# A'râf Sûresi, 142. Âyet (7:142)

> ۞ وَوَٰعَدْنَا مُوسَىٰ ثَلَـٰثِينَ لَيْلَةً وَأَتْمَمْنَـٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقَـٰتُ رَبِّهِۦٓ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ۚ وَقَالَ مُوسَىٰ لِأَخِيهِ هَـٰرُونَ ٱخْلُفْنِى فِى قَوْمِى وَأَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيلَ ٱلْمُفْسِدِينَ

*Vevâ'adnâ mûsâ śelâśîne leyleten veetmemnâhâ bi'aşrin fetemme mîkâtu rabbihi erba'îne leyle(ten)(c) vekâle mûsâ li-eḣîhi hârûne-ḣlufnî fî kavmî veaslih velâ tettebi' sebîle-lmufsidîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Musa'ya otuz gece süre belirledik, buna on (gece) daha kattık. Böylece Rabbinin belirlediği vakit kırk geceye tamamlandı. Musa, kardeşi Harun'a, "Kavmim arasında benim yerime geç ve yapıcı ol. Sakın bozguncuların yoluna uyma" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/142

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","peygamberlik","emr-i-maruf"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Musa'nın Tur Dağı'nda geçirdiği süreyi ve bu süreçte kardeşi Harun'a verdiği vekaleti konu edinmektedir. Ayet, 'vaat', 'tamamlama', 'müddet', 'halef olma' ve 'ıslah etme' gibi kavramlar üzerinden ilahi takdiri, liderlik sorumluluğunu ve toplumsal düzenin önemini vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَوَٰعَدْنَا","root":"و ع د","rootLatin":"v-a-d","meaning":"Allah'ın Hz. Musa'ya belirli bir süre için söz vermesi, randevulaşması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Va'd (الوعد), hayır veya şer ile ilgili bir haberin verilmesidir. Bu ayetteki 'va'adnâ' ifadesi, Allah'ın Hz. Musa ile belirli bir zaman ve mekanda buluşma sözü vermesi, ona vahiy indirmek üzere bir randevu tayin etmesi anlamındadır. Bu, ilahi bir takdir ve önceden belirlenmiş bir buluşmadır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Va'd (الوعد), bir şeye söz vermek demektir. Burada Allah Teâlâ'nın Musa'ya kırk gece için söz vermesi, yani ona bu süreyi tayin etmesi ve bu süre zarfında onunla konuşmayı murat etmesi mecazidir. Fiil, Allah'a nispet edildiğinde, O'nun vaadinin gerçekleşeceği kesinliğini ifade eder."}]},{"word":"وَأَتْمَمْنَـٰهَا","root":"ت م م","rootLatin":"t-m-m","meaning":"Otuz geceye on gece daha eklenerek sürenin kırk geceye tamamlanması.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Temâm (التمام), bir şeyin eksiksiz ve noksansız olarak sona ermesidir. 'Etmemnâhâ' ifadesi, başlangıçta belirlenen otuz gecelik sürenin, ilahi iradeyle on gece daha eklenerek kırk geceye eksiksiz bir şekilde ulaştırılması, yani kemale erdirilmesi anlamındadır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Temâm (التمام), bir şeyin tüm cüzlerinin bir araya gelmesiyle oluşan bütünlüktür. Ayetteki 'etmemnâhâ', Allah'ın otuz geceye on gece ekleyerek bu süreyi tam ve eksiksiz bir kırk geceye dönüştürmesi, böylece belirlenen amacın tam olarak gerçekleşmesini sağlamasıdır."}]},{"word":"مِيقَـٰتُ","root":"و ق ت","rootLatin":"v-k-t","meaning":"Allah tarafından belirlenmiş, tayin edilmiş zaman veya süre.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mîkât (الميقات), bir şey için belirlenmiş vakit veya sınırdır. Bu ayette 'mîkâtü Rabbihi', Allah'ın Hz. Musa ile konuşmak ve ona Tevrat'ı vermek için tayin ettiği kırk gecelik süredir. Bu, ilahi bir randevu ve belirlenmiş bir zaman dilimidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mîkât (الميقات), bir işin yapılması için belirlenmiş zaman veya mekandır. Ayetteki 'mîkâtü Rabbihi', Allah'ın Hz. Musa için belirlediği, vahiy ve ilahi tecelli için tayin ettiği kırk gecelik özel zaman dilimini ifade eder. Bu, sıradan bir zaman dilimi değil, ilahi bir amaç için tahsis edilmiş bir vakittir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Mîkât kavramı, Kur'an'da genellikle ilahi bir randevu, belirli bir amaç için tayin edilmiş zaman veya mekan anlamında kullanılır. Bu ayette, Hz. Musa'nın Allah ile buluşması ve vahiy alması için belirlenen kırk gecelik süreyi ifade eder. Bu, sadece bir zaman dilimi değil, aynı zamanda ilahi iradenin tecelli ettiği kutsal bir 'an'dır."}]},{"word":"ٱخْلُفْنِى","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Hz. Musa'nın yokluğunda yerine geçerek toplumu idare etme ve temsil etme görevi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Halef (الخلف), birinin yerine geçmek, onun ardından gelmek demektir. 'Uhlufnî' emri, Hz. Musa'nın kardeşi Harun'dan, kendisi Tur'da iken kavminin başında vekil olarak kalmasını, onun yerine geçerek liderlik görevini üstlenmesini istemesidir. Bu, bir vekalet ve temsil görevidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Halef (الخلف), birinin ardından gelerek onun makamına oturmak veya görevini üstlenmektir. Ayetteki 'uhlufnî', Hz. Musa'nın Harun'a, kendi yokluğunda kavminin işlerini idare etme, onlara rehberlik etme ve liderlik etme sorumluluğunu devretmesidir. Bu, bir liderin vekil tayin etmesidir."}]},{"word":"وَأَصْلِحْ","root":"ص ل ح","rootLatin":"s-l-h","meaning":"Toplumu düzeltmek, iyileştirmek, doğru yola iletmek ve düzeni sağlamak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Salah (الصلاح), fesadın zıddıdır; bir şeyin doğru ve iyi olmasıdır. 'Aslih' emri, Harun'a, kavminin durumunu düzeltmesini, bozulanı onarmasını, onları doğru yola iletmesini ve aralarındaki düzeni sağlamasını emreder. Bu, hem ahlaki hem de toplumsal bir ıslah faaliyetidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Salah (الصلاح), bir şeyin eksikliklerden arınarak kemale ermesidir. 'Aslih' ifadesi, Harun'dan, kavminin inançlarını, amellerini ve toplumsal ilişkilerini düzeltmesini, onları fesattan uzaklaştırıp salaha ulaştırmasını istemektir. Bu, kapsamlı bir iyileştirme ve doğruya yöneltme çabasıdır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Salah (الصلاح) kavramı, Kur'an'da genellikle bireysel ve toplumsal düzeyde iyilik, doğruluk, düzen ve barış anlamlarını içerir. 