# A'râf Sûresi, 77. Âyet (7:77)

> فَعَقَرُوا۟ ٱلنَّاقَةَ وَعَتَوْا۟ عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوا۟ يَـٰصَـٰلِحُ ٱئْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ إِن كُنتَ مِنَ ٱلْمُرْسَلِينَ

*Fe'akarû-nnâkate ve'atev ‘an emri rabbihim ve kâlû yâ sâlihu-/tinâ bimâ ta'idunâ in kunte mine-lmurselîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Nihayet deveyi kestiler, Rablerinin emrine karşı geldiler ve "Ey Salih! Sen eğer (dediğin gibi) peygamberlerden isen, haydi bizi tehdit ettiğin azabı getir" dediler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/77

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'râf Suresi'nin 77. ayeti, Semûd kavminin Hz. Salih'e karşı isyanını ve dişi deveyi öldürmelerini anlatır. Ayet, 'akr (deveyi kesmek), 'atâ (isyan etmek) ve va'd (tehdit etmek) gibi fiillerle onların itaatsizliğini ve meydan okumasını vurgular.","keyConcepts":[{"word":"عَقَرُوا۟","root":"ع ق ر","rootLatin":"a-k-r","meaning":"Dişi deveyi keserek öldürdüler, kökünden yok ettiler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'akr kelimesinin asıl anlamının bir şeyi kökünden kesmek, yok etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'akaru'n-nâka ifadesi, deveyi sadece yaralamak değil, onu tamamen öldürmek ve neslini kurutmak anlamında kullanılmıştır, bu da Semûd kavminin isyanının şiddetini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'akr fiilinin burada 'katl' (öldürme) anlamında kullanıldığını ifade eder. Semûd kavminin deveyi kesmesi, Allah'ın kendilerine gönderdiği mucizeye karşı gelmeleri ve onu ortadan kaldırmaları anlamına gelir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'akr'ın özellikle hayvanın ayaklarını keserek onu hareket edemez hale getirmek ve sonra öldürmek anlamına geldiğini belirtir. Bu, Semûd kavminin deveyi acımasızca ve kasıtlı olarak öldürdüğünü, böylece Allah'ın emrine karşı geldiklerini vurgular."}]},{"word":"عَتَوْا۟","root":"ع ت و","rootLatin":"a-t-v","meaning":"Rablerinin emrine karşı geldiler, isyan ettiler ve hadlerini aştılar.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'utuvv'un haddi aşmak, kibirlenmek ve itaatten çıkmak anlamına geldiğini açıklar. Ayetteki 'atev an emri rabbihim' ifadesi, Semûd kavminin Allah'ın emrine karşı gelerek büyüklenmelerini ve isyan etmelerini ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'atâ fiilinin 'tuğyan' (azgınlık) ve 'istikbâr' (büyüklük taslama) anlamlarını içerdiğini belirtir. Semûd kavminin bu fiili işlemesi, onların sadece itaatsizlik etmekle kalmayıp, aynı zamanda kibir ve azgınlık içinde olduklarını gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'utuvv' kavramının genellikle Allah'ın emirlerine karşı gelme, haddi aşma ve ilahi otoriteye meydan okuma anlamında kullanıldığını vurgular. Semûd kavminin bu davranışı, onların Allah'a ve peygamberine karşı gösterdikleri derin bir ahlaki yozlaşmayı ve isyanı temsil eder."}]},{"word":"تَعِدُنَآ","root":"و ع د","rootLatin":"v-a-d","meaning":"Bizi tehdit ettiğin azabı getir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'va'd' kelimesinin hem hayır hem de şer için kullanılabileceğini, ancak şer için kullanıldığında 'va'îd' (tehdit) anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'bimâ ta'idunâ' ifadesi, Hz. Salih'in kendilerini uyardığı azabı kastederek, Semûd kavminin alaycı bir şekilde bu azabı talep etmelerini ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'va'd'ın gelecekte bir şeyin olacağını bildirmek olduğunu, ancak tehdit bağlamında kullanıldığında olumsuz bir sonucu haber verdiğini açıklar. Semûd kavminin bu sözü, Hz. Salih'in uyarılarını ciddiye almadıklarını ve ilahi azabı küçümsediklerini gösterir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'va'd' kelimesinin Kur'an'da genellikle Allah'ın peygamberleri aracılığıyla insanlara bildirdiği ahiret veya dünyevi sonuçları ifade ettiğini belirtir. Bu ayette ise, Semûd kavminin 'va'd'ı, Hz. Salih'in kendilerini uyardığı azabın gerçekleşmesini alaycı bir dille talep etmeleri şeklinde tezahür eder."}]},{"word":"ٱلْمُرْسَلِينَ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından gönderilmiş elçiler, peygamberler.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'irsâl'in bir şeyi göndermek anlamına geldiğini ve 'rasûl'ün de gönderilen kişi olduğunu belirtir. Ayetteki 'minel murselîn' ifadesi, Hz. Salih'in Allah tarafından gönderilmiş bir peygamber olup olmadığını sorgulayan Semûd kavminin şüpheciliğini ve inkarcılığını yansıtır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'murselîn'in Allah'ın emirlerini insanlara ulaştırmak üzere seçtiği ve görevlendirdiği kişiler olduğunu açıklar. Semûd kavminin bu ifadeyi kullanması, Hz. Salih'in peygamberliğini kabul etmediklerini ve ondan mucizevi bir kanıt beklediklerini gösterir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'rasûl' kavramının Kur'an'da ilahi mesajı ileten, Allah ile insanlar arasında bir köprü vazifesi gören özel bir statüye sahip olduğunu belirtir. Semûd kavminin bu kelimeyi kullanışı, onların Hz. Salih'in bu