# A'râf Sûresi, 150. Âyet (7:150)

> وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰٓ إِلَىٰ قَوْمِهِۦ غَضْبَـٰنَ أَسِفًا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِى مِنۢ بَعْدِىٓ ۖ أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ ۖ وَأَلْقَى ٱلْأَلْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُۥٓ إِلَيْهِ ۚ قَالَ ٱبْنَ أُمَّ إِنَّ ٱلْقَوْمَ ٱسْتَضْعَفُونِى وَكَادُوا۟ يَقْتُلُونَنِى فَلَا تُشْمِتْ بِىَ ٱلْأَعْدَآءَ وَلَا تَجْعَلْنِى مَعَ ٱلْقَوْمِ ٱلظَّـٰلِمِينَ

*Velemmâ race'a mûsâ ilâ kavmihi ġadbâne esifen kâle bi/semâ ḣaleftumûnî min ba'dî(s) e'aciltum emra rabbikum(s) veelkâ-l-elvâha veeḣaże bira/si eḣîhi yecurruhu ileyh(i)(c) kâle-bne umme inne-lkavme-sted'afûnî vekâdû yaktulûnenî felâ tuşmit biye-l-a'dâe velâ tec'alnî me'a-lkavmi-zzâlimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Musa, kavmine kızgın ve üzgün olarak döndüğünde, "Benden sonra arkamdan ne kötü işler yaptınız! Rabbinizin emrini beklemeyip acele mi ettiniz?" dedi. (Öfkesinden) levhaları attı ve kardeşinin saçından tuttu, onu kendine doğru çekmeye başladı. (Kardeşi) "Ey anam oğlu" dedi, "Kavim beni güçsüz buldu. Az kalsın beni öldürüyorlardı. Sen de bana böyle davranarak düşmanları sevindirme. Beni o zalimler topluluğu ile bir tutma."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/150

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","ilahi-kitaplar","ofke","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart edatı olduğu için mebnî","gloss":"ve ne zaman ki"},{"position":2,"surface":"رَجَعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ج-ع","rootLatin":"r-j-ʿ","lemma":"رَجَعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"döndü"},{"position":3,"surface":"مُوسَىٰٓ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i A'cem","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مُوسَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Musa"},{"position":4,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":5,"surface":"قَوْمِهِۦ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavmi"},{"position":5,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":6,"surface":"غَضْبَـٰنَ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"غ-ض-ب","rootLatin":"gh-ḍ-b","lemma":"غَضْبَان","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"kızgın"},{"position":7,"surface":"أَسِفًۭا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"أ-س-ف","rootLatin":"ʾ-s-f","lemma":"أَسِف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"üzgün"},{"position":8,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":9,"surface":"بِئْسَمَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ء-س","rootLatin":"b-ʾ-s","lemma":"بِئْسَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zem fiili olduğu için mebnî","gloss":"ne kötü"},{"position":9,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"şey"},{"position":10,"surface":"خَلَفْتُمُونِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"خَلَفَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bana halef oldunuz"},{"position":10,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beni"},{"position":11,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":12,"surface":"بَعْدِىٓ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-ʿ-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"benden sonra"},{"position":12,"surface":"ىٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":13,"surface":"أَعَجِلْتُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı?"},{"position":13,"surface":"عَجِلْتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ج-ل","rootLatin":"ʿ-j-l","lemma":"عَجِلَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"acele ettiniz mi?"},{"position":14,"surface":"أَمْرَ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-م-ر","rootLatin":"ʾ-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"emrini"},{"position":15,"surface":"رَبِّكُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbinizin"},{"position":15,"surface":"كُمْ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":16,"surface":"وَأَلْقَى","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":16,"surface":"أَلْقَى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-ق-ي","rootLatin":"l-q-y","lemma":"أَلْقَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"attı"},{"position":17,"surface":"ٱلْأَلْوَاحَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ل-و-ح","rootLatin":"l-w-ḥ","lemma":"لَوْح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"levhaları"},{"position":18,"surface":"وَأَخَذَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"أَخَذَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"ʾ-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tuttu"},{"position":19,"surface":"بِرَأْسِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":19,"surface":"رَأْسِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ء-س","rootLatin":"r-ʾ-s","lemma":"رَأْس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"başı"},{"position":20,"surface":"أَخِيهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-خ-و","rootLatin":"ʾ-kh-w","lemma":"أَخ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kardeşi"},{"position":20,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":21,"surface":"يَجُرُّهُۥٓ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ر-ر","rootLatin":"j-r-r","lemma":"جَرَّ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"çekiyordu"},{"position":21,"surface":"هُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu"},{"position":22,"surface":"إِلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e, -a"},{"position":22,"surface":"هِ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":23,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":24,"surface":"ٱبْنَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ن-و","rootLatin":"b-n-w","lemma":"اِبْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş