# A'râf Sûresi, 169. Âyet (7:169)

> فَخَلَفَ مِنۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَرِثُوا۟ ٱلْكِتَـٰبَ يَأْخُذُونَ عَرَضَ هَـٰذَا ٱلْأَدْنَىٰ وَيَقُولُونَ سَيُغْفَرُ لَنَا وَإِن يَأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهُۥ يَأْخُذُوهُ ۚ أَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِم مِّيثَـٰقُ ٱلْكِتَـٰبِ أَن لَّا يَقُولُوا۟ عَلَى ٱللَّهِ إِلَّا ٱلْحَقَّ وَدَرَسُوا۟ مَا فِيهِ ۗ وَٱلدَّارُ ٱلْـَٔاخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِينَ يَتَّقُونَ ۗ أَفَلَا تَعْقِلُونَ

*Feḣalefe min ba'dihim ḣalfun veriśû-lkitâbe ye/ḣużûne ‘arada hâżâ-l-ednâ veyekûlûne seyuġferu lenâ ve-in ye/tihim ‘aradun miśluhu ye/ḣużûh(u)(c) elem yu/ḣaż ‘aleyhim mîśâku-lkitâbi en lâ yekûlû ‘ala(A)llâhi illâ-lhakka vederasû mâ fîh(i)(k) ve-ddâru-l-âḣiratu ḣayrun lilleżîne yettekûn(e)(k) efelâ ta'kilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Derken, onların ardından yerlerine Kitab'a (Tevrat'a) varis olan (kötü) bir nesil geldi. Şu geçici dünyanın değersiz malını alır ve "(nasıl olsa) biz bağışlanacağız" derlerdi. Kendilerine benzeri bir mal gelse onu da alırlar. Allah hakkında, gerçek dışında bir şey söylemeyeceklerine dair onlardan Kitap'ta söz alınmamış mıydı? Onun içindekileri okumamışlar mıydı? Halbuki, Allah'a karşı gelmekten sakınanlar için ahiret yurdu daha hayırlıdır. Hiç düşünmüyor musunuz?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/169

