# A'râf Sûresi, 93. Âyet (7:93)

> فَتَوَلَّىٰ عَنْهُمْ وَقَالَ يَـٰقَوْمِ لَقَدْ أَبْلَغْتُكُمْ رِسَـٰلَـٰتِ رَبِّى وَنَصَحْتُ لَكُمْ ۖ فَكَيْفَ ءَاسَىٰ عَلَىٰ قَوْمٍ كَـٰفِرِينَ

*Fetevellâ ‘anhum vekâle yâ kavmi lekad eblaġtukum risâlâti rabbî venesahtu lekum(s) fekeyfe âsâ ‘alâ kavmin kâfirîn(e)*

**Meal (Diyanet):** (Şu'ayb) onlardan yüz çevirdi ve dedi ki: "Ey kavmim! Andolsun, ben size Rabbimin vahyettiklerini ulaştırdım. Size nasihat de ettim. Şimdi ben, inkarcı bir topluluğa nasıl üzülürüm?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/7/93

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Hz. Şuayb'ın kavmine tebliğ görevini yerine getirdikten sonra onların inkârına karşı takındığı tavrı ve hissettiği üzüntüyü dile getirmektedir. Ayet, peygamberlik görevinin ifası, tebliğ, nasihat ve inkârcılığın sonuçları gibi temel kavramlar etrafında şekillenmektedir.","keyConcepts":[{"word":"فَتَوَلَّىٰ","root":"و ل ي","rootLatin":"v-l-y","meaning":"Yüz çevirmek, arkasını dönmek, ayrılmak anlamındadır ve Hz. Şuayb'ın kavminden ayrılışını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Vely (ولي) kelimesi, iki şey arasında aracı olmaksızın yakınlık bulunmasıdır. Tevellâ (تولّى) ise, bir şeyden yüz çevirmek, ondan uzaklaşmak anlamına gelir. Ayetteki kullanımı, Hz. Şuayb'ın kavminin inkârı üzerine onlardan ayrılmasını, onlara sırt çevirmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Tevellâ (تولّى) fiili, bir şeyden yüz çevirmek, ondan uzaklaşmak manasına gelir. Burada Hz. Şuayb'ın kavminin inkârı karşısında onlardan ayrılmasını, onlarla ilişkisini kesmesini mecazi olarak anlatır."}]},{"word":"أَبْلَغْتُكُمْ","root":"ب ل غ","rootLatin":"b-l-ğ","meaning":"Ulaştırmak, tebliğ etmek, bir mesajı yerine iletmek anlamındadır ve Hz. Şuayb'ın peygamberlik görevini yerine getirdiğini belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Buluğ (بلوغ), bir şeyin sonuna ulaşmak demektir. İblâğ (إبلاغ) ise, bir şeyi hedefine ulaştırmak, tebliğ etmek anlamına gelir. Ayetteki 'eblağtukum' (أبلغتكم) ifadesi, Hz. Şuayb'ın Rabbinden aldığı risaletleri kavmine eksiksiz bir şekilde ulaştırdığını, tebliğ görevini yerine getirdiğini vurgular."},{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İblâğ (إبلاغ), bir haberi veya mesajı muhatabına ulaştırmak, tebliğ etmektir. Hz. Şuayb'ın kavmine Allah'ın emir ve yasaklarını, yani risaletini ulaştırdığını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İblâğ (إبلاغ) kavramı, Kur'an'da peygamberlerin temel görevlerinden biri olan 'tebliğ' ile yakından ilişkilidir. Peygamberin, Allah'tan aldığı mesajı olduğu gibi insanlara ulaştırması, bu kavramın özünü oluşturur. Ayetteki kullanımı, bu görevin eksiksiz bir şekilde yerine getirildiğini gösterir."}]},{"word":"رِسَـٰلَـٰتِ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Mesajlar, elçilik görevi, peygamberlik vazifesi anlamındadır ve Allah'ın Hz. Şuayb aracılığıyla gönderdiği vahiyleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Risâlet (رسالة), bir elçi aracılığıyla gönderilen mesaj veya elçilik görevidir. Çoğulu olan risâlât (رسالات) ise, Allah'ın peygamberlerine vahyettiği ve onların da insanlara ulaştırmakla görevli olduğu ilahi mesajları, emir ve yasakları ifade eder. Ayetteki 'risâlâti Rabbî' (رسالات ربي) ifadesi, Hz. Şuayb'ın tebliğ ettiği şeyin kaynağının Allah olduğunu gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Risâlet (رسالة), bir elçinin gönderildiği vazife ve taşıdığı mesajdır. Kur'an'da peygamberlerin Allah'tan alıp insanlara ilettiği vahiyler ve ilahi hükümler için kullanılır. Hz. Şuayb'ın kavmine bildirdiği şeylerin ilahi kaynaklı olduğunu vurgular."}]},{"word":"وَنَصَحْتُ","root":"ن ص ح","rootLatin":"n-s-h","meaning":"Öğüt vermek, samimi davranmak, iyilik dilemek anlamındadır ve Hz. Şuayb'ın kavmine karşı samimi bir şekilde öğüt verdiğini ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nush (نصح), bir şeyin saf ve halis olmasıdır. Nasihat (نصيحة) ise, bir kimseye samimi bir şekilde iyilik dilemek, onu doğruya yöneltmek için verilen öğüttür. Ayetteki 'nasahtu lekum' (نصحت لكم) ifadesi, Hz. Şuayb'ın kavmine karşı içtenlikle, onların iyiliğini isteyerek öğütler verdiğini, onları doğru yola çağırdığını gösterir."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Nasihat (نصيحة), bir kimseye hayır dilemek, ona doğru yolu göstermek için yapılan samimi uyarıdır. Hz. Şuayb'ın kavmine karşı gösterdiği bu samimi çabayı ve öğüt verme görevini ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Nasihat (نصيحة) kavramı, Kur'an'da sadece sözlü öğüt vermekle kalmayıp, aynı zamanda öğüt verilen kişinin iyiliğini isteme ve ona karşı samimi olma anlamını da içerir. Hz. Şuayb'ın bu ifadesi, tebliğ görevinin sadece bilgi aktarımı olmadığını, aynı zamanda şefkat ve samimiyetle yapılması gerektiğini de gösterir."}]},{"word":"ءَاسَىٰ","root":"أ س ي","rootLatin":"e-s-y","meaning":"Üzülmek, kederlenmek, esef etmek anlamındadır ve Hz. Şuayb'ın inkârcı kavmi için duyduğu üzüntüyü ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Esâ (أسى), üzüntü, keder demektir. 