'Aslih' emri, Harun'a, kavminin içinde ortaya çıkabilecek her türlü bozulmayı giderme, onları doğru inanca ve salih amellere yönlendirme görevini yükler. Bu, liderlik sorumluluğunun temel bir parçasıdır."}]},{"word":"ٱلْمُفْسِدِينَ","root":"ف س د","rootLatin":"f-s-d","meaning":"Toplumda bozgunculuk yapan, düzeni bozan, fesat çıkaran kişiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fesâd (الفساد), bir şeyin itidalden çıkmasıdır. 'Müfsidîn' (المفسدين), yeryüzünde bozgunculuk yapan, düzeni bozan, hak ve adaletten sapan kişilerdir. Ayette, Harun'a, bu tür bozguncuların yoluna uymaması, onların kötü etkilerinden uzak durması emredilmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Fesâd (الفساد), bir şeyin bozulması, işe yaramaz hale gelmesidir. 'Müfsidîn', Allah'ın emirlerine karşı gelerek yeryüzünde karışıklık ve düzensizlik çıkaran, insanları doğru yoldan saptıran kimselerdir. Hz. Musa, Harun'u bu kişilerin etkisinden sakınmaya çağırmaktadır."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"وَاعَدْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-'-d","lemma":"وَاعَدَ","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"sözleştik/vade verdik"},{"position":2,"surface":"مُوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَىٰ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Musa'ya"},{"position":3,"surface":"ثَلَـٰثِينَ","pos":"isim","posDetail":"Aded","root":"ث-ل-ث","rootLatin":"th-l-th","lemma":"ثَلَاثُونَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"otuz"},{"position":4,"surface":"لَيْلَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْلَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"gece"},{"position":5,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":5,"surface":"أَتْمَمْنَـٰهَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-م-م","rootLatin":"t-m-m","lemma":"أَتَمَّ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tamamladık"},{"position":5,"surface":"هَا","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":6,"surface":"عَشْرٍۢ","pos":"isim","posDetail":"Aded","root":"ع-ش-ر","rootLatin":"'-sh-r","lemma":"عَشْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"on"},{"position":7,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":7,"surface":"تَمَّ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-م-م","rootLatin":"t-m-m","lemma":"تَمَّ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tamamlandı"},{"position":8,"surface":"مِيقَـٰتُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Zaman/Mekân","root":"و-ق-ت","rootLatin":"w-q-t","lemma":"مِيقَات","form":"Mif'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"vadesi/tayin edilen müddet"},{"position":9,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinin"},{"position":9,"surface":"هِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":10,"surface":"أَرْبَعِينَ","pos":"isim","posDetail":"Aded","root":"ر-ب-ع","rootLatin":"r-b-'","lemma":"أَرْبَعُونَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"kırk"},{"position":11,"surface":"لَيْلَةً","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-ي-ل","rootLatin":"l-y-l","lemma":"لَيْلَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"gece"},{"position":12,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":12,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":13,"surface":"مُوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَىٰ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Musa"},{"position":14,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için/e"},{"position":14,"surface":"أَخِي","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-خ-و","rootLatin":"a-kh-w","lemma":"أَخ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kardeşine"},{"position":14,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":15,"surface":"هَـٰرُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَارُون","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Bedel olduğu için mecrûr","gloss":"Harun"},{"position":16,"surface":"ٱخْلُفْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"خَلَفَ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yerime geç"},{"position":16,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"benim"},{"position":17,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":18,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavmim"},{"position":18,"surface":"ى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":19,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":19,"surface":"أَصْلِحْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"أَصْلَحَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"ıslah et"},{"position":20,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":20,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapma"},{"position":21,"surface":"تَتَّبِعْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-'","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatından sonra geldiği için meczûm","gloss":"uyma/gitme"},{"position":22,"surface":"سَبِيلَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"yoluna"},{"position":23,"surface":"ٱلْمُفْسِدِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ف-س-د","rootLatin":"f-s-d","lemma":"مُفْسِد","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bozguncuların"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142-149*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142*
- **Ramazan ve Oruç** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142*
- **Mübârek Geceler** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142-149*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142-149*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142-149*
- **A'yân-ı Sâbite** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142*