# A'râf Sûresi, 148. Âyet (7:148)

> وَٱتَّخَذَ قَوْمُ مُوسَىٰ مِنۢ بَعْدِهِۦ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهُۥ خُوَارٌ ۚ أَلَمْ يَرَوْا۟ أَنَّهُۥ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيهِمْ سَبِيلًا ۘ ٱتَّخَذُوهُ وَكَانُوا۟ ظَـٰلِمِينَ

*Vetteḣaże kavmu mûsâ min ba'dihi min huliyyihim ‘iclen ceseden lehu ḣuvâr(un)(c) elem yerav ennehu lâ yukellimuhum velâ yehdîhim sebîlâ(en)(m) itteḣażûhu vekânû zâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Musa'nın kavmi onun (Tur'a gitmesinin) ardından, ziynet eşyalarından, böğürmesi olan bir buzağı heykeli (yaparak ilah) edindiler. Onun kendileriyle konuşmadığını ve onlara hiçbir yol göstermediğini görmediler mi? (Böyle iken) onu (ilah) edindiler de zalim kimseler oldular.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/148

---

## Tefsir

{"topics":["kufur-sirk","kissa-musa","musrikler","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱتَّخَذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"اِتِّخَاذ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"edindi"},{"position":2,"surface":"قَوْمُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kavmi"},{"position":3,"surface":"مُوسَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-و-س","rootLatin":"m-w-s","lemma":"مُوسَىٰ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (takdiri irab ile)","gloss":"Musa'nın"},{"position":4,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":5,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":7,"surface":"حُلِيِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ل-ي","rootLatin":"h-l-y","lemma":"حُلِيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ziynetlerinden"},{"position":7,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":8,"surface":"عِجْلًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ج-ل","rootLatin":"'-j-l","lemma":"عِجْل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir buzağı"},{"position":9,"surface":"جَسَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-س-د","rootLatin":"j-s-d","lemma":"جَسَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Bedel veya sıfat olduğu için mansûb","gloss":"bir ceset"},{"position":10,"surface":"لَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":11,"surface":"خُوَارٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-و-ر","rootLatin":"kh-w-r","lemma":"خُوَار","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"böğürme"},{"position":12,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mi?"},{"position":12,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":13,"surface":"يَرَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ر-أ-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatından sonra geldiği için meczûm","gloss":"görmediler mi?"},{"position":14,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki"},{"position":14,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Enne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"o"},{"position":15,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":16,"surface":"يُكَلِّمُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ك-ل-م","rootLatin":"k-l-m","lemma":"تَكْلِيم","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"konuşuyor"},{"position":16,"surface":"هُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlarla"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":17,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":18,"surface":"يَهْدِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدْي","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"yol gösteriyor"},{"position":18,"surface":"هِمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara"},{"position":19,"surface":"سَبِيلًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-ب-ل","rootLatin":"s-b-l","lemma":"سَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir yol"},{"position":20,"surface":"ٱتَّخَذُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"اِتِّخَاذ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"edindiler"},{"position":20,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":21,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":21,"surface":"كَانُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَوْن","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldular"},{"position":22,"surface":"ظَـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"z-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"zalimler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, İsrailoğulları'nın Hz. Musa'nın yokluğunda bir buzağı heykeli edinmelerini ve bu eylemin anlamsızlığını ele almaktadır. Ayet, 'ittihaz' (edinme), 'ıcl' (buzağı), 'cesed' (heykel/cisim), 'huvar' (böğürme) ve 'zalimin' (zalimler) gibi temel kavramlar üzerinden, putperestliğin akıl dışılığını ve sonuçlarını vurgulamaktadır.","keyConcepts":[{"word":"وَٱتَّخَذَ","root":"أ خ ذ","rootLatin":"e-h-z","meaning":"Bir şeyi kendine mal etmek, edinmek, kabul etmek veya yapmak anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ittihaz' kelimesinin 'ahz' kökünden türediğini ve bir şeyi kendine mal etme, benimseme, edinme anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ittihaz' fiili, İsrailoğulları'nın buzağıyı ilah edinme, onu kendilerine tanrı olarak kabul etme eylemini ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir yapım değil, aynı zamanda inançsal bir benimsemedir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ittihaz'ın bir şeyi bir vasıf veya konumda kabul etmek olduğunu açıklar. Ayetteki 'ittihaz' fiili, buzağının 'ilah' olarak kabul edilmesi, yani ona ilahlık vasfının yüklenmesi anlamındadır. Bu, onların buzağıya tapınma niyetini ve eylemini net bir şekilde ortaya koyar."