ilahi statüsünü reddettiklerini ve onu sıradan bir insan olarak gördüklerini ima eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","musrikler","peygamberlik","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Fe'akarû"},{"position":2,"translit":"nnâkate"},{"position":3,"translit":" ve'atev"},{"position":4,"translit":" ‘an"},{"position":5,"translit":" emri"},{"position":6,"translit":" rabbihim"},{"position":7,"translit":" ve kâlû"},{"position":8,"translit":" yâ sâlihu"},{"position":9,"translit":"/tinâ"},{"position":10,"translit":" bimâ"},{"position":11,"translit":" ta'idunâ"},{"position":12,"translit":" in"},{"position":13,"translit":" kunte"},{"position":14,"translit":" mine"},{"position":15,"translit":"lmurselîn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"عَقَرُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ق-ر","rootLatin":"ʿ-q-r","lemma":"عَقَرَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"kesip devirdiler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":2,"surface":"ٱلنَّاقَةَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ن-و-ق","rootLatin":"n-w-q","lemma":"نَاقَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"dişi deveyi","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":3,"surface":"عَتَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ت-و","rootLatin":"ʿ-t-w","lemma":"عَتَا","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"baş kaldırdılar","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":5,"surface":"أَمْرِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ا-م-ر","rootLatin":"ʾ-m-r","lemma":"أَمْر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"buyruğuna","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rablerinin","irabMarker":"kesra ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâfun ileyh","izafet":"Muzâf"},{"position":6,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":7,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":7,"surface":"قَالُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dediler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":8,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nidâ Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ey"},{"position":8,"surface":"صَـٰلِحُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ص-ل-ح","rootLatin":"ṣ-l-ḥ","lemma":"صَالِح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfinden sonra geldiği için merfû (münâdâ)","gloss":"Salih","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Nidâ harfi"},{"position":9,"surface":"ٱئْتِنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Emir","root":"ا-ت-ي","rootLatin":"ʾ-t-y","lemma":"أَتَى","form":"İf'âl","features":{"tense":"Emir","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Emir fiil olduğu için mebnî","gloss":"bize getir","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Emir fiil"},{"position":9,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bize","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":10,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ile","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":10,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"o şey ki","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"},{"position":11,"surface":"تَعِدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-ʿ-d","lemma":"وَعَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"tehdit ediyorsun","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":11,"surface":"نَآ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَحْنُ","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bizi","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":12,"surface":"إِن","pos":"harf","posDetail":"Şart Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِن","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"eğer","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Şart edatı"},{"position":13,"surface":"كُنتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî (Nâkıs)","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"isen","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":14,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Harf-i cer"},{"position":15,"surface":"ٱلْمُرْسَلِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mef'ûl","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"مُرْسَل","form":"İf'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"gönderilenlerden","irabMarker":"yâ ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Harf-i cerin mecrûru"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Şu'arâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/77*
- **Şu'arâ Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/77*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/77*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/77*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/77*
- **A'lâ ve Gâşiye Sûreleri** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/77*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/77*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/77*