# A'râf Sûresi, 161. Âyet (7:161)

> وَإِذْ قِيلَ لَهُمُ ٱسْكُنُوا۟ هَـٰذِهِ ٱلْقَرْيَةَ وَكُلُوا۟ مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُولُوا۟ حِطَّةٌ وَٱدْخُلُوا۟ ٱلْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيٓـَٔـٰتِكُمْ ۚ سَنَزِيدُ ٱلْمُحْسِنِينَ

*Ve-iż kîle lehumu-skunû hâżihi-lkaryete vekulû minhâ hayśu şi/tum vekûlû hittatun vedḣulû-lbâbe succeden naġfir lekum ḣatî-âtikum(c) senezîdu-lmuhsinîn(e)*

**Meal (Diyanet):** O zaman onlara denilmişti ki: "Şu memlekete yerleşin. Orada dilediğiniz gibi yiyin ve 'Hıtta (Ya Rabbi, bizi affet)' deyin. Kentin kapısından eğilerek tevazu ile girin ki biz de sizin hatalarınızı bağışlayalım. İyilik edenlere daha da fazlasını vereceğiz."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/161

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","tovbe","af-hosgoru","ihlas"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":2,"surface":"قِيلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"denildi"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":3,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlara"},{"position":4,"surface":"ٱسْكُنُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"س-ك-ن","rootLatin":"s-k-n","lemma":"سَكَنَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"oturun"},{"position":5,"surface":"هَـٰذِهِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَـٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i işaret olduğu için mebnî","gloss":"bu"},{"position":6,"surface":"ٱلْقَرْيَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ي","rootLatin":"q-r-y","lemma":"قَرْيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Bedel olduğu için mansûb","gloss":"şehir"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"كُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"أ-ك-ل","rootLatin":"a-k-l","lemma":"أَكَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"yiyin"},{"position":8,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":8,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":9,"surface":"حَيْثُ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَيْثُ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mekân zarfı olduğu için mebnî","gloss":"nerede"},{"position":10,"surface":"شِئْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"ş-y-a","lemma":"شَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dilediniz"},{"position":10,"surface":"تُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"siz"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"قُولُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"deyin"},{"position":12,"surface":"حِطَّةٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ط-ط","rootLatin":"ḥ-ṭ-ṭ","lemma":"حِطَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","state":"Nekre","irab":"Merfû"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için merfû (takdirî)","gloss":"affet"},{"position":13,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":13,"surface":"ٱدْخُلُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"د-خ-ل","rootLatin":"d-ḫ-l","lemma":"دَخَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"girin"},{"position":14,"surface":"ٱلْبَابَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-و-ب","rootLatin":"b-w-b","lemma":"بَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kapı"},{"position":15,"surface":"سُجَّدًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"س-ج-د","rootLatin":"s-j-d","lemma":"سَاجِد","form":"Mücerred","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"secde ederek"},{"position":16,"surface":"نَّغْفِرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Emir fiilin cevabı olduğu için meczûm","gloss":"bağışlarız"},{"position":17,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":17,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":18,"surface":"خَطِيٓـَٔـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ط-أ","rootLatin":"kh-ṭ-a","lemma":"خَطِيئَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hatalarınızı"},{"position":18,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":19,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstikbal harfi olduğu için