---

## Tefsir

{"topics":["ilahi-kitaplar","ahiret-mukafat","takva","dunya-ahiret-dengesi"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'râf Suresi 169. ayet, Kitab'a mirasçı olan ancak dünya menfaatleri uğruna ahitlerini bozan ve Allah'a karşı yalan söyleyen bir topluluğu eleştirmektedir. Ayet, bu kişilerin 'halef' oluşlarını, 'Kitab'ı miras almalarını', 'dünya malını' tercih etmelerini ve 'ahitlerini' ihlal etmelerini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"خَلْفٌ","root":"خ ل ف","rootLatin":"h-l-f","meaning":"Ayette, önceki neslin yerini alan, ancak onların aksine kötü ve hayırsız olan nesli ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'خَلْف' kelimesinin 'halef' ve 'selef'in zıttı olarak kullanıldığını belirtir. Eğer halef iyi ve hayırlı ise 'خَلَف' (fethalı lam ile), kötü ve hayırsız ise 'خَلْف' (sükunlu lam ile) şeklinde geldiğini ifade eder. Bu ayetteki 'خَلْفٌ' (sükunlu lam ile) kullanımı, mirasçı olan neslin kötü ve yoldan çıkmış olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'خَلْف' kelimesinin 'selefin yerini alan' anlamında kullanıldığını, ancak Kur'an'da bu ayette olduğu gibi genellikle 'kötü halef' anlamında geldiğini belirtir. Bu, önceki neslin iyi amellerine karşın, onların yerine geçenlerin bozukluğunu işaret eder."}]},{"word":"ٱلْكِتَـٰبَ","root":"ك ت ب","rootLatin":"k-t-b","meaning":"Burada, Allah tarafından indirilmiş olan ilahi kitabı, yani Tevrat'ı ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'Kitab' kelimesinin Kur'an'da farklı anlamlarda kullanıldığını, ancak bu ayetteki bağlamda 'Tevrat'ı' kastettiğini belirtir. 'Verisû el-Kitâb' ifadesi, Tevrat'ın ilmini ve hükümlerini miras alan, ancak ona göre amel etmeyen bir topluluğu anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'Kitab' kavramının Kur'an'da sadece yazılı bir metin olmanın ötesinde, ilahi bir rehberlik, kanun ve ahit anlamı taşıdığını vurgular. Bu ayette 'Kitab'a mirasçı olmak', sadece metni devralmak değil, aynı zamanda onun getirdiği sorumlulukları ve ahitleri de üstlenmek anlamına gelir."}]},{"word":"عَرَضَ","root":"ع ر ض","rootLatin":"a-r-d","meaning":"Ayette, geçici dünya malı, değersiz menfaat ve fani kazançları ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'عرض' kelimesinin 'geçici dünya malı' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki 'عَرَضَ هَـٰذَا ٱلْأَدْنَىٰ' ifadesi, dünya hayatının fani ve değersiz menfaatlerini, Kitab'ın ebedi hükümlerine tercih etmeyi mecazi olarak anlatır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'عرض' kelimesinin 'geçici olan, kalıcı olmayan her şey' anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, bu kötü haleflerin, Kitab'ın hükümlerini çiğneme karşılığında elde ettikleri dünya menfaatlerinin ne kadar değersiz ve geçici olduğunu vurgular."}]},{"word":"مِّيثَـٰقُ","root":"و ث ق","rootLatin":"v-s-k","meaning":"Allah ile kulları arasında yapılan sağlam ahit, sözleşme ve yemin anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ميثاق' kelimesinin 'sağlamlaştırılmış ahit' anlamına geldiğini ve 'وثق' kökünden türediğini belirtir. Bu ayetteki 'مِّيثَـٰقُ ٱلْكِتَـٰبِ', Kitab'ın kendisiyle birlikte gelen, Allah'a karşı doğruyu söyleme ve hükümlerine uyma konusundaki kesin ve bağlayıcı ahdi ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'mîsâk' kavramının Kur'an'da genellikle Allah ile insanlar arasındaki karşılıklı yükümlülükleri içeren, sağlam ve bozulmaz bir sözleşmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayette, bu haleflerin Kitab'ın getirdiği bu sağlam ahdi bozdukları ve Allah'a karşı yalan söyledikleri vurgulanır."}]},{"word":"تَعْقِلُونَ","root":"ع ق ل","rootLatin":"a-k-l","meaning":"Akletmek, düşünmek, idrak etmek ve doğruyu yanlıştan ayırmak anlamına gelir.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'عقل' kelimesinin 'idrak etme, anlama ve doğruyu yanlıştan ayırma yeteneği' olduğunu belirtir. Ayetteki 'أَفَلَا تَعْقِلُونَ' ifadesi, bu kişilerin dünya menfaatleri uğruna ahireti feda etmelerinin akıl dışı bir davranış olduğunu ve düşünme yetilerini kullanmadıklarını sorgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'akıl' kavramının Kur'an'da sadece entelektüel bir yetenek değil, aynı zamanda ahlaki bir sorumluluk ve doğru yolu bulma aracı olduğunu vurgular. 'Akletmiyor musunuz?' sorusu, muhatapların ilahi mesajın derinliğini ve sonuçlarını idrak etme konusundaki eksikliklerine dikkat çeker."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve, sonra","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"خَلَفَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"خَلَفَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yerine geçti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"مِنۢ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":3,"surface":"بَعْدِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْد","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"sonra","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":4,"surface":"خَلْفٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"خ-ل-ف","rootLatin":"kh-l-f","lemma":"خَلْف","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"kötü nesil","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":5,"surface":"وَرِثُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ر-ث","rootLatin":"w-r-th","lemma":"وَرِثَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"mirasçı oldular","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"ٱلْكِتَـٰبَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"Kitap","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":7,"surface":"يَأْخُذُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"alırlar","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"عَرَضَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"عَرَض","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"geçici dünya malı","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"bu","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَدْنَىٰ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"د-ن-و","rootLatin":"d-n-w","lemma":"أَدْنَى","form":"Ef'al","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"en yakın, en aşağı","irabMarker":"takdîrî kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Bedel"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"يَقُولُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"derler","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":12,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstikbal harfi","gloss":"gelecek zaman eki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":12,"surface":"يُغْفَرُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"غ-ف-ر","rootLatin":"gh-f-r","lemma":"غَفَرَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"affedilecek","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":13,"surface":"لَنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"için"},{"position":13,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":14,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":14,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Şart