# A'râf Sûresi, 176. Âyet (7:176)

> وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنَـٰهُ بِهَا وَلَـٰكِنَّهُۥٓ أَخْلَدَ إِلَى ٱلْأَرْضِ وَٱتَّبَعَ هَوَىٰهُ ۚ فَمَثَلُهُۥ كَمَثَلِ ٱلْكَلْبِ إِن تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ أَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَث ۚ ذَّٰلِكَ مَثَلُ ٱلْقَوْمِ ٱلَّذِينَ كَذَّبُوا۟ بِـَٔايَـٰتِنَا ۚ فَٱقْصُصِ ٱلْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُونَ

*Velev şi/nâ lerafa'nâhu bihâ velâkinnehu aḣlede ilâ-l-ardi vettebe'a hevâh(u)(c) femeśeluhu kemeśeli-lkelbi in tahmil ‘aleyhi yelheś ev tetruk-hu yelheś(c) żâlike meśelu-lkavmi-lleżîne keżżebû bi-âyâtinâ(c) faksusi-lkasasa le'allehum yetefekkerûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Dileseydik o ayetlerle onu elbette yüceltirdik. Fakat o, dünyaya saplanıp kaldı da kendi heva ve hevesine uydu. Onun durumu köpeğin durumu gibidir: Üzerine varsan da dilini sarkıtıp solur; kendi haline bıraksan da dilini sarkıtıp solur. İşte bu, ayetlerimizi yalanlayan toplumun durumudur. Şimdi onlara bu olayları anlat ki düşünsünler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/176

