# A'râf Sûresi, 164. Âyet (7:164)

> وَإِذْ قَالَتْ أُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْمًا ۙ ٱللَّهُ مُهْلِكُهُمْ أَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيدًا ۖ قَالُوا۟ مَعْذِرَةً إِلَىٰ رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ

*Ve-iż kâlet ummetun minhum lime te'izûne kavmen(i)(ﻻ)(A)llâhu muhlikuhum ev mu'ażżibuhum ‘ażâben şedîdâ(en)(s) kâlû ma'żiraten ilâ rabbikum vele'allehum yettekûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hani onlardan bir topluluk demişti ki: "Siz, Allah'ın helak edeceği veya şiddetli bir azaba uğratacağı bir kavme ne diye (boş yere) öğüt veriyorsunuz?" Onlar da, "Rabbinize bir mazeret beyan etmek için, bir de belki Allah'a karşı gelmekten sakınırlar diye (öğüt veriyoruz)" demişlerdi.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/164

---

## Tefsir

{"topics":["tebligh","emr-i-maruf","hidayet-dalalet","takva","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"إِذْ","pos":"harf","posDetail":"Zarf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zaman zarfı olduğu için mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":2,"surface":"قَالَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":3,"surface":"أُمَّةٌ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-م-م","rootLatin":"u-m-m","lemma":"أُمَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"bir topluluk"},{"position":4,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":5,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":5,"surface":"مَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"niçin"},{"position":6,"surface":"تَعِظُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ع-ظ","rootLatin":"w-'-z","lemma":"وَعَظَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"öğüt veriyorsunuz"},{"position":7,"surface":"قَوْمًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir kavme"},{"position":8,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":9,"surface":"مُهْلِكُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ه-ل-ك","rootLatin":"h-l-k","lemma":"مُهْلِك","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"helak edici"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onları"},{"position":10,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"veya"},{"position":11,"surface":"مُعَذِّبُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-z-b","lemma":"مُعَذِّب","form":"Tef'îl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"azap edici"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onları"},{"position":12,"surface":"عَذَابًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"'-z-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir azap"},{"position":13,"surface":"شَدِيدًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ش-د-د","rootLatin":"ş-d-d","lemma":"شَدِيد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"şiddetli"},{"position":14,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler"},{"position":15,"surface":"مَعْذِرَةً","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ر","rootLatin":"'-z-r","lemma":"مَعْذِرَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb (takdir edilen fiilin mef'ûlü)","gloss":"bir özür"},{"position":16,"surface":"إِلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَىٰ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"-e"},{"position":17,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rab"},{"position":17,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"sizin"},{"position":18,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":18,"surface":"لَعَلَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih ve Temenni","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"belki"},{"position":18,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"لَعَلَّ'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"onlar"},{"position":19,"surface":"يَتَّقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"sakınırlar"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, İsrailoğulları'ndan bir grubun, Allah'ın helak edeceği veya azap edeceği bir topluluğa öğüt vermenin anlamsızlığını sorgulamasını ve öğüt verenlerin bu eylemlerini Rablerine karşı bir mazeret ve belki de öğüt verilenlerin sakınmaları umuduyla açıklamalarını dilbilimsel olarak ele almaktadır. Ayet, 'ümmet', 'ta'iz', 'muhlik', 'mu'azzib' ve 'yettekûn' gibi temel kavramlar üzerinden ahlaki sorumluluk, ilahi takdir ve insan çabasının sınırlarını tartışır.","keyConcepts":[{"word":"أُمَّةٌ","root":"أ م م","rootLatin":"e-m-m","meaning":"Ayette, belirli bir inanç veya amaç etrafında toplanmış, ortak bir kaderi paylaşan insan topluluğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'ümmet' kelimesini 'bir araya gelmiş, aynı hedefi veya dini paylaşan topluluk' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, İsrailoğulları içindeki belirli bir zümreyi, yani öğüt verenleri veya öğüt verenleri sorgulayanları işaret eder (el-Müfredât, s. 85)."