# A'râf Sûresi, 43. Âyet (7:43)

> وَنَزَعْنَا مَا فِى صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّ تَجْرِى مِن تَحْتِهِمُ ٱلْأَنْهَـٰرُ ۖ وَقَالُوا۟ ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلَّذِى هَدَىٰنَا لِهَـٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِىَ لَوْلَآ أَنْ هَدَىٰنَا ٱللَّهُ ۖ لَقَدْ جَآءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِٱلْحَقِّ ۖ وَنُودُوٓا۟ أَن تِلْكُمُ ٱلْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ

*Veneza'nâ mâ fî sudûrihim min ġillin tecrî min tahtihimu-l-enhâr(u)(s) ve kâlû-lhamdu li(A)llâhi-lleżî hedânâ lihâżâ vemâ kunnâ linehtediye levlâ en hedâna(A)llâh(u)(s) lekad câet rusulu rabbinâ bilhakk(i)(s) venûdû en tilkumu-lcennetu ûriśtumûhâ bimâ kuntum ta'melûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Biz onların kalplerinde kin namına ne varsa söküp attık. Altlarından da ırmaklar akar. "Hamd, bizi buna eriştiren Allah'a mahsustur. Eğer Allah'ın bizi eriştirmesi olmasaydı, biz hidayete ermiş olamazdık. Andolsun, Rabbimizin peygamberleri bize hakkı getirmişler" derler. Onlara, "İşte yaptığınız (iyi işler) sayesinde kendisine varis kılındığınız cennet!" diye seslenilir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/43

