# A'râf Sûresi, 75. Âyet (7:75)

> قَالَ ٱلْمَلَأُ ٱلَّذِينَ ٱسْتَكْبَرُوا۟ مِن قَوْمِهِۦ لِلَّذِينَ ٱسْتُضْعِفُوا۟ لِمَنْ ءَامَنَ مِنْهُمْ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ صَـٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّن رَّبِّهِۦ ۚ قَالُوٓا۟ إِنَّا بِمَآ أُرْسِلَ بِهِۦ مُؤْمِنُونَ

*Kâle-lmeleu-lleżîne-stekberû min kavmihi lilleżîne-stud'ifû limen âmene minhum eta'lemûne enne sâlihan murselun min rabbih(i)(c) kâlû innâ bimâ ursile bihi mu/minûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kavminin büyüklük taslayan ileri gelenleri, küçük görülüp ezilen inanmışlara, "Siz, Salih'in, Rabbi tarafından gönderilmiş bir peygamber olduğunu (sahiden) biliyor musunuz?" dediler. Onlar da, "Biz şüphesiz onunla gönderilene inananlarız" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/75

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'râf Suresi 75. ayet, Hz. Salih'in kavmindeki kibirlilerin, zayıf görülen müminlere karşı takındıkları tavrı ve müminlerin imanlarındaki kararlılığı dilbilimsel bir derinlikle ortaya koymaktadır. Ayet, 'istikbar', 'istid'af', 'iman' ve 'irsâl' gibi temel kavramlar üzerinden toplumsal hiyerarşi, inanç ve peygamberlik mücadelesini ele alır.","keyConcepts":[{"word":"ٱسْتَكْبَرُوا۟","root":"ك ب ر","rootLatin":"k-b-r","meaning":"Kibirlenmek, büyüklük taslamak, kendini üstün görmek anlamındadır ve ayette Hz. Salih'in kavmindeki ileri gelenlerin müminlere karşı takındıkları tavrı ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'k-b-r' kökünden türeyen 'istikbar' kelimesini, kişinin kendini başkalarından daha büyük ve üstün görmesi, bu durumun fiillerine yansıması olarak açıklar. Ayetteki kullanımı, kavmin ileri gelenlerinin iman edenlere karşı gösterdiği küçümseyici ve kibirli tutumu vurgular, bu da onların hakikati kabul etmelerine engel olan temel ahlaki kusurlarından biridir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'istikbar'ı, kişinin hakkı kabul etmeyip kendini büyük görmesi olarak tanımlar. Ayetteki 'istekberû' ifadesi, bu ileri gelenlerin sadece sosyal statülerini değil, aynı zamanda manevi bir üstünlük vehmini de taşıdıklarını, bu yüzden Salih'in peygamberliğini ve müminlerin imanını küçümsediklerini gösterir."}]},{"word":"ٱسْتُضْعِفُوا۟","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Zayıf görülmek, horlanmak, güçsüz bırakılmak anlamındadır ve ayette iman ettikleri için kavmin ileri gelenleri tarafından aşağılanan kimseleri ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'istud'ifû' kelimesini, başkaları tarafından zayıf ve güçsüz addedilmek, hor görülmek olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, bu ifade, iman edenlerin toplumsal statülerinin düşük olduğunu ve bu durumun kibirliler tarafından bir küçümseme vesilesi yapıldığını gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'istid'af'ın, birini zayıf ve güçsüz kılmak veya öyle görmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki pasif formdaki kullanımı, bu kişilerin kendi iradeleriyle değil, başkaları tarafından bu duruma düşürüldüklerini, yani toplumsal baskı ve hor görmeye maruz kaldıklarını vurgular."}]},{"word":"ءَامَنَ","root":"أ م ن","rootLatin":"e-m-n","meaning":"İnanmak, tasdik etmek, güvenmek anlamındadır ve ayette Hz. Salih'in peygamberliğine ve getirdiği mesaja kalpten bağlılığı ifade eder.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'iman' kavramını Kur'an'da sadece bir inanç beyanı olarak değil, aynı zamanda Allah'a ve peygamberlerine tam bir teslimiyet ve güven olarak ele alır. Ayetteki 'âmenû' ifadesi, zayıf görülenlerin Salih'in mesajına duydukları bu derin güveni ve tasdiki, kibirlilerin şüpheci tutumuna karşı bir duruş olarak sunar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İsfehânî, 'iman'ı, kalple tasdik ve dil ile ikrar olarak tanımlar. Aynı zamanda 'emn' (güven) kökünden geldiğini belirterek, imanın bir güven ve emniyet hali olduğunu vurgular. Ayetteki 'lîmen âmen' ifadesi, bu kişilerin Salih'in Rabbi tarafından gönderildiğine dair kesin bir inanç ve güven içinde olduklarını gösterir."}]},{"word":"مُّرْسَلٌ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Gönderilmiş, elçi, peygamber anlamındadır ve ayette Hz. Salih'in Allah tarafından görevlendirilmiş bir elçi olduğunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'mürsel' kelimesini, Allah tarafından bir görevle gönderilen kişi olarak açıklar. Ayetteki 'Sâlihan mürselun min Rabbihî' ifadesi, Salih'in peygamberlik vasfını, yani ilahi bir elçi olarak gönderildiğini net bir şekilde ortaya koyar ve bu, kibirlilerin sorguladığı temel meseledir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'r-s-l' kökünden türeyen 'mürsel'in, özel bir görev ve mesajla gönderilen kişi anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki kullanımı, Salih'in sadece bir insan değil, aynı zamanda ilahi bir misyonla donatılmış bir peygamber olduğunu vurgular, bu da onun sözlerinin otoritesini ve önemini artırır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["peygamberlik","iman","kissa-diger-peygamberler","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"ٱلْمَلَأُ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"م-ل-ا","rootLatin":"m-l-hamza","lemma":"مَلَأ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"ileri