# A'râf Sûresi, 144. Âyet (7:144)

> قَالَ يَـٰمُوسَىٰٓ إِنِّى ٱصْطَفَيْتُكَ عَلَى ٱلنَّاسِ بِرِسَـٰلَـٰتِى وَبِكَلَـٰمِى فَخُذْ مَآ ءَاتَيْتُكَ وَكُن مِّنَ ٱلشَّـٰكِرِينَ

*Kâle yâ mûsâ innî-stafeytuke ‘alâ-nnâsi birisâlâtî vebikelâmî feḣuż mâ âteytuke vekun mine-şşâkirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Allah) "Ey Musa! Vahiylerim ve konuşmamla seni insanlar üzerine seçkin kıldım. Öyleyse sana verdiğimi al ve şükredenlerden ol" dedi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/144

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'râf Suresi 144. ayet, Allah'ın Hz. Musa'yı insanlar arasından seçmesini, ona risaletini ve kelamını vermesini ve şükretmesini emretmesini konu alır. Ayet, ilahi seçimin, vahyin ve şükranın temel kavramlarını dilbilimsel bir derinlikle sunar.","keyConcepts":[{"word":"ٱصْطَفَيْتُكَ","root":"ص ف و","rootLatin":"s-f-v","meaning":"Allah'ın Hz. Musa'yı diğer insanlar arasından özel bir amaç için seçmesi ve üstün kılmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Safvet (صفوة), bir şeyin en halis ve en seçkin kısmıdır. Istıfâ (اصطفاء) ise, bir şeyi saflaştırmak, arındırmak ve seçmek anlamına gelir. Ayetteki 'ıstafeytüke' ifadesi, Allah'ın Musa'yı peygamberlik ve kelamıyla diğer insanlardan ayırarak özel bir konuma getirmesini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Istıfâ, bir şeyi diğerlerinden ayırıp kendine özgü kılmaktır. Bu ayetteki kullanımı, Allah'ın Musa'yı risalet ve kelam için seçerek onu diğer insanlardan üstün kıldığını ve bu seçimin ilahi bir iradeyle gerçekleştiğini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ıstıfâ' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi bir seçimi ve özel bir lütfu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, Musa'nın peygamberlik görevi için Allah tarafından özel olarak seçilmesi, onun diğer insanlardan farklı bir statüye sahip olduğunu vurgular."}]},{"word":"بِرِسَـٰلَـٰتِى","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah'ın Hz. Musa'ya gönderdiği vahiyler ve peygamberlik görevleridir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Risâlet (رسالة), gönderilen şey, elçilik ve peygamberlik demektir. Ayetteki 'birisâlâtî' ifadesi, Allah'ın Musa'ya vahyettiği emirleri, yasakları ve şeriatı kapsar; bu, onun peygamberlik misyonunun temelini oluşturur."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Risâlet, bir elçinin gönderildiği mesajdır. Burada 'risâlâtî' çoğul olarak kullanılarak, Allah'ın Musa'ya birden fazla mesaj, hüküm ve görev yüklediğini, yani onun peygamberliğinin kapsamlı olduğunu ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Risâlet, bir elçinin bir mesajla gönderilmesidir. Ayetteki 'birisâlâtî' ifadesi, Allah'ın Musa'yı peygamber olarak seçmesinin ve ona vahiylerini iletmesinin bir aracı olduğunu, bu vahiylerin de onun seçilmişliğinin bir göstergesi olduğunu belirtir."}]},{"word":"وَبِكَلَـٰمِى","root":"ك ل م","rootLatin":"k-l-m","meaning":"Allah'ın Hz. Musa ile doğrudan konuşması, ona hitap etmesidir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Kelâm (كلام), söz ve konuşma demektir. Ayetteki 'bikelâmî' ifadesi, Allah'ın Musa ile aracısız olarak konuşmasını, ona doğrudan hitap etmesini ifade eder ki bu, Musa'ya verilen özel bir ayrıcalıktır ve onun 'Kelîmullah' lakabının kaynağıdır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Kelâm, manayı ifade eden lafızdır. Burada 'bikelâmî' ifadesi, Allah'ın Musa ile konuşmasının, ona vahiy göndermesinin ötesinde, doğrudan bir iletişim kurduğunu, bu durumun da Musa'nın seçkinliğini pekiştirdiğini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'kelâm' kavramının Kur'an'da farklı bağlamlarda kullanıldığını, ancak bu ayetteki 'bikelâmî' ifadesinin, Allah'ın Musa ile özel ve doğrudan bir iletişim kurduğunu, bu durumun da Musa'nın peygamberlik mertebesini yücelttiğini vurgular."}]},{"word":"فَخُذْ","root":"أ خ ذ","rootLatin":"a-h-z","meaning":"Allah'ın Hz. Musa'ya verdiği vahiyleri ve emirleri kabul etmesi, benimsemesi ve onlara sarılmasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ahz (أخذ), bir şeyi ele almak, kabul etmek ve benimsemektir. Ayetteki 'fehuz' emri, Musa'nın Allah'ın kendisine verdiği risaleti ve kelamı tam bir teslimiyetle almasını, ona sahip çıkmasını ve gereğini yapmasını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Ahz, bir şeyi kuvvetle tutmak ve ona sarılmaktır. Bu ayetteki 'fehuz' emri, Musa'nın kendisine verilen ilahi emaneti ciddiyetle ve kararlılıkla üstlenmesini, onu korumasını ve tebliğ etmesini gerektirir."}]},{"word":"ٱلشَّـٰكِرِينَ","root":"ش ك ر","rootLatin":"ş-k-r","meaning":"Allah'ın Hz. Musa'ya bahşettiği nimetlere karşılık minnettarlığını ifade eden ve bu nimetleri doğru yolda kullanan kimselerdir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şükür (شكر), nimeti bilmek ve onu sahibine nispet etmektir. Ayetteki 'min eş-şâkirîn' ifadesi, Musa'nın kendisine verilen peygamberlik, risalet ve kelam gibi büyük nimetlere karşılık Allah'a minnettar olmasını, bu nimetleri Allah'ın rızasına uygun kullanmasını ve bu sayede şükredenlerden olmasını emreder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şükür, nimetin izharı ve sahibine övgüyle karşılık verilmesidir. Ayetteki 'şâkirîn' kavramı, Musa'nın Allah'ın lütuflarını sadece kalben değil, aynı zamanda fiilen de göstermesini, yani peygamberlik görevini layıkıyla yerine getirerek şükrünü eda etmesini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, şükür kavramının Kur'an'da sadece sözlü bir teşekkürden ibaret olmadığını, aynı zamanda nimetin amacına uygun kullanılmasını ve bu yolla Allah'a itaat edilmesini de içerdiğini belirtir. Musa'nın şükredenlerden olması, ona verilen görevleri hakkıyla yerine getirmesiyle mümkündür."