# A'râf Sûresi, 34. Âyet (7:34)

> وَلِكُلِّ أُمَّةٍ أَجَلٌ ۖ فَإِذَا جَآءَ أَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُونَ سَاعَةً ۖ وَلَا يَسْتَقْدِمُونَ

*Velikulli ummetin ecel(un)(s) fe-iżâ câe eceluhum lâ yeste/ḣirûne sâ'a(ten)(s) velâ yestakdimûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Her milletin belli bir eceli vardır. Onların eceli geldi mi, ne bir an geri kalabilirler, ne de öne geçebilirler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/34

---

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","olum","kader","imtihan-bela"]}

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, her ümmetin belirli bir ömrü olduğunu ve bu sürenin dolmasıyla ne gecikme ne de öne geçmenin mümkün olmadığını vurgular. Ayet, ilahi takdirin mutlaklığını ve zamanın kaçınılmaz akışını dilbilimsel bir kesinlikle ifade eder.","keyConcepts":[{"word":"أُمَّةٍ","root":"أمم","rootLatin":"e-m-m","meaning":"Belirli bir zaman diliminde yaşayan veya belirli bir inanç etrafında toplanmış insan topluluğu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ümmet' kelimesinin 'imâm' (önder) kelimesiyle aynı kökten geldiğini ve bir önder etrafında toplanan, aynı yolu izleyen veya aynı zaman diliminde yaşayan toplulukları ifade ettiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, her bir neslin veya inanç grubunun kendine özgü bir yaşam süresi olduğunu vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ümmet'i, belirli bir din veya şeriat üzerinde birleşen topluluk olarak tanımlar. Bu ayette ise, ilahi takdirle belirlenmiş bir yaşam süresine sahip olan her bir insan topluluğunu ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'ümmet' kavramının genellikle peygamberlerin tebliğ ettiği mesajı kabul eden veya reddeden toplulukları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise, her bir 'ümmet'in, ilahi takdirle belirlenmiş bir sonu olan bir varlık olarak ele alındığını gösterir."}]},{"word":"أَجَلٌ","root":"أجل","rootLatin":"e-c-l","meaning":"Belirlenmiş süre, vade, yaşam süresi veya bir şeyin sonu.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'ecel' kelimesinin 'vade' ve 'süre' anlamlarına geldiğini ve bu ayette her ümmet için takdir edilmiş, değiştirilemez bir yaşam süresini ifade ettiğini açıklar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ecel'i, bir şeyin sonu için belirlenmiş zaman dilimi olarak tanımlar. Ayetteki 'ecel', her ümmetin varlığının ve hükümranlığının sonu için Allah tarafından takdir edilen kesin süreyi belirtir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ecel'in Kur'an'da hem bireysel ömrü hem de toplumsal ömrü ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, 'ümmet' kavramıyla birlikte kullanılarak, her bir topluluğun belirli bir sonu olduğunu ve bu sonun ilahi bir takdirle belirlendiğini vurgular."}]},{"word":"جَآءَ","root":"جيء","rootLatin":"c-y-e","meaning":"Gelmek, ulaşmak, bir şeyin vuku bulması.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'câe' fiilinin burada 'vuku bulmak', 'gerçekleşmek' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Ecel'in gelmesi, belirlenen sürenin dolması ve kaçınılmaz sonun gerçekleşmesi demektir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'câe' fiilinin, bir şeyin zamanının gelmesi veya bir olayın meydana gelmesi anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayette, ümmetlerin ecelinin gelmesi, onların sonunun kaçınılmaz bir şekilde gerçekleştiğini gösterir."}]},{"word":"يَسْتَأْخِرُونَ","root":"أخر","rootLatin":"e-h-r","meaning":"Gecikmek, ertelemek, geride kalmak.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'iste' kalıbının burada 'talep etmek' veya 'yapabilmek' anlamı kattığını ve 'te'ehhur' (gecikme) kökünden türeyen bu fiilin, ecelin gelmesiyle hiçbir ümmetin bu süreyi erteleyemeyeceğini ifade ettiğini belirtir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'te'ehhur' kelimesinin 'geride kalmak' veya 'gecikmek' anlamlarına geldiğini ve 'istif'al' kalıbıyla kullanıldığında, bir şeyi geciktirme gücüne sahip olmamayı vurguladığını açıklar. Ayette, ümmetlerin ecellerini bir an bile geciktiremeyecekleri vurgulanır."}]},{"word":"يَسْتَقْدِمُونَ","root":"قدم","rootLatin":"k-d-m","meaning":"Öne geçmek, ilerlemek, erkene almak.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kudûm' kökünün 'öne geçmek' veya 'ilerlemek' anlamlarına geldiğini belirtir. 'İstif'al' kalıbıyla 'istıkdâm', bir şeyi öne alma veya erkene çekme gücüne sahip olmayı ifade eder. Ayette, ümmetlerin ecellerini bir an bile öne alamayacakları vurgulanır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'takaddüm' ve 'istikdâm' kelimelerinin Kur'an'da zaman ve mekan bağlamında 'öne geçmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, ilahi takdirin mutlaklığına vurgu yaparak, hiçbir ümmetin belirlenen süreyi erkene çekme imkanının olmadığını ifade eder."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Velikulli"},{"position":2,"translit":"ummetin"},{"position":3,"translit":"ecel(un)(s)"},{"position":4,"translit":"fe-iżâ"},{"position":5,"translit":"câe"},{"position":6,"translit":"eceluhum"},{"position":7,"translit":"lâ"},{"position":8,"translit":"yeste/ḣirûne"},{"position":9,"translit":"sâ'a(ten)(s)"},{"position":10,"translit":"velâ"},{"position":11,"translit":"yestakdimûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَلِكُلِّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":1,"surface":"كُلِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ك-ل-ل","rootLatin":"k-l-l","lemma":"كُلّ","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"her","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":2,"surface":"أُمَّةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-م-م","rootLatin":"u-m-m","lemma":"أُمَّة","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"ümmet","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":3,"surface":"أَجَلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ج-ل","rootLatin":"a-j-l","lemma":"أَجَل","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Mübteda-i muahhar olduğu için merfû","gloss":"bir süre","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":4,"surface":"فَإِذَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"işte","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":4,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"olduğu zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":5,"surface":"جَآءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ا","rootLatin":"j-y-a","lemma":"جَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"أَجَلُهُمْ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ا-ج-ل","rootLatin":"a-j-l","lemma":"أَجَل","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"süreleri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mebnî","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":8,"surface":"يَسْتَأْخِرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ا-خ-ر","rootLatin":"a-kh-r","lemma":"اِسْتَأْخَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"gecikmezler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":9,"surface":"سَاعَةًۭ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-و-ع","rootLatin":"s-w-ʿ","lemma":"سَاعَة","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh (zaman zarfı) olduğu için mansûb","gloss":"bir an","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Zaman zarfı"},{"position":10,"surface":"وَلَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":11,"surface":"يَسْتَقْدِمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-د-م","rootLatin":"q-d-m","lemma":"اِسْتَقْدَمَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"öne geçmezler","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *7/34*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *7/34*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *7/34*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *7/34*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *7/34*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *7/34*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/34*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 7 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/34*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 5 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/34*
- **Sohbet Arası Sohbetler CD 6 (2001)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/34*