# A'râf Sûresi, 165. Âyet (7:165)

> فَلَمَّا نَسُوا۟ مَا ذُكِّرُوا۟ بِهِۦٓ أَنجَيْنَا ٱلَّذِينَ يَنْهَوْنَ عَنِ ٱلسُّوٓءِ وَأَخَذْنَا ٱلَّذِينَ ظَلَمُوا۟ بِعَذَابٍۭ بَـِٔيسٍۭ بِمَا كَانُوا۟ يَفْسُقُونَ

*Felemmâ nesû mâ żukkirû bihi enceynâ-lleżîne yenhevne ‘ani-ssû-i veeḣażnâ-lleżîne zalemû bi'ażâbin be-îsin bimâ kânû yefsukûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar kendilerine hatırlatılanı unutunca, biz de kötülükten alıkoymaya çalışanları kurtardık. Zulmedenleri yoldan çıkmaları sebebiyle, şiddetli bir azapla yakaladık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/165

---

## Tefsir

{"topics":["emr-i-maruf","kissa-gecmis-kavimler","ahiret-mukafat","cehennem","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَلَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf + Zaman Zarfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَلَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"olunca"},{"position":2,"surface":"نَسُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-س-ي","rootLatin":"n-s-y","lemma":"نَسِيَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"unuttular"},{"position":3,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"şey"},{"position":4,"surface":"ذُكِّرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ذ-ك-ر","rootLatin":"dh-k-r","lemma":"ذَكَّرَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hatırlatıldılar"},{"position":5,"surface":"بِهِۦٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"هِۦٓ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"o"},{"position":6,"surface":"أَنجَيْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ج-و","rootLatin":"n-j-w","lemma":"أَنجَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kurtardık"},{"position":7,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":8,"surface":"يَنْهَوْنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ه-ي","rootLatin":"n-h-y","lemma":"نَهَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"menederler"},{"position":9,"surface":"عَنِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":10,"surface":"ٱلسُّوٓءِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ء","rootLatin":"s-w-hamza","lemma":"سُوء","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kötülük"},{"position":11,"surface":"وَأَخَذْنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":11,"surface":"أَخَذْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"hamza-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yakaladık"},{"position":12,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"o kimseler ki"},{"position":13,"surface":"ظَلَمُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ظ-ل-م","rootLatin":"dh-l-m","lemma":"ظَلَمَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zulmettiler"},{"position":14,"surface":"بِعَذَابٍۭ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile"},{"position":14,"surface":"عَذَابٍۭ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ع-ذ-ب","rootLatin":"ayn-dh-b","lemma":"عَذَاب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"azap"},{"position":15,"surface":"بَـِٔيسٍۭ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ب-ء-س","rootLatin":"b-hamza-s","lemma":"بَئِيس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"şiddetli"},{"position":16,"surface":"بِمَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"sebebiyle"},{"position":16,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Masdariyye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki"},{"position":17,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiler"},{"position":18,"surface":"يَفْسُقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-س-ق","rootLatin":"f-s-q","lemma":"فَسَقَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"fasıklık ediyorlardı"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, ilahi öğütleri unutanların akıbeti ile kötülükten sakındıranların kurtuluşunu karşılaştırmaktadır. Anahtar kavramlar, unutma, kötülükten men etme, zulüm ve fısktır; bunlar, ilahi emirler karşısındaki insan tutumlarını ve sonuçlarını semantik olarak derinleştirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"نَسُوا۟","root":"ن س و","rootLatin":"n-s-w","meaning":"Kendilerine yapılan öğütleri terk etme, göz ardı etme ve unutma anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nesyan (نسيان), bir şeyi akıldan çıkarmak, unutmaktır. Ayetteki 'nesû' kelimesi, sadece zihinden çıkması değil, aynı zamanda öğütleri terk etme, onlara uymama ve gereğini yapmama anlamını da taşır. Bu, bilerek veya bilmeyerek bir şeyi ihmal etmeyi ifade eder ve burada ilahi öğütlere karşı bir ihmalkarlığı vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nesyan, bazen terk etmek anlamında kullanılır. 'Felemmâ nesû mâ zükkirû bihî' ifadesi, kendilerine hatırlatılan şeyleri terk ettiklerinde, yani onlara uymayı bıraktıklarında demektir. Bu, fiili bir terk edişi ve öğütlere karşı kayıtsız kalışı ifade eder."}]},{"word":"يَنْهَوْنَ","root":"ن ه ي","rootLatin":"n-h-y","meaning":"Kötülükten alıkoymak, sakındırmak ve men etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nehy (نهي), bir şeyi yapmaktan alıkoymaktır. Ayetteki 'yenhovne ani's-sûi' ifadesi, başkalarını kötülükten men eden, onlara engel olmaya çalışan kimseleri tanımlar. Bu, aktif bir iyiliği emretme ve kötülükten sakındırma görevini yerine getirmeyi ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Nehy, bir fiili yapmaktan men etmektir. Kur'an'da sıkça geçen 'emr bi'l-ma'rûf ve nehy ani'l-münker' (iyiliği emretme, kötülükten sakındırma) kavramının bir parçasıdır. Burada, toplumda kötülüğün yayılmasını engellemeye çalışanların kurtuluşunu vurgular."}]},{"word":"ظَلَمُوا۟","root":"ظ ل م","rootLatin":"z-l-m","meaning":"Haksızlık etmek, zulmetmek ve haddi aşmak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Zulm (ظلم), bir şeyi ait olduğu yerin dışına koymak, haddi aşmaktır. Ayetteki 'zalemû' ifadesi, Allah'ın koyduğu sınırları aşan, öğütleri dinlemeyerek kendilerine ve başkalarına haksızlık eden kimseleri ifade eder. Bu, ilahi emirlere karşı gelerek işlenen günahları ve haksızlıkları kapsar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da zulm kavramı, sadece başkalarına haksızlık etmekle kalmaz, aynı zamanda Allah'ın haklarına tecavüz etmek ve O'nun koyduğu düzeni bozmak anlamını da içerir. Bu ayette, öğütleri terk ederek Allah'a karşı gelmeleri, bir tür zulüm olarak nitelendirilmektedir."}]},{"word":"يَفْسُقُونَ","root":"ف س ق","rootLatin":"f-s-q","meaning":"Allah'ın emrinden çıkmak, günah işlemek ve itaatsizlik etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Fısk (فسق), bir şeyin kabuğundan çıkması gibi, Allah'ın emrinden çıkmak, itaatsizlik etmektir. Ayetteki 'yefsükûne' ifadesi, zalimlerin Allah'ın öğütlerini terk etmeleri ve kötülük işlemeleriyle birlikte, O'nun çizdiği sınırların dışına çıkmalarını, yani günahkâr bir yaşam sürmelerini vurgular. Bu, ilahi yoldan sapmayı ve isyanı ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fısk, şeriatın sınırlarını aşmak ve Allah'a itaatten çıkmaktır. Ayetteki kullanımı, zalimlerin sadece haksızlık yapmakla kalmayıp, aynı zamanda Allah'ın emirlerine karşı gelerek büyük günahlar işlediklerini ve bu yüzden şiddetli azaba müstahak olduklarını belirtir."}]}]}