}]},{"word":"عِجْلًا","root":"ع ج ل","rootLatin":"a-c-l","meaning":"Genç sığır, buzağı anlamına gelir ve burada İsrailoğulları'nın taptığı heykeli ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ıcl' kelimesinin genç sığır, yani buzağı anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ıcl', İsrailoğulları'nın ziynet eşyalarından yaptıkları ve taptıkları heykeli tanımlar. Bu, onların putperestlik için seçtikleri nesnenin ne olduğunu açıkça gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ıcl'ın sığır yavrusu olduğunu ve Kur'an'da genellikle buzağı heykeli bağlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette de 'ıcl', İsrailoğulları'nın taptığı, altın ve mücevherden yapılmış buzağı heykeline işaret eder, onların sapkınlığını sembolize eder."}]},{"word":"جَسَدًا","root":"ج س د","rootLatin":"c-s-d","meaning":"Cisim, beden, heykel anlamına gelir; burada buzağının cansız bir heykel olduğunu vurgular.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'cesed' kelimesinin ruhu olmayan cisim, beden anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'cesed', buzağının sadece dış görünüşü olan, ruhu ve hayatı olmayan bir heykel olduğunu vurgular. Bu, onun ilah olamayacağının bir kanıtıdır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cesed'in ruhsuz beden veya heykel anlamına geldiğini ifade eder. Ayetteki 'cesed', buzağının sadece maddî bir yapıdan ibaret olduğunu, konuşma veya yol gösterme gibi ilahi özelliklere sahip olmadığını belirtir. Bu, İsrailoğulları'nın taptığı şeyin acizliğini ortaya koyar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'cesed'in Kur'an'da genellikle ruhsuz, cansız maddeyi ifade ettiğini belirtir. Bu ayette 'cesed', buzağının sadece fiziksel bir form olduğunu, ilahi bir güç veya bilinç taşımadığını vurgulayarak, putperestliğin boşluğunu ortaya koyar."}]},{"word":"خُوَارٌ","root":"خ و ر","rootLatin":"h-v-r","meaning":"Sığırın böğürmesi, çıkardığı ses anlamına gelir ve buzağı heykelinin çıkardığı sesi ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'huvar' kelimesinin sığırın çıkardığı ses, yani böğürme olduğunu açıklar. Ayetteki 'lahu huvar' ifadesi, buzağı heykelinin böğürme sesi çıkardığını belirtir. Bu ses, muhtemelen rüzgarın veya bir mekanizmanın etkisiyle oluşan bir yanılsamadır ve İsrailoğulları'nı aldatmıştır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'huvar'ın sığırın sesi olduğunu ve buzağı heykelinin bu sesi çıkarmasının bir mucize veya aldatmaca olduğunu ifade eder. Ayetteki bu ifade, heykelin canlı gibi görünmesini sağlayan bir özelliğe işaret eder, ancak bu durum onun ilah olamayacağı gerçeğini değiştirmez."}]},{"word":"ظَـٰلِمِينَ","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Zulmedenler, haksızlık edenler anlamına gelir ve burada buzağıya taparak kendilerine ve Allah'a haksızlık eden İsrailoğulları'nı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'zulm' kelimesinin bir şeyi ait olduğu yerden başka bir yere koymak, haksızlık etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'zalimin' ifadesi, İsrailoğulları'nın Allah'a ait olan ibadeti ve ilahlığı buzağı heykeline yöneltmekle büyük bir haksızlık ve zulüm işlediklerini vurgular. Bu, hem kendilerine hem de Allah'a karşı işlenmiş bir günahtır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'zulm' kavramının Kur'an'da genellikle Allah'ın sınırlarını aşmak, O'na şirk koşmak ve dolayısıyla kendine zarar vermek anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette 'zalimin', İsrailoğulları'nın buzağıya taparak Allah'a karşı gelmelerini ve bu eylemleriyle kendi ruhlarına ve ahiretlerine zulmetmelerini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'zulm'ün en geniş anlamıyla bir şeyi yerinden saptırmak, haksızlık etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'zalimin' kelimesi, İsrailoğulları'nın ilahlık makamını yanlış bir varlığa atfederek, hem akli hem de dini açıdan büyük bir sapma ve haksızlık içinde olduklarını gösterir."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *A'râf, 7/148*
- **TB. Kelime-i Îseviyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *A'râf, 7/148*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142-149*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/148*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142-149*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142-149*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/148*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/142-149*