mansûb münada","gloss":"oğlu"},{"position":25,"surface":"أُمَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-م","rootLatin":"ʾ-m-m","lemma":"أُمّ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr (aslında), ancak nidâda mansûb","gloss":"annem"},{"position":26,"surface":"إِنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i te'kid olduğu için mebnî","gloss":"muhakkak ki"},{"position":27,"surface":"ٱلْقَوْمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"kavim"},{"position":28,"surface":"ٱسْتَضْعَفُونِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"ḍ-ʿ-f","lemma":"اِسْتَضْعَفَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"beni zayıf gördüler"},{"position":28,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beni"},{"position":29,"surface":"وَكَادُوا۟","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":29,"surface":"كَادُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî (Nakıs)","root":"ك-و-د","rootLatin":"k-w-d","lemma":"كَادَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"neredeyse"},{"position":30,"surface":"يَقْتُلُونَنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ت-ل","rootLatin":"q-t-l","lemma":"قَتَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"beni öldürüyorlardı"},{"position":30,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beni"},{"position":31,"surface":"فَلَا","pos":"harf","posDetail":"Fâ-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":31,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapma"},{"position":32,"surface":"تُشْمِتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-م-ت","rootLatin":"sh-m-t","lemma":"أَشْمَتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı ile meczûm","gloss":"sevindirme"},{"position":33,"surface":"بِىَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":33,"surface":"ىَ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"beni"},{"position":34,"surface":"ٱلْأَعْدَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-د-و","rootLatin":"ʿ-d-w","lemma":"عَدُوّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"düşmanları"},{"position":35,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":35,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nehiy harfi olduğu için mebnî","gloss":"yapma"},{"position":36,"surface":"تَجْعَلْنِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ع-ل","rootLatin":"j-ʿ-l","lemma":"جَعَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy edatı ile meczûm","gloss":"beni kılma"},{"position":36,"surface":"نِى","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"beni"},{"position":37,"surface":"مَعَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"م-ع-ي","rootLatin":"m-ʿ-y","lemma":"مَعَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ile birlikte"},{"position":38,"surface":"ٱلْقَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kavim"},{"position":39,"surface":"ٱلظَّـٰلِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"ẓ-l-m","lemma":"ظَالِم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"zalimler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Musa'nın kavminin buzağıya tapması üzerine gösterdiği şiddetli tepkiyi ve Hz. Harun ile olan diyalogunu dilbilimsel bir derinlikle ele almaktadır. Ayetteki anahtar kavramlar, Musa'nın öfkesini, kavminin sapkınlığını ve Harun'un çaresizliğini yansıtan güçlü semantik yüklere sahiptir.","keyConcepts":[{"word":"غَضْبَـٰنَ","root":"غ ض ب","rootLatin":"ğ-d-b","meaning":"Hz. Musa'nın kavminin buzağıya tapması karşısında hissettiği şiddetli öfke ve kızgınlık halini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'gadab' kelimesini, kalpteki kanın intikam alma isteğiyle kaynaması olarak tanımlar. Ayetteki 'gadbân' kelimesi, Hz. Musa'nın kavminin şirk koşması karşısında duyduğu derin rahatsızlığı ve ilahi emirlere karşı gelmelerine yönelik şiddetli tepkisini vurgular. Bu, sadece kişisel bir öfke değil, aynı zamanda Allah'ın hükmüne karşı gelmenin getirdiği bir gazap halidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'gadab' kavramının genellikle Allah'ın gazabı bağlamında kullanıldığını, ancak peygamberlerin de Allah'ın emirlerine karşı gelindiğinde benzer bir öfke duyduğunu belirtir. Hz. Musa'nın 'gadbân' olması, kavminin tevhid ilkesinden sapmasının ne denli büyük bir günah olduğunu ve bunun peygamber nezdinde nasıl bir infiale yol açtığını gösterir."}]},{"word":"أَسِفًا","root":"أ س ف","rootLatin":"e-s-f","meaning":"Hz. Musa'nın kavminin durumundan dolayı duyduğu derin üzüntü, keder ve hayal kırıklığını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'esef' kelimesini 'şiddetli hüzün' olarak açıklar. Ayetteki 'esifen' kelimesi, Hz. Musa'nın kavminin buzağıya tapması karşısında hissettiği öfkenin yanı sıra, onların doğru yoldan sapmalarından kaynaklanan derin bir üzüntü ve pişmanlık halini betimler. Bu, peygamberin ümmetine karşı duyduğu şefkatin ve onların akıbetine dair endişesinin bir göstergesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'esef'in hem öfke hem de üzüntü anlamlarını barındırabileceğini belirtir. Ayette 'gadbân' ile birlikte kullanılması, Hz. Musa'nın duygusal durumunun karmaşıklığını ortaya koyar; hem kavmine karşı ilahi bir öfke taşımakta hem de onların düştüğü durumdan dolayı derin bir keder duymaktadır. Bu ikili duygu, peygamberin sorumluluğunun ağırlığını yansıtır."