mebnî","gloss":"yakında"},{"position":19,"surface":"نَزِيدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ز-ي-د","rootLatin":"z-y-d","lemma":"زَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"artıracağız"},{"position":20,"surface":"ٱلْمُحْسِنِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ح-س-ن","rootLatin":"ḥ-s-n","lemma":"مُحْسِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"iyilik yapanlara"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'râf Suresi 161. ayet, İsrailoğullarına verilen ilahi emirleri ve bu emirlere uymanın getireceği sonuçları dilbilimsel bir derinlikle sunmaktadır. Ayet, 'iskunû', 'hıttatun', 'sücceden' ve 'nağfir' gibi anahtar kavramlar üzerinden itaat, tevazu ve bağışlanma temalarını işlemektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْكُنُوا۟","root":"س ك ن","rootLatin":"s-k-n","meaning":"Bir yerde yerleşmek, ikamet etmek, sakin olmak ve huzur bulmak anlamlarını taşır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 's-k-n' kökünü 'hareketin durması, yerleşme ve huzur bulma' olarak açıklar. Ayetteki 'uskunû' emri, İsrailoğullarına belirli bir şehre yerleşmelerini ve orada istikrar bulmalarını emretmektedir. Bu, sadece fiziksel bir yerleşme değil, aynı zamanda o yerde huzur ve sükûnet içinde yaşamayı da ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 's-k-n' fiilinin mecazi anlamlarına da değinir. Ayetteki kullanımı, bir yere yerleşme emrinin yanı sıra, o yerin nimetlerinden faydalanma ve orada güven içinde yaşama iznini de içerir. Bu, ilahi bir lütuf ve imkan sunumudur."}]},{"word":"حِطَّةٌ","root":"ح ط ط","rootLatin":"h-t-t","meaning":"Günahların affını talep etmek, yükün hafifletilmesi ve tevazu göstermek anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hıttatun' kelimesini 'günahlarımızın affını istiyoruz' veya 'yükümüzü hafiflet' şeklinde açıklar. Ayetteki 've kûlû hıttatun' emri, İsrailoğullarının tevazu ile Allah'tan günahlarının bağışlanmasını dilemelerini ifade eder. Bu, ilahi rahmete sığınmanın bir ifadesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'h-t-t' kökünü 'bir şeyi yukarıdan aşağıya indirmek, yükü hafifletmek' olarak tanımlar. 'Hıttatun' kelimesi, günahların yükünün hafifletilmesi ve affedilmesi talebini sembolize eder. Bu, Allah'a karşı acziyetin ve bağışlanma arzusunun bir göstergesidir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hıttatun' kavramının Kur'an'daki ahlaki ve dini boyutuna dikkat çeker. Bu kelime, sadece bir dilek değil, aynı zamanda bir teslimiyet ve tevazu eylemidir. İsrailoğullarından istenen bu ifade, onların Allah'a karşı olan konumlarını ve günahlarına karşı duydukları pişmanlığı yansıtır."}]},{"word":"سُجَّدًا","root":"س ج د","rootLatin":"s-j-d","meaning":"Allah'a karşı boyun eğme, tevazu ve ibadet hali içinde olmak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 's-j-d' kökünü 'boyun eğme, alnı yere koyma' olarak açıklar. Ayetteki 'udhulû el-bâbe sücceden' ifadesi, kapıdan girerken fiziksel bir secde halini veya mecazi olarak tam bir tevazu ve teslimiyet içinde olmayı emreder. Bu, Allah'ın emirlerine tam bir itaatle yaklaşmanın bir göstergesidir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'sücceden' kelimesinin hal (durum) zarfı olarak kullanılmasının, İsrailoğullarından istenen bu eylemin sadece bir hareket değil, aynı zamanda bir ruh hali olduğunu vurgular. Yani, kapıdan girerken kalben de Allah'a boyun eğmiş olmaları gerekmektedir."}]},{"word":"نَّغْفِرْ","root":"غ ف ر","rootLatin":"ğ-f-r","meaning":"Günahları örtmek, bağışlamak ve affetmek.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ğ-f-r' kökünü 'örtmek, gizlemek' olarak tanımlar ve buradan 'günahları örtmek, affetmek' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nağfir leküm hatîâtiküm' ifadesi, İsrailoğullarının emirlere uymaları halinde Allah'ın onların günahlarını bağışlayacağını vaat eder. Bu, ilahi merhametin ve affediciliğin bir tecellisidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'ğ-f-r' kelimesinin 'günahları silmek, izlerini yok etmek' anlamını taşıdığını ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın günahları affetmesi, sadece onları örtmekle kalmayıp, aynı zamanda onların olumsuz etkilerini de ortadan kaldırması demektir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ğ-f-r' kökünün Kur'an'daki kullanımının, Allah'ın kullarına karşı olan rahmet ve şefkatinin bir göstergesi olduğunu belirtir. Ayetteki 'nağfir' fiili, şartlı bir vaat olup, itaat karşılığında gelecek olan ilahi bağışlamayı vurgular."}]}]}