# A'râf Sûresi, 130. Âyet (7:130)

> وَلَقَدْ أَخَذْنَآ ءَالَ فِرْعَوْنَ بِٱلسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِّنَ ٱلثَّمَرَٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ

*Velekad eḣażnâ âle fir'avne bi-ssinîne venaksin mine-śśemerâti le'allehum yeżżekkerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Andolsun biz, Firavun ailesini, öğüt alsınlar diye yıllarca süren kıtlık ve ürün eksikliği ile cezalandırdık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/130

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Firavun ailesine uygulanan ilahi cezayı ve bu cezanın amacını dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. 'Aḫaẕnâ' fiili ilahi müdahalenin şiddetini, 'es-Sinîn' ve 'en-Nakṣ' kavramları ise cezanın mahiyetini ve 'yeẕẕekkerûn' fiili cezanın hikmetini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"أَخَذْنَآ","root":"أ خ ذ","rootLatin":"e-ḫ-ẕ","meaning":"Allah'ın Firavun ailesini bir musibetle yakalaması, cezalandırması ve onları etkisi altına alması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'aḫaẕe' fiilinin temel anlamının bir şeyi ele geçirmek, yakalamak olduğunu belirtir. Ayetteki 'aḫaẕnâ âle Fir'avne' ifadesi, Allah'ın Firavun ailesini musibetlerle kuşatması, onları cezalandırmak üzere yakalaması ve bu musibetlerin onların üzerindeki etkisini ifade eder. Bu, sadece bir şeyi almak değil, aynı zamanda bir gücün veya cezanın bir topluluğu tamamen etkisi altına almasıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'aḫaẕnâ' fiilinin burada 'cezalandırdık' veya 'musibetle yakaladık' anlamında mecazi bir kullanım olduğunu ifade eder. Firavun ailesinin kuraklık ve ürün kıtlığı ile cezalandırılması, Allah'ın kudretinin onlara ulaşması ve onları bu musibetlerle kuşatmasıdır."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'aḫaẕe' fiilinin Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını ve bu ayetteki kullanımının 'cezalandırmak, musibetle yakalamak' anlamına geldiğini vurgular. Firavun ailesinin bu şekilde 'yakalanması', ilahi bir müdahale ile onların refahlarının ve düzenlerinin bozulmasıdır."}]},{"word":"فِرْعَوْنَ","root":"ف ر ع ن","rootLatin":"f-r-'-n","meaning":"Mısır krallarının genel unvanı olup, bu ayette özel olarak Hz. Musa dönemindeki zalim kralı ve onun ailesini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, Firavun kelimesinin Mısır krallarına verilen bir lakap olduğunu ve Kur'an'da genellikle Hz. Musa ile mücadele eden zalim kralı ve onun soyunu/halkını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'âle Fir'avne' (Firavun ailesi), sadece kralı değil, onun yönetimindeki seçkinleri ve destekçilerini de kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Firavun figürünün Kur'an'da ilahi otoriteye karşı çıkan, kibirli ve zalim bir liderin arketipi olarak sunulduğunu belirtir. Bu ayette Firavun ailesine uygulanan ceza, ilahi adaletin bu tür bir zulme karşı bir tepkisi olarak gösterilir."}]},{"word":"بِٱلسِّنِينَ","root":"س ن و","rootLatin":"s-n-v","meaning":"Yıllarca süren kuraklık, kıtlık ve zorluklar anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'es-sinîn' kelimesinin burada 'kuraklık yılları' veya 'kıtlık yılları' anlamında kullanıldığını açıklar. Normalde 'sene' kelimesinin çoğulu olan 'sinîn', bu bağlamda olumsuz bir durumu, yani ürünlerin azaldığı, geçimin zorlaştığı yılları ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'sene' kelimesinin genellikle 'yıl' anlamına geldiğini, ancak Kur'an'da bazen 'kıtlık' veya 'kuraklık' gibi olumsuz durumları ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'bi's-sinîn' ifadesi, Firavun ailesinin uzun süreli ve zorlu bir kıtlık dönemiyle cezalandırıldığını gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'sene' kelimesinin bazen 'şiddet ve kuraklık' anlamında kullanıldığını ve bu ayetteki 'bi's-sinîn' ifadesinin de bu anlamı taşıdığını vurgular. Bu, Firavun ailesinin sadece zamanın geçişiyle değil, aynı zamanda bu zaman diliminde yaşadıkları zorluklarla cezalandırıldığını belirtir."