---

## Tefsir

{"topics":["hidayet-dalalet","kissa-gecmis-kavimler","dunya-ahiret-dengesi","seytan-vesvese","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve eğer"},{"position":2,"surface":"شِئْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ش-ي-أ","rootLatin":"sh-y-ʾ","lemma":"شَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dileseydik"},{"position":3,"surface":"لَرَفَعْنَـٰهُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ف-ع","rootLatin":"r-f-ʿ","lemma":"رَفَعَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"onu yükseltirdik"},{"position":3,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"elbette"},{"position":3,"surface":"ـنَا","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fâil olduğu için mebnî","gloss":"biz"},{"position":3,"surface":"ـهُ","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":4,"surface":"بِهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"onunla"},{"position":5,"surface":"وَلَـٰكِنَّهُۥٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kid ve İstidrak","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَكِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"fakat"},{"position":5,"surface":"ـهُۥٓ","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"o"},{"position":6,"surface":"أَخْلَدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-د","rootLatin":"kh-l-d","lemma":"أَخْلَدَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"meyletti"},{"position":7,"surface":"إِلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-e doğru"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yere"},{"position":9,"surface":"وَٱتَّبَعَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ت-ب-ع","rootLatin":"t-b-ʿ","lemma":"اِتَّبَعَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ve uydu"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":10,"surface":"هَوَىٰهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ه-و-ي","rootLatin":"h-w-y","lemma":"هَوَى","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hevesine"},{"position":10,"surface":"ـهُ","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":11,"surface":"فَمَثَلُهُۥ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"onun durumu"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"işte"},{"position":11,"surface":"ـهُۥ","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onun"},{"position":12,"surface":"كَمَثَلِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gibi"},{"position":12,"surface":"مَثَلِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"durumu"},{"position":13,"surface":"ٱلْكَلْبِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ب","rootLatin":"k-l-b","lemma":"كَلْب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"köpeğin"},{"position":14,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer"},{"position":15,"surface":"تَحْمِلْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ح-م-ل","rootLatin":"ḥ-m-l","lemma":"حَمَلَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"yüklensen"},{"position":16,"surface":"عَلَيْهِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"üzerine"},{"position":16,"surface":"ـهِ","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mebnî","gloss":"ona"},{"position":17,"surface":"يَلْهَثْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-ه-ث","rootLatin":"l-h-th","lemma":"لَهَثَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"solur"},{"position":18,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"veya"},{"position":19,"surface":"تَتْرُكْهُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ت-ر-ك","rootLatin":"t-r-k","lemma":"تَرَكَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Atıf ile meczûm","gloss":"onu bıraksan"},{"position":19,"surface":"ـهُ","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":20,"surface":"يَلْهَث","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ل-ه-ث","rootLatin":"l-h-th","lemma":"لَهَثَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"solur"},{"position":21,"surface":"ذَّٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mebnî","gloss":"işte bu"},{"position":22,"surface":"مَثَلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ث-ل","rootLatin":"m-th-l","lemma":"مَثَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"durumudur"},{"position":23,"surface":"ٱلْقَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"kavmin"},{"position":24,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Sıfat olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki"},{"position":25,"surface":"كَذَّبُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ذ-ب","rootLatin":"k-dh-b","lemma":"كَذَّبَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yalanladılar"},{"position":26,"surface":"بِـَٔايَـٰتِنَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile"},{"position":26,"surface":"ءَايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ي-ي","rootLatin":"ʾ-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ayetlerimizi"},{"position":26,"surface":"ـنَا","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"bizim"},{"position":27,"surface":"فَٱقْصُصِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ق-ص-ص","rootLatin":"q-ṣ-ṣ","lemma":"قَصَّ","form":"-","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiili olduğu için mebnî","gloss":"anlat"},{"position":27,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":28,"surface":"ٱلْقَصَصَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ص-ص","rootLatin":"q-ṣ-ṣ","lemma":"قَصَص","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"kıssayı"},{"position":29,"surface":"لَعَلَّهُمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teracci","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَعَلَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"umulur ki"},{"position":29,"surface":"ـهُمْ","pos":"zamir","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Lealle'nin ismi olduğu için mebnî","gloss":"onlar"},{"position":30,"surface":"يَتَفَكَّرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ف-ك-ر","rootLatin":"f-k-r","lemma":"تَفَكَّرَ","form":"Tefea'ul","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Muzâri