harfi","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":15,"surface":"يَأْتِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"a-t-y","lemma":"أَتَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"gelirse","irabMarker":"illet harfinin hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":15,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onlara","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":16,"surface":"عَرَضٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ع-ر-ض","rootLatin":"'-r-d","lemma":"عَرَض","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"geçici dünya malı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":17,"surface":"مِّثْلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مِثْل","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"benzeri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat","izafet":"Muzâf"},{"position":17,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":18,"surface":"يَأْخُذُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"alırlar","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":18,"surface":"هُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":19,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi","gloss":"mı, mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":19,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cezm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Cezm edatıdır","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":20,"surface":"يُؤْخَذْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-خ-ذ","rootLatin":"a-kh-dh","lemma":"أَخَذَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatından sonra geldiği için meczûm","gloss":"alınmadı mı","irabMarker":"sükûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":21,"surface":"عَلَيْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":21,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":22,"surface":"مِّيثَـٰقُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"و-ث-ق","rootLatin":"w-th-q","lemma":"مِيثَاق","form":"Mif'âl","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Nâib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"söz, antlaşma","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâib-i fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":23,"surface":"ٱلْكِتَـٰبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ت-ب","rootLatin":"k-t-b","lemma":"كِتَاب","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Kitap","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":24,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Masdariye","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Masdar harfi","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":25,"surface":"لَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":26,"surface":"يَقُولُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatından sonra geldiği için mansûb","gloss":"demesinler","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":27,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"üzerine","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":28,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":29,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"İstisna harfi","gloss":"ancak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":30,"surface":"ٱلْحَقَّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"h-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"gerçek","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":31,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":31,"surface":"دَرَسُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"د-ر-س","rootLatin":"d-r-s","lemma":"دَرَسَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"okudular","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":32,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":33,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":33,"surface":"هِ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":34,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":34,"surface":"ٱلدَّارُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَار","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"yurt","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":35,"surface":"ٱلْـَٔاخِرَةُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-خ-ر","rootLatin":"a-kh-r","lemma":"آخِرَة","form":"Fâ'ile","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"ahiret","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Sıfat"},{"position":36,"surface":"خَيْرٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"خ-ي-ر","rootLatin":"kh-y-r","lemma":"خَيْر","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha hayırlı","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":37,"surface":"لِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":37,"surface":"لَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":38,"surface":"يَتَّقُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ق-ي","rootLatin":"w-q-y","lemma":"اِتَّقَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"sakınırlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":39,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi","gloss":"mı, mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":39,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":39,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":40,"surface":"تَعْقِلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ق-ل","rootLatin":"'-q-l","lemma":"عَقَلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"akıl etmez misiniz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Feḣalefe"},{"position":2,"translit":"min"},{"position":3,"translit":"ba'dihim"},{"position":4,"translit":"ḣalfun"},{"position":5,"translit":"veriśû"},{"position":6,"translit":"lkitâbe"},{"position":7,"translit":"ye/ḣużûne"},{"position":8,"translit":"‘arada"},{"position":9,"translit":"hâżâ"},{"position":10,"translit":"l-ednâ"},{"position":11,"translit":"veyekûlûne"},{"position":12,"translit":"seyuġferu"},{"position":13,"translit":"lenâ"},{"position":14,"translit":"ve-in"},{"position":15,"translit":"ye/tihim"},{"position":16,"translit":"‘aradun"},{"position":17,"translit":"miśluhu"},{"position":18,"translit":"ye/ḣużûh(u)(c)"},{"position":19,"translit":"elem"},{"position":20,"translit":"yu/ḣaż"},{"position":21,"translit":"‘aleyhim"},{"position":22,"translit":"mîśâku"},{"position":23,"translit":"lkitâbi"},{"position":24,"translit":"en"},{"position":25,"translit":"lâ"},{"position":26,"translit":"yekûlû"},{"position":27,"translit":"‘ala"},{"position":28,"translit":"(A)llâhi"},{"position":29,"translit":"illâ"},{"position":30,"translit":"lhakka"},{"position":31,"translit":"vederasû"},{"position":32,"translit":"mâ"},{"position":33,"translit":"fîh(i)(k)"},{"position":34,"translit":"ve-ddâru"},{"position":35,"translit":"l-âḣiratu"},{"position":36,"translit":"ḣayrun"},{"position":37,"translit":"lilleżîne"},{"position":38,"translit":"yettekûn(e)(k)"},{"position":39,"translit":"efelâ"},{"position":40,"translit":"ta'kilûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/169*
- **TB. Kelime-i Lûtiyye & Üzeyriyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/169*