'Âsâ' (آسى) fiili ise, üzülmek, kederlenmek anlamına gelir. Ayetteki 'fekeyfe âsâ' (فكيف آسى) ifadesi, Hz. Şuayb'ın, tebliğ ve nasihatlerine rağmen inkârda direnen kavmi için artık üzülmesinin bir anlamı olmadığını, onların durumuna esef etmeyeceğini belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Esâ (أسى), kalpteki hüzün ve kederdir. 'Âsâ' (آسى) fiili, bu hüzün ve kederi yaşamak, üzülmek demektir. Hz. Şuayb'ın, kavminin inkârı karşısında duyduğu derin üzüntüyü ve bu üzüntünün artık anlamsız olduğunu ifade eder."}]},{"word":"كَـٰفِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkâr edenler, nankörler anlamındadır ve Allah'ın ayetlerini ve peygamberin tebliğini reddedenleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Küfr (كفر), bir şeyi örtmek, gizlemek demektir. Şer'î anlamda ise, Allah'ın varlığını, birliğini, peygamberlerini veya gönderdiği hükümleri inkâr etmektir. Kâfir (كافر) ise, bu inkârı gerçekleştiren kişidir. Ayetteki 'kâfirîn' (كافرين) kelimesi, Hz. Şuayb'ın tebliğini ve nasihatlerini reddeden, Allah'ın ayetlerini inkâr eden kavmini tanımlar."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfr (كفر) kavramı, Kur'an'da sadece Allah'ı inkâr etmekle kalmayıp, aynı zamanda O'nun nimetlerine nankörlük etmek, O'nun gönderdiği mesajları ve peygamberleri reddetmek anlamlarını da içerir. Ayetteki 'kâfirîn' (كافرين) kelimesi, Hz. Şuayb'ın kavminin, kendisine yapılan tebliğe karşı gösterdiği bu kapsamlı inkârcı tutumu ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Kâfir (كافر), hakikati örten, gizleyen ve inkâr eden kişidir. Özellikle peygamberlerin getirdiği hakikatleri ve Allah'ın ayetlerini reddedenler için kullanılır. Hz. Şuayb'ın kavminin bu niteliği, onların helakı hak etmelerinin temel sebebidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["tebligh","kissa-diger-peygamberler","musrikler","hidayet-dalalet"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَتَوَلَّىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ل-ي","rootLatin":"w-l-y","lemma":"تَوَلَّىٰ","form":"Tefea'ul","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yüz çevirdi, döndü"},{"position":2,"surface":"عَنْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den, -dan"},{"position":2,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":3,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":3,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":4,"surface":"يَـٰ","pos":"harf","posDetail":"Nida Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"يَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ey"},{"position":4,"surface":"قَوْمِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Nida harfinden sonra geldiği için mansûb (muzâf olduğu için fetha yerine kesra ile mebnî)","gloss":"kavmim"},{"position":5,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Tekid Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"andolsun ki"},{"position":5,"surface":"قَدْ","pos":"harf","posDetail":"Tahkik Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"قَدْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gerçekten"},{"position":6,"surface":"أَبْلَغْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-ل-غ","rootLatin":"b-l-g","lemma":"أَبْلَغَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"ulaştırdım, bildirdim"},{"position":6,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"size"},{"position":7,"surface":"رِسَـٰلَـٰتِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رِسَالَة","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb (cemi müennes salim olduğu için kesra ile)","gloss":"mesajlarını, risaletlerini"},{"position":8,"surface":"رَبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbimin"},{"position":8,"surface":"ى","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"benim"},{"position":9,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":9,"surface":"نَصَحْتُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ص-ح","rootLatin":"n-s-h","lemma":"نَصَحَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"öğüt verdim"},{"position":10,"surface":"لَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":10,"surface":"كُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"size"},{"position":11,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o halde"},{"position":11,"surface":"كَيْفَ","pos":"harf","posDetail":"İstifham Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَيْفَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"nasıl"},{"position":12,"surface":"ءَاسَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"أ-س-ي","rootLatin":"a-s-y","lemma":"أَسَىٰ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"üzüleyim"},{"position":13,"surface":"عَلَىٰ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَىٰ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"üzerine, için"},{"position":14,"surface":"قَوْمٍۢ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ق-و-م","rootLatin":"q-w-m","lemma":"قَوْم","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"bir kavim"},{"position":15,"surface":"كَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mecrûr","gloss":"inkarcı"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *7/92-93*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *7/92-93*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *7/92-93*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *7/92-93*