# A'râf Sûresi, 185. Âyet (7:185)

> أَوَلَمْ يَنظُرُوا۟ فِى مَلَكُوتِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَىْءٍ وَأَنْ عَسَىٰٓ أَن يَكُونَ قَدِ ٱقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ ۖ فَبِأَىِّ حَدِيثٍۭ بَعْدَهُۥ يُؤْمِنُونَ

*Evelem yenzurû fî melekûti-ssemâvâti vel-ardi vemâ ḣaleka(A)llâhu min şey-in veen ‘asâ en yekûne kadi-kterabe eceluhum(s) febi-eyyi hadîśin ba'dehu yu/minûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Onlar göklerdeki ve yerdeki sınırsız hükümranlık ve nizama, Allah'ın yarattığı her şeye, ecellerinin yaklaşmış olabileceğine hiç bakmadılar mı? Peki, bundan sonra artık hangi söze inanacaklar?

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/185

---

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","yaratilis","olum","hidayet-dalalet"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanları Allah'ın yaratılışındaki kudret ve hikmet üzerinde düşünmeye, evrenin düzenini ve kendi sonluluklarını idrak etmeye davet etmektedir. Anahtar kavramlar, 'bakmak/düşünmek', 'hükümranlık', 'yaratmak', 'ecel' ve 'söz/hadis' üzerinden bu derin tefekkür çağrısını dilbilimsel olarak ortaya koymaktadır.","keyConcepts":[{"word":"يَنظُرُوا۟","root":"نظر","rootLatin":"n-z-r","meaning":"Ayetteki bağlamda, sadece görmek değil, aynı zamanda derinlemesine düşünmek, tefekkür etmek ve ibret almak anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nazar' kelimesinin sadece gözle görmeyi değil, aynı zamanda kalple düşünmeyi, tefekkür etmeyi ve bir şeyin hakikatini idrak etmeye çalışmayı ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'أَوَلَمْ يَنظُرُوا۟' ifadesi, göklerin ve yerin yaratılışındaki incelikleri ve Allah'ın kudretini sadece görmekle kalmayıp, bu yaratılış üzerinde derinlemesine düşünerek ibret almayı vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nazar' kelimesinin Kur'an'da bazen 'düşünmek, tefekkür etmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayetteki kullanımı da, 'göklerin ve yerin hükümranlığına bakıp düşünmüyorlar mı?' şeklinde, sadece fiziksel bir bakıştan öte, akli bir muhakemeyi ve ibret almayı ifade eder."}]},{"word":"مَلَكُوتِ","root":"ملك","rootLatin":"m-l-k","meaning":"Göklerin ve yerin mutlak hükümranlığı, egemenliği ve tasarruf hakkı anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'melekût' kelimesinin 'mülk'ten türediğini ve mübalağa ifade ettiğini, Allah'a nispet edildiğinde ise O'nun mutlak ve tam mülkiyetini, hükümranlığını ve tasarruf hakkını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'مَلَكُوتِ ٱلسَّمَـٰوَٰتِ وَٱلْأَرْضِ' ifadesi, Allah'ın gökler ve yer üzerindeki sınırsız ve tam egemenliğini, her şeyi kuşatan kudretini vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'melekût' kelimesinin 'mülk'ün mübalağalı şekli olduğunu ve Allah'ın her şeyi kapsayan, mutlak ve tam egemenliğini ifade ettiğini açıklar. Bu ayette, insanların Allah'ın bu sınırsız hükümranlığı üzerinde düşünmeleri, O'nun kudretinin büyüklüğünü idrak etmeleri gerektiği mesajı verilir."}]},{"word":"خَلَقَ","root":"خلق","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın yoktan var etmesi, belirli bir ölçü ve düzen içinde yaratması anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'halk' kelimesinin Kur'an'da 'yoktan var etmek, bir şeyi takdir etmek ve meydana getirmek' anlamlarında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'وَمَا خَلَقَ ٱللَّهُ مِن شَىْءٍ' ifadesi, Allah'ın göklerde ve yerde yarattığı her şeyin, O'nun kudretinin ve ilminin bir delili olduğunu, her bir yaratılanın belirli bir hikmetle var edildiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk' kelimesinin aslen 'bir şeyi takdir etmek, ölçü ve düzen vermek' anlamına geldiğini, sonra 'yoktan var etmek' manasında kullanıldığını ifade eder. Allah'ın yaratması, sadece var etmek değil, aynı zamanda her şeyi en uygun ölçüde ve düzende var etmesidir. Bu ayette, yaratılan her şeyin bu ilahi ölçü ve düzen içinde olduğu vurgulanır."}]},{"word":"أَجَلُهُمْ","root":"أجل","rootLatin":"e-c-l","meaning":"İnsanların yaşam sürelerinin sonu, ölüm vakti anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ecel' kelimesinin 'bir şey için belirlenmiş süre' anlamına geldiğini ve özellikle canlılar için 'ömrün sonu, ölüm vakti' olarak kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'أَن يَكُونَ قَدِ ٱقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ' ifadesi, insanların kendi ömürlerinin sonunun yaklaştığı ihtimali üzerinde düşünmeleri gerektiğini, bu dünyanın geçiciliğini ve ahirete hazırlık yapmaları gerektiğini hatırlatır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"el-Kefevî, 'ecel'in belirlenmiş bir zaman diliminin sonu olduğunu ve özellikle Kur'an'da canlıların hayat süresinin bitimi için kullanıldığını ifade eder. Bu ayette, insanların kendi sonlulukları ve ölümün yakınlığı üzerinde tefekkür etmeleri, böylece gafletten uyanmaları gerektiği vurgulanır."