# A'râf Sûresi, 4. Âyet (7:4)

> وَكَم مِّن قَرْيَةٍ أَهْلَكْنَـٰهَا فَجَآءَهَا بَأْسُنَا بَيَـٰتًا أَوْ هُمْ قَآئِلُونَ

*Vekem min karyetin ehleknâhâ fecâehâ be/sunâ beyâten ev hum kâ-ilûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Nice memleketleri helak ettik. Onlara azabımız gece uykusuna dalmışken, yahut gündüz istirahat halinde iken gelmişti.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/4

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın geçmişte helak ettiği kentleri ve bu helakın geliş şeklini anlatmaktadır. Ayet, ilahi cezanın ansızın ve beklenmedik bir şekilde gelebileceğini vurgulamaktadır. Seçilen anahtar kavramlar, helak, baskın ve gaflet hallerini dilbilimsel ve semantik açıdan derinlemesine incelemektedir.","keyConcepts":[{"word":"قَرْيَةٍ","root":"ق ر ي","rootLatin":"k-r-y","meaning":"Ayette, Allah'ın helak ettiği, içinde insanların yaşadığı yerleşim birimi, kent anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'karye' kelimesinin aslen 'toplamak' anlamına gelen 'kara' kökünden türediğini belirtir. İnsanların bir araya toplandığı yerleşim birimi için kullanılır. Ayetteki 'nice karyeler' ifadesi, helak edilen toplulukların yaşadığı meskun mahallerin çokluğuna işaret eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'karye' kelimesinin Kur'an'da bazen 'şehir' bazen de 'şehir halkı' anlamında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette ise 'karye' kelimesi, helak edilen yerleşim yerlerinin kendisini ve dolayısıyla içinde yaşayan halkını kapsayan bir anlam taşır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'karye'nin Kur'an'da genellikle 'şehir' veya 'kasaba' anlamında kullanıldığını ve çoğu zaman ahlaki yozlaşma ve ilahi cezayla ilişkilendirildiğini belirtir. Bu ayette de 'karye', helak edilen günahkar toplulukların yaşadığı yerleri temsil eder."}]},{"word":"أَهْلَكْنَـٰهَا","root":"ه ل ك","rootLatin":"h-l-k","meaning":"Allah'ın bir şeyi veya bir topluluğu tamamen ortadan kaldırması, yok etmesi, helak etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'helak' kelimesinin bir şeyin faydasız hale gelmesi, bozulması ve nihayetinde yok olması anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'ehleknâhâ' fiili, Allah'ın o kentleri tamamen ortadan kaldırdığını, varlıklarını sona erdirdiğini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'helak'ın bir şeyin son bulması, yok olması ve işe yaramaz hale gelmesi olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, ilahi bir ceza olarak kentlerin ve içindeki yaşamın tamamen sona erdirilmesini vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'helak' kelimesinin Kur'an'da genellikle ilahi azap ve ceza sonucu meydana gelen toplumsal yok oluşları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette de 'ehleknâhâ', Allah'ın kudretiyle gerçekleşen topyekûn bir yıkımı anlatır."}]},{"word":"بَأْسُنَا","root":"ب أ س","rootLatin":"b-'-s","meaning":"Allah'ın azabı, cezası, şiddetli baskını veya gücü anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'be's' kelimesinin Kur'an'da genellikle 'şiddet', 'azap' ve 'savaş' gibi anlamlarda kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'be'sunâ' ifadesi, Allah'ın o kentlere gönderdiği şiddetli azabı ve cezayı ifade eder."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'be's' kelimesinin aslen 'şiddet' ve 'zorluk' anlamına geldiğini, Kur'an'da ise genellikle ilahi azap ve ceza için kullanıldığını ifade eder. 'Fecâehâ be'sunâ' ifadesi, Allah'ın azabının o kentlere ansızın geldiğini vurgular."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'be's'in korku ve şiddet içeren bir durum olduğunu belirtir. Ayetteki 'be'sunâ', Allah'ın kudretinin ve azabının o kentlere yönelik şiddetli ve yıkıcı tezahürünü anlatır."}]},{"word":"بَيَـٰتًا","root":"ب ي ت","rootLatin":"b-y-t","meaning":"Geceleyin, gece vakti, gece baskını şeklinde anlamındadır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'beyât' kelimesinin 'geceleyin gelmek' veya 'gece baskını yapmak' anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'beyâten' ifadesi, Allah'ın azabının o kentlere gece vakti, yani insanların genellikle gaflet halinde olduğu bir zamanda geldiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'beyt' kökünün 'gecelemek' anlamına geldiğini ve 'beyât'ın da geceleyin yapılan eylemleri ifade ettiğini açıklar. Bu ayette 'beyâten', azabın gece ansızın, beklenmedik bir anda gelmesini vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'beyât'ın gece vaktinde gerçekleşen bir olayı ifade ettiğini ve genellikle ansızın gelen bir baskın veya felaket için kullanıldığını belirtir. Ayetteki kullanımı, ilahi cezanın gaflet anında, hazırlıksız yakalanılan bir zamanda geldiğini gösterir."}]},{"word":"قَآئِلُونَ","root":"ق ي ل","rootLatin":"k-y-l","meaning":"Kaylûle yapanlar, yani öğle uykusunda olanlar, istirahat edenler anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'kâilûn' kelimesinin 'kaylûle yapanlar', yani öğle vakti uyuyanlar veya dinlenenler anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ev hum kâilûn' ifadesi, azabın gece veya gündüz, insanların en rahat ve gaflet halinde olduğu anlarda geldiğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kaylûle'nin öğle vakti dinlenmek veya uyumak anlamına geldiğini ve 'kâilûn'un da bu eylemi yapanları ifade ettiğini açıklar. Bu bağlamda, ilahi cezanın insanların en savunmasız ve rahat olduğu anlarda geldiğini gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'kâilûn'un öğle uykusunda olanlar veya öğle vakti istirahat edenler olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, azabın gece veya gündüz, insanların gaflet ve rehavet içinde olduğu zamanlarda ansızın gelmesini ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-gecmis-kavimler","ahiret-mukafat","imtihan-bela"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"كَم","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Kemmiyet","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَم","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i kemmiyet olduğu için mebnî","gloss":"nice"},{"position":2,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":3,"surface":"قَرْيَةٍ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-ر-ي","rootLatin":"q-r-y","lemma":"قَرْيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kent"},{"position":4,"surface":"أَهْلَكْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-ل-ك","rootLatin":"h-l-k","lemma":"أَهْلَكَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yok ettik"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":5,"surface":"جَاءَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ء","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi"},{"position":5,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"ona"},{"position":6,"surface":"بَأْسُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-أ-س","rootLatin":"b-ʾ-s","lemma":"بَأْس","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"baskınımız"},{"position":6,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim"},{"position":7,"surface":"بَيَاتًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ب-ي-ت","rootLatin":"b-y-t","lemma":"بَيَات","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"geceleyin"},{"position":8,"surface":"أَوْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَوْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"veya"},{"position":9,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Münfasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar"},{"position":10,"surface":"قَائِلُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-ي-ل","rootLatin":"q-y-l","lemma":"قَائِل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"uykuda olanlar"}]