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","kissa-musa","vahiy-kuran","sukur"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâle"},{"position":2,"translit":"yâ mûsâ"},{"position":3,"translit":"innî"},{"position":4,"translit":"stafeytuke"},{"position":5,"translit":"‘alâ"},{"position":6,"translit":"nnâsi"},{"position":7,"translit":"birisâlâtî"},{"position":8,"translit":"vebikelâmî"},{"position":9,"translit":"feḣuż"},{"position":10,"translit":"mâ"},{"position":11,"translit":"âteytuke"},{"position":12,"translit":"vekun"},{"position":13,"translit":"mine"},{"position":14,"translit":"şşâkirîn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَوْل","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nidâ","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"Ey"},{"position":2,"surface":"مُوسَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"م-و-س","rootLatin":"m-w-s","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Münâdâ olduğu için mebnî","gloss":"Musa","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Münâdâ"},{"position":3,"surface":"إِنِّى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"şüphesiz ben"},{"position":3,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ben","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":4,"surface":"ٱصْطَفَيْتُكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ف-و","rootLatin":"s-f-w","lemma":"اِصْطِفَاء","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"seçtim","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"seni","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"ٱلنَّاسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ن-س","rootLatin":"a-n-s","lemma":"نَاس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"insanlar","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"بِرِسَـٰلَـٰتِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"رِسَـٰلَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رِسَالَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"risaletlerimle","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":7,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":8,"surface":"وَبِكَلَـٰمِى","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"كَلَـٰمِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ك-ل-م","rootLatin":"k-l-m","lemma":"كَلام","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"konuşmamla","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":8,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"benim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":9,"surface":"فَخُذْ","pos":"harf","posDetail":"Fâ-i Rabıta","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":9,"surface":"خُذْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ا-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخْذ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"al","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":10,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"şeyi","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":11,"surface":"ءَاتَيْتُكَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"إِيتَاء","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"verdiğim","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"كَ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتَ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"sana","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":12,"surface":"وَكُن","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"كُن","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"ol","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":13,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":14,"surface":"ٱلشَّـٰكِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ش-ك-ر","rootLatin":"sh-k-r","lemma":"شَاكِر","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şükredenlerden","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/144*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/144*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/144*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/144*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/144*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/144*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/144*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/144*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/144*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/144*
- **Kelime-i Mûseviyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/144*
- **Kelime-i Tevhîd** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/144*