fiil nasb/cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"düşünürler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, ilahi ayetlerle yükseltilme imkanına sahipken dünya heveslerine kapılan ve bu yüzden alçalan bir kişinin durumunu, sürekli soluyan köpeğe benzeterek anlatmaktadır. Ayet, hakikatten yüz çevirenlerin akıbetini ve kıssaların ibret verici yönünü vurgular.","keyConcepts":[{"word":"لَرَفَعْنَاهُ","root":"ر ف ع","rootLatin":"r-f-a","meaning":"Allah'ın dileseydi o kişiyi ayetlerle yücelteceği, mertebesini yükselteceği anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ref'' kelimesinin asıl anlamının bir şeyi bulunduğu yerden daha yüksek bir yere kaldırmak olduğunu belirtir. Ayetteki 'lâ rafa'nâhu bihâ' ifadesi, Allah'ın o kişiyi ayetler sayesinde manevi derecesini yükseltmesi, şeref ve itibarını artırması anlamında kullanılmıştır. Bu, sadece maddi bir yükseliş değil, aynı zamanda ilahi katındaki makamın yücelmesidir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'rafa' kelimesinin mecazi anlamlarına dikkat çeker. Burada 'rafa' kelimesi, Allah'ın o kişiyi ayetlerle şereflendirmesi, onu diğer insanlardan üstün kılması ve ilahi bilgiyle donatması anlamında kullanılmıştır. Bu, ayetlerin kişiye kazandıracağı manevi bir yüceliktir."}]},{"word":"أَخْلَدَ","root":"خ ل د","rootLatin":"h-l-d","meaning":"O kişinin dünyaya meyletmesi, ona bağlanıp kalması ve ahireti unutması anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ahlede ile'l-ard' ifadesini, kişinin dünyaya aşırı düşkünlüğü, ona bağlanıp kalması ve ondan ayrılmak istememesi olarak açıklar. Bu, manevi yükseliş yerine maddi olana yönelme ve dünya zevklerine dalma halidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'hulûd' kelimesinin kalıcılık ve devamlılık anlamına geldiğini belirtir. 'Ahlede ile'l-ard' ise, kişinin dünyaya o kadar bağlanması ki sanki orada ebedi kalacakmış gibi davranması, ahireti göz ardı etmesi ve dünya zevklerine saplanıp kalması demektir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hulûd' kavramının Kur'an'daki kullanımını incelerken, bu kelimenin genellikle ahiret hayatının ebediliği bağlamında geçtiğini belirtir. Ancak bu ayette 'ahlede ile'l-ard' ifadesi, kişinin ahiret yerine dünyaya yönelerek, sanki dünya hayatı ebediymiş gibi ona bağlanmasını, manevi değerlerden uzaklaşmasını ifade eder."}]},{"word":"هَوَاهُ","root":"ه و ي","rootLatin":"h-v-y","meaning":"Kişinin kendi nefsani arzularına, heveslerine ve tutkularına uymasıdır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hevâ' kelimesinin asıl anlamının bir şeyin yukarıdan aşağıya düşmesi olduğunu, ancak mecazi olarak nefsin arzu ve isteklerine meyletmesi anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'ittebe'a hevâhu' ifadesi, kişinin ilahi rehberlik yerine kendi sübjektif ve bencil arzularının peşinden gitmesini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'hevâ'yı, nefsin şehvet ve lezzetlere olan eğilimi olarak tanımlar. Bu ayetteki kullanımıyla, kişinin aklını ve ilahi vahyi bir kenara bırakarak, sadece kendi geçici heveslerinin ve tutkularının peşinden gitmesini, bu durumun da onu alçalttığını vurgular."}]},{"word":"يَلْهَثْ","root":"ل ه ث","rootLatin":"l-h-s","meaning":"Köpeğin aşırı sıcak veya yorgunluktan dolayı dilini dışarı çıkararak solumasıdır; bu durum, kişinin doymak bilmeyen dünya hırsını ve sürekli bir tatminsizlik halini simgeler.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'lehse' kelimesinin köpeğin dilini dışarı çıkararak soluması anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki benzetmede, dünya hırsına kapılan kişinin, tıpkı bu köpek gibi, sürekli bir arayış ve tatminsizlik içinde olduğunu, ne kadar elde etse de doyuma ulaşamadığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'lehse' kelimesinin, köpeğin susuzluktan veya yorgunluktan dolayı dilini sarkıtarak nefes alıp vermesi olduğunu açıklar. Ayetteki 'in tahmil aleyhi yelhes ev tetruk-hu yelhes' ifadesi, dünya hırsına kapılan kişinin, ister zorlansın ister serbest bırakılsın, sürekli bir hırs ve tatminsizlik içinde olduğunu, bu durumun onun karakterinin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini gösterir."}]},{"word":"كَذَّبُوا۟","root":"ك ذ ب","rootLatin":"k-z-b","meaning":"Ayetleri yalanlamak, onları inkâr etmek ve doğru kabul etmemektir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kezzebe' fiilinin, bir şeyi doğru olmaktan çıkarmak, onu yalan saymak anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'kazzebû bi-âyâtinâ' ifadesi, Allah'ın ayetlerini, yani delillerini ve mucizelerini inkâr etmeyi, onları gerçek dışı kabul etmeyi ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'tekzîb' kavramının Kur'an'da sadece sözlü bir yalanlama değil, aynı zamanda fiili bir inkârı ve ayetlerin gerektirdiği şekilde amel etmemeyi de kapsadığını belirtir. Bu ayetteki 'kazzebû bi-âyâtinâ', ayetlerin hakikatini reddetmenin yanı sıra, onların getirdiği ilahi mesajdan yüz çevirmeyi ve ona göre yaşamamayı da içerir."}]},{"word":"يَتَفَكَّرُونَ","root":"ف ك ر","rootLatin":"f-k-r","meaning":"Düşünmek, tefekkür etmek, üzerinde derinlemesine kafa yormak ve ibret almak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'fikr' kelimesinin, bir şeyi bilmek için akıl yürütmek, zihni çalıştırmak anlamına geldiğini belirtir. 'Tefekkür' ise, bu düşünme eylemini derinleştirmek, sonuç çıkarmak ve ibret almak için kullanmaktır. Ayetteki 'le'allehum yetefekkerûn' ifadesi, anlatılan kıssadan ders çıkarılması, üzerinde düşünülerek doğru sonuca ulaşılması amacını taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tefekkür' kavramının Kur'an'da sadece entelektüel bir düşünme değil, aynı zamanda ahlaki ve dini bir derinleşme amacı taşıdığını vurgular. Bu ayetteki 'yetefekkerûn', kıssanın sadece dinlenip geçilmemesi, aksine onun ardındaki ilahi mesajın ve ahlaki dersin kavranması için zihinsel bir çaba gösterilmesi gerektiğini ifade eder."}]}]}