# A'râf Sûresi, 58. Âyet (7:58)

> وَٱلْبَلَدُ ٱلطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهُۥ بِإِذْنِ رَبِّهِۦ ۖ وَٱلَّذِى خَبُثَ لَا يَخْرُجُ إِلَّا نَكِدًا ۚ كَذَٰلِكَ نُصَرِّفُ ٱلْـَٔايَـٰتِ لِقَوْمٍ يَشْكُرُونَ

*Velbeledu-ttayyibu yaḣrucu nebâtuhu bi-iżni rabbih(i)(s) velleżî ḣabuśe lâ yaḣrucu illâ nekidâ(en)(c) keżâlike nusarrifu-l-âyâti likavmin yeşkurûn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Toprağı) iyi ve elverişli beldenin bitkisi, Rabbinin izniyle bol ve bereketli çıkar. (Toprağı) kötü ve elverişsiz olandan ise, faydasız bitkiden başkası çıkmaz. Şükredecek bir toplum için biz ayetleri işte böyle değişik biçimlerde açıklıyoruz.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/58

---

## Tefsir

{"topics":["tabiat-ayetleri","sukur","yaratilis","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱلْبَلَدُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ب-ل-د","rootLatin":"b-l-d","lemma":"بَلَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"memleket, toprak"},{"position":2,"surface":"ٱلطَّيِّبُ","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ط-ي-ب","rootLatin":"ṭ-y-b","lemma":"طَيِّب","form":"Fey'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için merfû","gloss":"güzel, iyi"},{"position":3,"surface":"يَخْرُجُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خَرَجَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"çıkar"},{"position":4,"surface":"نَبَاتُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ب-ت","rootLatin":"n-b-t","lemma":"نَبَات","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fiilin fâili olduğu için merfû","gloss":"bitki"},{"position":4,"surface":"هُۥ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":5,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile"},{"position":5,"surface":"إِذْنِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ء-ذ-ن","rootLatin":"ʾ-dh-n","lemma":"إِذْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"izni"},{"position":6,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbi"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":7,"surface":"ٱلَّذِى","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِي","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"o kimse ki, o şey ki"},{"position":8,"surface":"خَبُثَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ب-ث","rootLatin":"ḫ-b-th","lemma":"خَبُثَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kötü oldu, çorak oldu"},{"position":9,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"değil, -mez"},{"position":10,"surface":"يَخْرُجُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"خ-ر-ج","rootLatin":"ḫ-r-j","lemma":"خَرَجَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"çıkar"},{"position":11,"surface":"إِلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstisna","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِلَّا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ancak, sadece"},{"position":12,"surface":"نَكِدًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat-ı Müşebbehe","root":"ن-ك-د","rootLatin":"n-k-d","lemma":"نَكِد","form":"Fa'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"kavruk, zorlu"},{"position":13,"surface":"كَذَٰلِكَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Teşbih","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَذَٰلِكَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"böylece"},{"position":14,"surface":"نُصَرِّفُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ص-ر-ف","rootLatin":"ṣ-r-f","lemma":"صَرَّفَ","form":"Tef'îl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"açıklarız, çeviririz"},{"position":15,"surface":"ٱلْـَٔايَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ء-ي-ي","rootLatin":"ʾ-y-y","lemma":"آيَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"ayetleri"},{"position":16,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":16,"surface":"قَوْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kavim"},{"position":17,"surface":"يَشْكُرُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ش-ك-ر","rootLatin":"sh-k-r","lemma":"شَكَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"şükrederler"}]