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ümmet'in 'bir peygamberin ümmeti' veya 'belli bir zaman diliminde yaşayan insanlar topluluğu' gibi farklı anlamlara gelebileceğini belirtir. Bu ayette ise, 'onlardan bir topluluk' ifadesiyle, İsrailoğulları içindeki belirli bir fraksiyonu kasteder (el-Külliyyât, s. 102)."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'ümmet' kavramının sadece etnik veya coğrafi bir topluluğu değil, aynı zamanda ortak bir inanç ve ahlaki değerler sistemini paylaşan bir cemaati ifade ettiğini vurgular. Ayetteki 'ümmet', bu ahlaki sorumluluk çerçevesinde hareket eden veya sorgulayan bir grubu temsil eder."}]},{"word":"تَعِظُونَ","root":"و ع ظ","rootLatin":"v-'-z","meaning":"Ayette, birine iyiliği emredip kötülükten sakındırmak, nasihat etmek ve öğüt vermek anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'va'z' kelimesini 'bir şeyi hatırlatmak, öğüt vermek ve sakındırmak' olarak açıklar. Ayetteki 'niçin öğüt veriyorsunuz' ifadesi, helak olmaya mahkum görülen bir topluluğa yapılan nasihatin faydasızlığını sorgulamayı içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'va'z'ın 'kalbi yumuşatacak ve ibret almayı sağlayacak söz' olduğunu belirtir. Ayetteki bağlamda, öğüt verenlerin amacı, muhatapların kalplerini yumuşatmak ve onları doğru yola sevk etmektir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'va'z'ı 'bir şeyi hatırlatmak, öğüt vermek ve sakındırmak' olarak tanımlar ve bunun 'kalbi yumuşatan, ibret almayı sağlayan söz' olduğunu ekler. Ayetteki 'te'izûn' fiili, bu nasihat etme eylemini vurgular (el-Müfredât, s. 529)."}]},{"word":"مُهْلِكُهُمْ","root":"ه ل ك","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Ayette, Allah'ın bir topluluğu helak edici, yok edici olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'helak' kelimesinin 'yok olmak, ortadan kalkmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki 'muhlikuhum' ifadesi, Allah'ın o topluluğu tamamen ortadan kaldıracağını, varlıklarına son vereceğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'helak'ın 'bir şeyin faydasının ortadan kalkması, yok olması' anlamına geldiğini açıklar. Allah'ın 'muhlik' olması, o topluluğun dünyevi varlığını ve ahiretteki kurtuluş umudunu ortadan kaldırması demektir (el-Müfredât, s. 838)."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'helak'ın 'bir şeyin sonunun gelmesi, yok olması' olduğunu belirtir. Ayetteki 'muhlikuhum' ifadesi, Allah'ın o topluluğun sonunu getireceğini, onları cezalandırarak yok edeceğini vurgular."}]},{"word":"مُعَذِّبُهُمْ","root":"ع ذ ب","rootLatin":"'-z-b","meaning":"Ayette, Allah'ın bir topluluğu şiddetli bir azapla cezalandıracağını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'azap' kelimesinin 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' kökünden geldiğini ve 'acı veren ceza' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'mu'azzibuhum', Allah'ın onlara şiddetli bir ceza vereceğini, onları acı içinde bırakacağını ifade eder (el-Müfredât, s. 544)."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'azap'ın 'bir şeyi engellemek, alıkoymak' anlamından türediğini ve 'insanı rahatsız eden, acı veren şey' olarak kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'mu'azzibuhum', Allah'ın onlara dünyada veya ahirette acı veren bir ceza uygulayacağını gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'azap' kavramının Kur'an'da genellikle ilahi bir ceza olarak kullanıldığını ve bu cezanın hem dünyevi hem de uhrevi olabileceğini belirtir. Ayetteki 'mu'azzibuhum', Allah'ın o topluluğa hak ettikleri cezayı vereceğini vurgular."}]},{"word":"يَتَّقُونَ","root":"و ق ي","rootLatin":"v-k-y","meaning":"Ayette, Allah'ın azabından sakınmak, korunmak ve O'na karşı gelmekten çekinmek anlamında kullanılır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'takva' kelimesinin 'bir şeyi korumak, sakınmak' kökünden geldiğini ve 'Allah'ın azabından sakınmak, O'na karşı gelmekten çekinmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'yettekûn', öğüt verilenlerin belki de bu öğütler sayesinde Allah'ın azabından korunmaya çalışacaklarını ifade eder (el-Müfredât, s. 881)."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'takva'nın Kur'an'daki merkezi kavramlardan biri olduğunu ve 'Allah'a karşı sorumluluk bilinciyle hareket etmek, O'nun emirlerine uymak ve yasaklarından kaçınmak' anlamına geldiğini vurgular. Ayetteki 'yettekûn', öğüt verenlerin, muhatapların bu ahlaki bilince ulaşmasını umduğunu gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'takva'nın 'Allah'tan korkmak, O'nun emirlerine riayet etmek ve günahlardan sakınmak' anlamlarını taşıdığını ifade eder. Ayetteki 'yettekûn' fiili, öğüt verenlerin, muhatapların bu erdemli davranışa yönelmesini beklediğini ortaya koyar."}]}]}