gelenler","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Fâil"},{"position":3,"surface":"ٱلَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Sıfat olduğu için mebnî","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Sıfat"},{"position":4,"surface":"ٱسْتَكْبَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-ب-ر","rootLatin":"k-b-r","lemma":"ٱسْتَكْبَرَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"büyüklük tasladılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":5,"surface":"مِن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":6,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kavmi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":7,"surface":"لَّذِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ٱلَّذِينَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o kimseler ki","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":8,"surface":"ٱسْتُضْعِفُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","lemma":"ٱسْتُضْعِفَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"zayıf düşürüldüler, hor görüldüler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":9,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için, -e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":9,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":10,"surface":"ءَامَنَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ا-م-ن","rootLatin":"hamza-m-n","lemma":"ءَامَنَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"iman etti","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":11,"surface":"مِنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":11,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":12,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"mı, mi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"İstifhâm edatı"},{"position":12,"surface":"تَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"biliyor musunuz","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":13,"surface":"أَنَّ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ki, olduğunu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":14,"surface":"صَـٰلِحًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"s-l-h","lemma":"صَالِح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Enne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"Salih","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":15,"surface":"مُّرْسَلٌۭ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"مُرْسَل","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Enne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"gönderilmiş","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"},{"position":16,"surface":"مِّن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":17,"surface":"رَّبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"Rabbi","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":17,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onun","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":18,"surface":"قَالُوٓا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":19,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Müşebbehe bi'l-Fiil","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":19,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Nâsih harfin ismi"},{"position":20,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile, -e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":20,"surface":"مَآ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":21,"surface":"أُرْسِلَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"أُرْسِلَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gönderildi","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":22,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ile, -e, -a","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":22,"surface":"هِۦ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onunla","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":23,"surface":"مُؤْمِنُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ا-م-ن","rootLatin":"hamza-m-n","lemma":"مُؤْمِن","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"İnne'nin haberi olduğu için merfû","gloss":"iman edenleriz","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Nâsih harfin haberi"}]

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Kâle"},{"position":2,"translit":"lmeleu"},{"position":3,"translit":"lleżîne"},{"position":4,"translit":"stekberû"},{"position":5,"translit":"min"},{"position":6,"translit":"kavmihi"},{"position":7,"translit":"lilleżîne"},{"position":8,"translit":"stud'ifû"},{"position":9,"translit":"limen"},{"position":10,"translit":"âmene"},{"position":11,"translit":"minhum"},{"position":12,"translit":"eta'lemûne"},{"position":13,"translit":"enne"},{"position":14,"translit":"sâlihan"},{"position":15,"translit":"murselun"},{"position":16,"translit":"min"},{"position":17,"translit":"rabbih(i)(c)"},{"position":18,"translit":"kâlû"},{"position":19,"translit":"innâ"},{"position":20,"translit":"bimâ"},{"position":21,"translit":"ursile"},{"position":22,"translit":"bihi"},{"position":23,"translit":"mu/minûn(e)"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/75*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/75*