# A'râf Sûresi, 78. Âyet (7:78)

> فَأَخَذَتْهُمُ ٱلرَّجْفَةُ فَأَصْبَحُوا۟ فِى دَارِهِمْ جَـٰثِمِينَ

*Feeḣażet-humu-rracfetu feasbehû fî dârihim câśimîn(e)*

**Meal (Diyanet):** Derken, onları o kuvvetli sarsıntı yakaladı da yurtlarında yüzüstü hareketsiz çöke kaldılar.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/78

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"A'râf Suresi 78. ayet, Semûd kavminin helakini tasvir ederken, ilahi azabın ani ve şiddetli doğasını vurgulamaktadır. Ayet, 'sarsıntı' ve 'diz üstü çökme' gibi kavramlarla helakin fiziksel ve psikolojik etkilerini dilbilimsel olarak derinlemesine işlemektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلرَّجْفَةُ","root":"ر ج ف","rootLatin":"r-c-f","meaning":"Şiddetli sarsıntı, deprem veya ani ve korkutucu bir hareket anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'recf' kelimesini 'şiddetli hareket ve sarsıntı' olarak tanımlar. Ayetteki 'er-Recfe' ise, Semûd kavmini helak eden, yeri ve her şeyi sarsan büyük bir deprem veya benzeri bir felaketi ifade eder. Bu, onların inkârlarına karşılık gelen ilahi bir cezadır."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'er-Recfe'yi 'yerin şiddetli sarsılması' olarak açıklar. Semûd kavmi için kullanılan bu ifade, onların yaşadığı bölgede meydana gelen ve onları yok eden korkunç bir doğal afeti, yani depremi işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'daki 'recf' kavramının sadece fiziksel bir sarsıntıyı değil, aynı zamanda kıyamet alametlerinden biri olarak 'korku ve dehşet' uyandıran bir olayı da ifade ettiğini belirtir. A'râf 78'deki kullanımı, Semûd kavminin yaşadığı felaketin hem fiziksel yıkıcılığını hem de psikolojik dehşetini vurgular."}]},{"word":"فَأَصْبَحُوا۟","root":"ص ب ح","rootLatin":"s-b-h","meaning":"Sabaha ermek, bir hale gelmek veya bir duruma dönüşmek anlamlarına gelir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'asbaha' fiilinin burada 'olmak, bir hale gelmek' anlamında kullanıldığını belirtir. Yani, sarsıntı onları yakaladıktan sonra, o anki durumları 'câsimîn' (diz üstü çökmüş) bir hale dönüştü. Bu, olayın ani ve kesin sonucunu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'asbaha' fiilinin 'kâne' (oldu) fiili gibi, bir durumdan başka bir duruma geçişi ifade ettiğini açıklar. Ayetteki kullanımı, Semûd kavminin sarsıntı sonrası içinde bulundukları çaresiz ve helak olmuş durumu vurgular."}]},{"word":"دَارِهِمْ","root":"د و ر","rootLatin":"d-v-r","meaning":"Ev, yurt, ikamet edilen yer veya bir topluluğun yaşadığı bölge anlamına gelir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dâr' kelimesini 'etrafı çevrili, içinde ikamet edilen yer' olarak tanımlar. Ayetteki 'dârihim' ifadesi, Semûd kavminin kendi evlerinde, yurtlarında helak olduğunu, yani azabın onları kendi yaşam alanlarında yakaladığını gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'dâr' kelimesinin 'mesken' (konut) anlamında kullanıldığını belirtir. Bu ayette, azabın Semûd kavmini kendi meskenlerinde, yani güvende hissettikleri yerlerde yakalaması, ilahi cezanın kaçınılmazlığını ve her yeri kuşatıcılığını vurgular."}]},{"word":"جَـٰثِمِينَ","root":"ج ث م","rootLatin":"c-s-m","meaning":"Diz üstü çökmüş, hareketsiz kalmış, yere yığılmış veya ölü olarak kalmış anlamına gelir.","sources":[{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'câsim' kelimesini 'yere yapışmış, hareketsiz kalmış' olarak açıklar. Ayetteki 'câsimîn' ifadesi, Semûd kavminin sarsıntı sonrası diz üstü çökmüş, cansız veya hareketsiz bir şekilde kaldığını, yani helak olduklarını ve yerlerinden kalkamadıklarını tasvir eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'câsimîn' kelimesinin 'ölü olarak yere yığılmışlar' anlamına geldiğini belirtir. Bu ifade, sarsıntının şiddetiyle Semûd kavminin anında can verdiğini ve oldukları yerde cansız bedenler olarak kaldıklarını mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'câsim' kelimesinin Kur'an'da genellikle helak olan kavimlerin durumunu tasvir etmek için kullanıldığını ve 'yere yığılmış, hareketsiz kalmış' anlamını taşıdığını ifade eder. A'râf 78'deki kullanımı, Semûd kavminin helakının kesinliğini ve geri dönülmezliğini vurgular."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-diger-peygamberler","kissa-gecmis-kavimler","imtihan-bela","ahiret-mukafat"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"böylece, ve"},{"position":1,"surface":"أَخَذَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"a-ḫ-ḏ","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tuttu"},{"position":1,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":2,"surface":"ٱلرَّجْفَةُ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ج-ف","rootLatin":"r-j-f","lemma":"رَجْفَة","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Merfû"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"sarsıntı"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"أَصْبَحُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ص-ب-ح","rootLatin":"ṣ-b-ḥ","lemma":"أَصْبَحَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldular"},{"position":4,"surface":"فِى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"içinde"},{"position":5,"surface":"دَارِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَار","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"evlerinde"},{"position":5,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":6,"surface":"جَـٰثِمِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ج-ث-م","rootLatin":"j-ṯ-m","lemma":"جَاثِم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Hâl olduğu için mansûb","gloss":"diz çökmüş olarak"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *7/78*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *7/78*
- **Kelime-i Sâlihiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/78*
- **Kelime-i Sâlihiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/78*
- **Kelime-i Sâlihiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *7/78*
- **Şu'arâ Sûresi** · *7/78*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/78*
- **Bürûc Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/78*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/78*
- **Fecr Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *7/78*
- **Şu'arâ Sûresi** · *7/78*