position":11,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"sen"},{"position":12,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"-","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den"},{"position":13,"surface":"ٱلصَّـٰغِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ص-غ-ر","rootLatin":"ṣ-gh-r","lemma":"صَاغِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"alçaklardan"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *7/13*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/10-26*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *7/13*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/10-26*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/10-26*
- **Hicr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/13*
- **Gökyüzü İnsanları Araştırması (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/10-26*
- **Altı Peygamber — Hz. Âdem** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/10-26*
- **A’râf Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/10-26*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** · *7/13*
- **Fâtır Sûresi** · *7/13*
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/13*