---

## Tefsir

{"topics":["cennet","hidayet-dalalet","sukur","peygamberlik","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَنَزَعْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ز-ع","rootLatin":"n-z-ʿ","lemma":"نَزَعَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çıkardık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":4,"surface":"صُدُورِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-د-ر","rootLatin":"ṣ-d-r","lemma":"صَدْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"göğüsleri","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"هِم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"مِّنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"غِلٍّۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"غ-ل-ل","rootLatin":"gh-l-l","lemma":"غِلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":7,"surface":"تَجْرِى","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ج-ر-ي","rootLatin":"j-r-y","lemma":"جَرَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"akar","irabMarker":"takdîrî damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":8,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"تَحْتِ","pos":"isim","posDetail":"Zarf","root":"ت-ح-ت","rootLatin":"t-ḥ-t","lemma":"تَحْت","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"altı","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":9,"surface":"هِمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":10,"surface":"ٱلْأَنْهَـٰرُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-ه-ر","rootLatin":"n-h-r","lemma":"نَهْر","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ırmaklar","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":11,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":11,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":12,"surface":"ٱلْحَمْدُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-م-د","rootLatin":"ḥ-m-d","lemma":"حَمْد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"hamd","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mübteda"},{"position":13,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":13,"surface":"ٱللَّهِ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Allah'a","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":14,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"ki o","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":15,"surface":"هَدَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bizi hidayet etti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":15,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":16,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":16,"surface":"هَـٰذَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَٰذَا","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"buna","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":17,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":17,"surface":"مَا","pos":"harf","posDetail":"Nefiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"değildik","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":18,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"olduk","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":19,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer (Ta'lil)","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"için","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":19,"surface":"نَهْتَدِىَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"اِهْتَدَى","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Gizli 'en' ile mansûb","gloss":"hidayet bulmak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":20,"surface":"لَوْلَآ","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَوْلَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer olmasaydı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":21,"surface":"أَنْ","pos":"harf","posDetail":"Masdariye Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Bağlaç"},{"position":22,"surface":"هَدَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ه-د-ي","rootLatin":"h-d-y","lemma":"هَدَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"hidayet etti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":22,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"bizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":23,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"ʾ-l-h","lemma":"ٱللَّه","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Allah","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":24,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"muhakkak","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":24,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"gerçekten","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Tahkîk edatı"},{"position":25,"surface":"جَآءَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ج-ي-ا","rootLatin":"j-y-ʾ","lemma":"جَاءَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"geldi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":26,"surface":"رُسُلُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"elçileri","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil","izafet":"Muzâf"},{"position":27,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbimiz","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":27,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"bizim","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":28,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":28,"surface":"ٱلْحَقِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ق-ق","rootLatin":"ḥ-q-q","lemma":"حَقّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"hakikat","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":29,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":29,"surface":"نُودُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-د-ي","rootLatin":"n-d-w","lemma":"نَادَى","form":"Mufâ'ale","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"çağrıldılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":30,"surface":"أَن","pos":"harf","posDetail":"Tefsir Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":31,"surface":"تِلْكُمُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"تِلْكَ","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"işte o"},{"position":32,"surface":"ٱلْجَنَّةُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ن-ن","rootLatin":"j-n-n","lemma":"جَنَّة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"cennet","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":33,"surface":"أُورِثْتُمُو","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ر-ث","rootLatin":"w-r-th","lemma":"أَوْرَثَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"mirasçı kılındınız","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":33,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هِيَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mahallen mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":34,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":34,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mahallen mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":35,"surface":"كُنتُمْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî Nakıs","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idiniz","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":36,"surface":"تَعْمَلُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-م-ل","rootLatin":"ʿ-m-l","lemma":"عَمِلَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"yapıyordunuz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâri fiil"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'râf Suresi 43. ayet, cennet ehlinin ruhsal arınmasını, Allah'a şükranlarını ve cennete nail oluşlarının ilahi rehberlik ve amelleriyle ilişkisini dilbilimsel bir derinlikle ifade etmektedir. Ayet, 'ğill'in (kin) giderilmesi, 'hamd' (övgü), 'hedâ' (hidayet) ve 'cenne' (cennet) gibi temel kavramlar üzerinden ahiret tasavvurunu şekillendirir.","keyConcepts":[{"word":"غِلٍّ","root":"غ ل ل","rootLatin":"ğ-l-l","meaning":"Kalpteki kin, haset, düşmanlık gibi kötü duyguların giderilmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Ğıll (غِلّ), kalpte gizlenen kin, düşmanlık ve hile gibi kötü duyguları ifade eder. Ayetteki 'nezanâ mâ fî sudûrihim min ğillin' (gönüllerinden kini çıkarıp atarız) ifadesi, cennet ehlinin bu tür olumsuz duygulardan tamamen arındırılacağını, kalplerinin saf ve temiz hale geleceğini belirtir. Bu, cennetin huzur ve barış ortamının bir gereğidir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Ğıll (غِلّ), kalpteki gizli düşmanlık ve hile anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, cennet ehlinin kalplerindeki her türlü kötü niyet ve hasedin giderileceğini, böylece birbirlerine karşı tam bir sevgi ve muhabbet içinde olacaklarını vurgular. Bu, cennetin manevi mükemmelliğini gösterir."}]},{"word":"ٱلْحَمْدُ","root":"ح م د","rootLatin":"h-m-d","meaning":"Allah'a yapılan övgü, şükran ve minnet ifadesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hamd (حمد), bir nimete karşılık veya bir güzelliğe binaen yapılan övgüdür. Ayetteki 'el-hamdu lillâhi' (Allah'a hamdolsun) ifadesi, cennet ehlinin cennete ulaşmalarını sağlayan ilahi lütuf ve hidayet karşısında duydukları derin şükran ve minneti dile getirdiğini gösterir. Bu, Allah'ın ihsanına karşı bir itiraf ve övgüdür."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hamd (حمد), Kur'an'da genellikle Allah'a yöneltilen mutlak övgü ve şükranı ifade eder. Bu ayetteki kullanımı, cennet ehlinin, Allah'ın kendilerini hidayete erdirmesi ve cennete ulaştırması gibi büyük nimetler karşısında hissettikleri tam teslimiyet ve övgüyü yansıtır. Hamd, Allah'ın yüceliğini ve lütfunu kabul etmenin bir ifadesidir."}]},{"word":"هَدَىٰنَا","root":"ه د ي","rootLatin":"h-d-y","meaning":"Allah'ın insanları doğru yola iletmesi, rehberlik etmesi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Hidâyet (هداية), bir şeyi lütuf ve incelikle doğru yola iletmektir. Ayetteki 'hedânâ' (bizi hidayet etti) ve 'levlâ en hedânâllâhu' (Allah bizi hidayet etmeseydi) ifadeleri, cennet ehlinin cennete ulaşmalarının tamamen Allah'ın rehberliği sayesinde olduğunu vurgular. Bu, insanın kendi çabasıyla değil, ilahi lütufla doğru yolu bulabileceği inancını pekiştirir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Hidâyet (هداية), Kur'an'da Allah'ın insanlara doğru yolu göstermesi, onları hakikate yönlendirmesi anlamında merkezi bir kavramdır. Bu ayette, cennet ehlinin 'Allah bizi hidayet etmeseydi, biz doğru yolu bulamazdık' sözü, hidayetin tamamen ilahi bir ihsan olduğunu ve insanın kendi başına bu yolu bulmasının mümkün olmadığını açıkça ortaya koyar. Bu, Allah'ın mutlak kudretini ve merhametini vurgular."}]},{"word":"ٱلْجَنَّةُ","root":"ج ن ن","rootLatin":"c-n-n","meaning":"Müminlere vaat edilen, ağaçlarla örtülü, nimetlerle dolu ahiret yurdu.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Cenne (جنة), aslen 'örtmek, gizlemek' anlamındaki 'cenn' kökünden gelir ve ağaçlarla örtülü, sık bitki örtüsüne sahip bahçeleri ifade eder. Kur'an'da ise müminlere vaat edilen, altından ırmaklar akan, nimetlerle dolu ahiret yurdunu ifade eder. Ayetteki 'tilkumu'l-cennetu' (işte o cennet) ifadesi, cennetin somut bir mükafat olduğunu ve salih amellerin karşılığı olarak verildiğini belirtir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Cenne (جنة), Arapçada sık ağaçlıklı bahçe anlamına gelir. Kur'an'da ise bu kelime, ahiretteki mükafat yurdunu mecazi olarak ifade eder. Ayetteki 'üûristumûhâ' (ona mirasçı kılındınız) ifadesiyle birlikte kullanılması, cennetin müminlere bir miras gibi verildiğini, yani onların hak ettikleri bir ödül olduğunu ve ebediyen kendilerine ait olacağını gösterir."}]},{"word":"تَعْمَلُونَ","root":"ع م ل","rootLatin":"a-m-l","meaning":"İnsanların dünyada yaptıkları iyi veya kötü işler, ameller.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Amel (عمل), iradeye dayalı olarak yapılan her türlü iş ve eylemdir. Ayetteki 'bimâ kuntum ta'melûn' (işlediğinize karşılık) ifadesi, cennete girişin ve orada kalıcı olmanın, dünyada yapılan salih amellerin bir sonucu olduğunu açıkça belirtir. Bu, İslam'daki 'amel-ceza' ilişkisinin temelini oluşturur ve cennetin bir lütuf olmasının yanı sıra, aynı zamanda bir karşılık olduğunu da vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Amel (عمل), Kur'an'da insanın iradi olarak gerçekleştirdiği her türlü eylemi ifade eder ve genellikle ahiretteki karşılığıyla ilişkilendirilir. Bu ayetteki 'bimâ kuntum ta'melûn' ifadesi, cennetin, müminlerin dünyadaki iman ve salih amellerinin doğrudan bir sonucu olduğunu gösterir. Bu, İslam'ın sorumluluk ve hesap verebilirlik prensibini vurgular."}]}]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Veneza'nâ"},{"position":2,"translit":"mâ"},{"position":3,"translit":"fî"},{"position":4,"translit":"sudûrihim"},{"position":5,"translit":"min"},{"position":6,"translit":"ġillin"},{"position":7,"translit":"tecrî"},{"position":8,"translit":"min"},{"position":9,"translit":"tahtihimu"},{"position":10,"translit":"l-enhâr(u)(s)"},{"position":11,"translit":"ve kâlû"},{"position":12,"translit":"lhamdu"},{"position":13,"translit":"li(A)llâhi"},{"position":14,"translit":"lleżî"},{"position":15,"translit":"hedânâ"},{"position":16,"translit":"lihâżâ"},{"position":17,"translit":"vemâ"},{"position":18,"translit":"kunnâ"},{"position":19,"translit":"linehtediye"},{"position":20,"translit":"levlâ"},{"position":21,"translit":"en"},{"position":22,"translit":"hedâna"},{"position":23,"translit":"(A)llâh(u)(s)"},{"position":24,"translit":"lekad"},{"position":25,"translit":"câet"},{"position":26,"translit":"rusulu"},{"position":27,"translit":"rabbinâ"},{"position":28,"translit":"bilhakk(i)(s)"},{"position":29,"translit":"venûdû"},{"position":30,"translit":"en"},{"position":31,"translit":"tilkumu"},{"position":32,"translit":"l-cennetu"},{"position":33,"translit":"ûriśtumûhâ"},{"position":34,"translit":"bimâ"},{"position":35,"translit":"kuntum"},{"position":36,"translit":"ta'melûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Tesbih ve Zikir** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/43*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/43*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/43*
- **Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/43*
- **Altı Peygamber - Hz.İsa (a.s) Ruhullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/43*
- **13 ve Hakîkat-i İlâhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/43*
- **Zümer Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/43*