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'râf Suresi 58. ayet, iyi ve kötü toprağın bitki verme kapasitesi üzerinden ilahi kudreti ve şükrün önemini metaforik bir dille anlatır. Ayet, toprağın verimliliğini Allah'ın iznine bağlayarak, insanların amellerinin ve kalplerinin niteliği ile ilahi lütuf arasındaki ilişkiye işaret eder.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْبَلَدُ","root":"ب ل د","rootLatin":"b-l-d","meaning":"Ayette, verimli veya verimsiz olabilen, bitki bitiren toprak, arazi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'el-beled', yerleşim yeri veya geniş arazi anlamına gelir. Ayetteki 'el-beledü't-tayyib' ifadesi, bitki bitirmeye elverişli, verimli toprağı ifade ederken, 'el-lezî habüse' ile karşılaştırıldığında, toprağın niteliğine vurgu yapar. (el-Müfredât, s. 129)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'el-beled' kelimesini 'arz' (yer, toprak) olarak açıklar. Ayetteki kullanımıyla, 'el-beledü't-tayyib' mecazi olarak iyi ve temiz kalpli insanlara, 'el-lezî habüse' ise kötü ve verimsiz kalpli insanlara işaret eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 222)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'arz' (yer) ve 'beled' kavramlarının sadece coğrafi bir alanı değil, aynı zamanda insanın manevi durumunu ve amellerinin sonuçlarını da sembolize ettiğini belirtir. Bu ayette 'el-beledü't-tayyib', ilahi mesajı kabul etmeye ve iyi ameller üretmeye hazır olan ruhsal durumu temsil eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 185)"}]},{"word":"ٱلطَّيِّبُ","root":"ط ي ب","rootLatin":"t-y-b","meaning":"Ayette, verimli, temiz, güzel ve bereketli olan toprağın niteliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'tayyib', hoş, güzel, temiz ve helal olan her şeyi kapsar. Ayetteki 'el-beledü't-tayyib' ifadesi, hem maddi olarak verimli ve temiz toprağı, hem de mecazi olarak ilahi mesajı kabul etmeye elverişli, temiz fıtratlı insanı niteler. (el-Müfredât, s. 312)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'tayyib' kelimesinin zıddının 'habîs' olduğunu ve bu ayetteki kullanımının, toprağın verimlilik ve bereket açısından iyi niteliklere sahip olduğunu gösterdiğini belirtir. Bu, aynı zamanda manevi anlamda da temiz ve iyi olanı ifade eder. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 3, s. 420)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'tayyib' kavramının Kur'an'da genellikle 'helal', 'iyi', 'güzel' ve 'bereketli' anlamlarında kullanıldığını vurgular. Bu ayette 'el-beledü't-tayyib', ilahi rahmetin tecelli ettiği, olumlu sonuçlar veren bir ortamı veya kişiliği sembolize eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 210)"}]},{"word":"يَخْرُجُ","root":"خ ر ج","rootLatin":"h-r-j","meaning":"Ayette, toprağın bitki bitirmesi, ürün vermesi anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hurûc' (çıkmak) fiilinin bu bağlamda 'bitki bitirmek', 'ürün vermek' anlamında kullanıldığını belirtir. 'Yahrücü nebâtühû' ifadesi, toprağın içinden bitkinin filizlenip dışarı çıkmasını ifade eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 178)"},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'hurûc' kelimesinin farklı bağlamlarda çeşitli anlamlara geldiğini, bu ayette ise 'toprağın bitkiyi dışarı çıkarması' yani 'üretmesi' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu, ilahi iznin bir sonucu olarak gerçekleşen bir eylemdir. (Nüzhetü'l-Kulûb, s. 187)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'hurûc' fiilinin Kur'an'da genellikle bir şeyin bir yerden ayrılması veya ortaya çıkması anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, toprağın potansiyelini Allah'ın izniyle somut bir ürüne dönüştürmesi, yani bitkiyi ortaya çıkarması anlamındadır. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 250)"}]},{"word":"خَبُثَ","root":"خ ب ث","rootLatin":"h-b-s","meaning":"Ayette, verimsiz, çorak, kötü ve bereketsiz olan toprağın niteliğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'habîs', kötü, çirkin, pis ve değersiz olan her şeyi ifade eder. Ayetteki 'el-lezî habüse' ifadesi, verimsiz, çorak toprağı nitelerken, mecazi olarak da kötü fıtratlı, ilahi mesajı kabul etmeyen insanları sembolize eder. (el-Müfredât, s. 235)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'habîs' kelimesinin 'tayyib' kelimesinin zıddı olduğunu ve bu ayetteki kullanımının, toprağın verimsizliğini, bereketsizliğini ve kötü niteliklerini vurguladığını belirtir. Bu durum, az ve değersiz ürün vermesiyle sonuçlanır. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 2, s. 450)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'habîs' kavramının Kur'an'da genellikle 'kötü', 'pis', 'haram' ve 'değersiz' anlamlarında kullanıldığını ifade eder. Bu ayette 'el-lezî habüse', ilahi rahmetten mahrum kalan, olumsuz sonuçlar veren bir ortamı veya kişiliği temsil eder. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 211)"}]},{"word":"نَكِدًا","root":"ن ك د","rootLatin":"n-k-d","meaning":"Ayette, az, verimsiz, bereketsiz ve faydasız bitki anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'nekid' kelimesini 'az ve faydasız' olarak açıklar. Çorak toprağın ancak 'nekid' yani bereketsiz ve değersiz bitki çıkardığını ifade eder. Bu, ilahi lütfun yokluğuna işaret eder. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 179)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'nekid' kelimesinin 'az ve zorla çıkan' anlamına geldiğini belirtir. Bu ayetteki kullanımıyla, kötü toprağın ancak cılız, faydasız ve bereketsiz bitkiler verdiğini, bunun da mecazi olarak kötü amellerin veya faydasız bilginin bir sonucu olduğunu ifade eder. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 1, s. 223)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'nekid' kelimesini 'az, zor ve faydasız' olarak tanımlar. Ayetteki 'illâ nekiden' ifadesi, çorak toprağın ancak bu türden bir ürün verebileceğini, yani ilahi bereketten mahrum olduğunu vurgular. (el-Müfredât, s. 496)"}]},{"word":"يَشْكُرُونَ","root":"ش ك ر","rootLatin":"ş-k-r","meaning":"Ayette, Allah'ın nimetlerini idrak edip karşılığında minnet ve şükranlarını ifade edenler anlamında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî'ye göre 'şükür', nimeti bilmek ve onu dile getirmektir. Ayetteki 'li kavmin yeşkurûn' ifadesi, Allah'ın ayetlerini ve kudretini idrak edip buna karşılık minnet duyan, şükreden bir topluluğa işaret eder. Bu tür insanlar, ayetlerdeki hikmeti anlayabilirler. (el-Müfredât, s. 445)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şükür' kavramının Kur'an'da sadece sözlü bir ifade değil, aynı zamanda nimetin değerini bilmek, onu doğru kullanmak ve Allah'a itaat etmek anlamına geldiğini belirtir. Bu ayette, Allah'ın kudretinin ve nimetlerinin farkında olan, bu farkındalıkla doğru yolu bulan insanlara vurgu yapılır. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 140)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'şükür' fiilinin Kur'an'da genellikle Allah'ın lütuflarına karşı gösterilen minnettarlık ve bu minnettarlığın eylemlerle de ortaya konulması anlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'yeşkurûn' ifadesi, ilahi ayetlerden ders çıkarabilen, Allah'ın kudretini takdir eden ve bu sayede doğru yola yönelen insanları tanımlar. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 380)"}]}]}