}]},{"word":"حَدِيثٍۭ","root":"حدث","rootLatin":"h-d-s","meaning":"Söz, haber, anlatı; özellikle burada Kur'an'ın mesajı anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'hadîs' kelimesinin 'yeni olan şey, söz, haber' anlamlarına geldiğini belirtir. Kur'an'da ise genellikle Allah'ın kelamını, vahyini ifade etmek için kullanılır. Ayetteki 'فَبِأَىِّ حَدِيثٍۭ بَعْدَهُۥ يُؤْمِنُونَ' ifadesi, Allah'ın ayetleri ve yaratılışındaki delillerden sonra, insanların hala inanmayıp başka hangi söze inanacaklarını sorgulayarak, Kur'an'ın nihai ve en doğru söz olduğunu vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'hadîs' kelimesinin Kur'an'da 'Allah'ın sözü, vahiy' anlamında merkezi bir kavram olduğunu belirtir. Bu ayette, 'hadîs' kelimesi, Allah'ın varlığına, birliğine ve kudretine dair tüm delillerden sonra, insanların hala inanmadıkları takdirde, Kur'an'dan daha ikna edici başka bir söz bulamayacaklarını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"mı/mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":1,"surface":"وَلَمْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"لَمْ","pos":"harf","posDetail":"Cezm Edat","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Cezm edatı"},{"position":2,"surface":"يَنظُرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ن-ظ-ر","rootLatin":"n-z-r","lemma":"نَظَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Cezm edatı 'لم'den sonra geldiği için meczûm","gloss":"bakmadılar mı/düşünmediler mi","irabMarker":"nûnun hazfi ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"مَلَكُوتِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"م-ل-ك","rootLatin":"m-l-k","lemma":"مَلَكُوت","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hükümranlığı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"ٱلسَّمَـٰوَٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"göklerin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":6,"surface":"وَٱلْأَرْضِ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":6,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için mecrûr","gloss":"yerin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"},{"position":7,"surface":"وَمَا","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Ma'tûf"},{"position":8,"surface":"خَلَقَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"kh-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":9,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":10,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den/dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"شَىْءٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ي-ا","rootLatin":"sh-y-hamza","lemma":"شَيْء","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir şey","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":12,"surface":"وَأَنْ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":12,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Masdariye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":13,"surface":"عَسَىٰٓ","pos":"fiil","posDetail":"Nakıs Fiil","root":"ع-س-ي","rootLatin":"'-s-w","lemma":"عَسَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olabilir ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":14,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Nasb Edatı","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":15,"surface":"يَكُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Nakıs Fiil","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Nasb edatı 'أَن'den sonra geldiği için mansûb","gloss":"olması","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâkıs muzâri fiil"},{"position":16,"surface":"قَدِ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"gerçekten","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tahkîk edatı"},{"position":17,"surface":"ٱقْتَرَبَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-ر-ب","rootLatin":"q-r-b","lemma":"اِقْتَرَبَ","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yaklaştı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":18,"surface":"أَجَلُهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ج-ل","rootLatin":"a-j-l","lemma":"أَجَل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ecelleri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":18,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":19,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":19,"surface":"بِأَىِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":19,"surface":"أَىِّ","pos":"isim","posDetail":"İstifham İsmi","root":"ا-ي-ي","rootLatin":"a-y-y","lemma":"أَيّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hangi","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":20,"surface":"حَدِيثٍۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-د-ث","rootLatin":"h-d-th","lemma":"حَدِيث","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"söze","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":21,"surface":"بَعْدَهُۥ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ب-ع-د","rootLatin":"b-'-d","lemma":"بَعْدَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf olduğu için mansûb","gloss":"ondan sonra","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":21,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":22,"surface":"يُؤْمِنُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-م-ن","rootLatin":"hamza-m-n","lemma":"آمَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"inanacaklar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Evelem "},{"position":2,"translit":"yenzurû "},{"position":3,"translit":"fî "},{"position":4,"translit":"melekûti"},{"position":5,"translit":"ssemâvâti "},{"position":6,"translit":"vel-ardi "},{"position":7,"translit":"vemâ "},{"position":8,"translit":"ḣaleka"},{"position":9,"translit":"(A)llâhu "},{"position":10,"translit":"min "},{"position":11,"translit":"şey-in "},{"position":12,"translit":"veen "},{"position":13,"translit":"‘asâ "},{"position":14,"translit":"en "},{"position":15,"translit":"yekûne "},{"position":16,"translit":"kadi"},{"position":17,"translit":"kterabe "},{"position":18,"translit":"eceluhum(s) "},{"position":19,"translit":"febi-eyyi "},{"position":20,"translit":"hadîśin "},{"position":21,"translit":"ba'dehu "},{"position":22,"translit":"yu/minûn(e)"}]