}]},{"word":"خَلَفْتُمُونِى","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Hz. Musa'nın yokluğunda kavminin onun arkasından kötü bir iş yapması, ona ihanet etmesi veya onun yolundan sapması anlamını taşır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'halefe' fiilinin 'birinin ardından gelmek' veya 'birinin yerine geçmek' anlamlarının yanı sıra, 'birinin arkasından kötü bir iş yapmak' anlamını da taşıdığını belirtir. Ayetteki 'halefümûnî' ifadesi, Hz. Musa'nın kavminin, o Tur'da iken, onun öğretilerine ve Allah'ın emirlerine aykırı hareket ederek buzağıya tapmalarını, yani ona 'ihanet' etmelerini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hilaf' kökünün 'aykırılık' ve 'karşıtlık' anlamlarına da geldiğini ifade eder. Bu bağlamda 'halefümûnî', Hz. Musa'nın yokluğunda kavminin onun getirdiği tevhid ilkesine aykırı davranarak, yani ona karşı gelerek, putperestliğe yönelmesini anlatır. Bu, sadece bir ayrılık değil, aynı zamanda bir sapma ve karşıtlık eylemidir."}]},{"word":"ٱلْأَلْوَاحَ","root":"ل و ح","rootLatin":"l-v-h","meaning":"Hz. Musa'ya Tur dağında verilen, Allah'ın emirlerini içeren levhaları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'levh' kelimesini 'üzerine yazı yazılan düz ve geniş şey' olarak tanımlar. Ayetteki 'el-elvâh' ise, Hz. Musa'ya vahyedilen ve Tevrat'ın ilkelerini içeren ilahi levhalardır. Musa'nın bu levhaları atması, kavminin işlediği büyük günah karşısında duyduğu öfkenin ve hayal kırıklığının şiddetini, hatta ilahi kelama karşı bile bir anlık tepkisini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'levh'in, üzerine yazılan şeyin anlamını taşıdığını ve bu bağlamda ilahi hükümleri ifade ettiğini belirtir. Hz. Musa'nın 'el-elvâh'ı atması, kavminin Allah'ın emirlerine karşı gelerek buzağıya tapmasının, bu emirlerin kendisi için ne kadar değerli olduğunu ve bu ihlalin ne denli büyük bir cürüm olduğunu vurgular. Bu eylem, ilahi hükümlerin çiğnenmesine karşı duyulan derin bir infialin sembolüdür."}]},{"word":"ٱسْتَضْعَفُونِى","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Hz. Harun'un kavmi tarafından zayıf görülmesi, güçsüzleştirilmesi veya baskı altına alınması anlamını taşır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'istid'af' fiilinin 'birini zayıf görmek, güçsüzleştirmek veya ona baskı uygulamak' anlamlarına geldiğini belirtir. Hz. Harun'un 'istad'afûnî' demesi, kavminin Hz. Musa'nın yokluğunda kendisini dinlemeyip, onun otoritesini hiçe sayarak buzağıya tapma eylemine giriştiğini ve bu süreçte Harun'u etkisiz hale getirmeye çalıştıklarını ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'istif'al' kalıbının 'bir şeyi istemek' veya 'bir şeyi öyle görmek' anlamlarını taşıdığını belirtir. Bu bağlamda 'istad'afûnî', kavmin Harun'u zayıf ve etkisiz görmesi, onun uyarılarını dikkate almaması ve hatta onu baskı altına alarak kendi isteklerini gerçekleştirmeye çalışması anlamına gelir. Bu, Harun'un liderlik pozisyonuna rağmen karşılaştığı direnci ve çaresizliği gösterir."}]},{"word":"تُشْمِتْ","root":"ش م ت","rootLatin":"ş-m-t","meaning":"Düşmanları sevindirecek, onların alay etmesine veya zafer kazanmasına neden olacak bir davranışta bulunmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şemâte' kelimesini 'birinin başına gelen musibete sevinmek' olarak tanımlar. Hz. Harun'un 'felâ tuşmit biye'l-a'dâe' demesi, Hz. Musa'nın kendisine karşı göstereceği sert tepkinin, düşmanları (yani buzağıya tapanları veya genel olarak İsrailoğullarının düşmanlarını) sevindireceğini, onların Harun'un zayıflığına veya Musa ile Harun arasındaki anlaşmazlığa sevinmelerine yol açacağını ifade eder. Bu, birliğin korunması ve düşmanlara fırsat verilmemesi çağrısıdır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'şemâte'nin 'birinin musibetine sevinmek' anlamını vurgular. Ayetteki kullanım, Hz. Harun'un, Hz. Musa'nın öfkesinin kendisi üzerinde yoğunlaşmasının, kavmin sapkınlığından dolayı zaten zayıf düşmüş olan Harun'u daha da zor duruma sokacağını ve bu durumun, onların düşmanları tarafından bir zafer olarak algılanacağını belirtir. Bu ifade, Harun'un hem kendi itibarını hem de peygamberlik makamının saygınlığını koruma çabasını yansıtır."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/150*
- **Kur'ân-ı Kerîm'de Yolculuk — 53. Âyetler ve Terzi Baba** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/150*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/150*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/150*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/150*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/150*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/150*
- **Altı Peygamber - Hz.Musa (a.s) Kelimullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/150*
- **Kelime-i Hârûniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/150*
- **Kelime-i Hârûniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/150*
- **Kelime-i Hârûniyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/150*
- **TB. İlyâs-Lokmân-Hârûn Fasılları** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/150*