}]},{"word":"وَنَقْصٍ","root":"ن ق ص","rootLatin":"n-q-ṣ","meaning":"Ürünlerdeki azalma, kıtlık ve eksiklik anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Es-Sicistânî, 'nakṣ' kelimesinin 'azalma, eksilme' anlamına geldiğini ve bu ayette 'minet-semerât' (ürünlerden) ifadesiyle birlikte kullanıldığında, tarım ürünlerindeki ciddi kıtlığı ve verimsizliği ifade ettiğini belirtir. Bu, Firavun ailesinin ekonomik olarak da cezalandırıldığını gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nakṣ' kelimesinin bir şeyin miktarının veya kalitesinin azalması anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'nakṣin mine's-semerât' ifadesi, Firavun ailesinin geçim kaynaklarının temelini oluşturan meyve ve diğer tarım ürünlerinde yaşanan ciddi bir eksikliği ve kıtlığı vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'nakṣ' kelimesinin Kur'an'da genellikle bir şeyin eksilmesi, azalması ve bu azalmanın olumsuz sonuçlarını ifade ettiğini belirtir. Bu ayetteki 'semerât' ile birlikte kullanılması, Firavun ailesinin refahının ve geçim kaynaklarının doğrudan hedef alındığını gösterir."}]},{"word":"يَذَّكَّرُونَ","root":"ذ ك ر","rootLatin":"ẕ-k-r","meaning":"Ders çıkarmaları, öğüt almaları ve hatırlamaları anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ẕikr' kökünün temel anlamının 'hatırlamak' olduğunu, ancak 'teẕekkür' (yeddzekkerûn) formunun 'öğüt almak, ders çıkarmak, ibret almak' gibi daha derin bir anlam taşıdığını belirtir. Ayetteki bu kullanım, ilahi cezanın amacının sadece cezalandırmak değil, aynı zamanda Firavun ailesinin hatalarından dönerek doğru yolu bulmalarını sağlamak olduğunu gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'yeddzekkerûn' fiilinin burada 'ibret alsınlar, öğüt alsınlar' anlamında kullanıldığını ifade eder. Firavun ailesine uygulanan bu musibetlerin, onların gafletten uyanmalarına ve Allah'ın kudretini hatırlayarak doğru yola dönmelerine vesile olması amaçlanmıştır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ẕikr' kavramının Kur'an'da sadece zihinsel bir hatırlama değil, aynı zamanda ahlaki bir uyanış ve ilahi hakikatlere yöneliş anlamına geldiğini vurgular. 'Yeddzekkerûn' fiili, Firavun ailesinin yaşadıkları zorluklar aracılığıyla ilahi mesajı ve kendi hatalarını idrak etmelerini, böylece davranışlarını düzeltmelerini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","imtihan-bela","kissa-gecmis-kavimler","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstînâf ve Harf-i Kasem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cümle başlangıcı","gloss":"Andolsun ki"},{"position":1,"surface":"لَقَدْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tahkîk","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَقَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Tahkik harfi","gloss":"gerçekten"},{"position":2,"surface":"أَخَذْنَآ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yakaladık/uğrattık"},{"position":3,"surface":"ءَالَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-و-ل","rootLatin":"a-w-l","lemma":"آل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ailesini"},{"position":4,"surface":"فِرْعَوْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-'-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"Firavun'un"},{"position":5,"surface":"بِٱلسِّنِينَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"ٱلسِّنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ن-و","rootLatin":"s-n-w","lemma":"سِنِين","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (cemi müzekker salim gibi irablandığı için yâ ile mecrûr)","gloss":"yıllar/kuraklık"},{"position":6,"surface":"وَنَقْصٍۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve"},{"position":6,"surface":"نَقْصٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ق-ص","rootLatin":"n-q-s","lemma":"نَقْص","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"kıtlık"},{"position":7,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"-den/-dan"},{"position":8,"surface":"ٱلثَّمَرَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ث-م-ر","rootLatin":"th-m-r","lemma":"ثَمَرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"meyveler/ürünler"},{"position":9,"surface":"لَعَلَّهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teraccî","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i teraccî","gloss":"umulur ki"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar"},{"position":10,"surface":"يَذَّكَّرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"تَذَكَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nâsıb ve câzim edat almadığı için merfû","gloss":"öğüt alırlar/hatırlarlar"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/127-141*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/127-141*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/127-141*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/127-141*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/130*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/130*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/130*
- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/130*