# Meâric Sûresi, 31. Âyet (70:31)

> فَمَنِ ٱبْتَغَىٰ وَرَآءَ ذَٰلِكَ فَأُو۟لَـٰٓئِكَ هُمُ ٱلْعَادُونَ

*Femeni-bteġâ verâe żâlike feulâ-ike humu-l'âdûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Kim bunun ötesini isterse, işte onlar sınırı aşan kimselerdir.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/70/31

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Meâric Suresi 31. ayet, cinsel ilişkilerde meşru sınırların dışına çıkmanın 'aşırı gitmek' olarak nitelendirildiğini vurgular. Ayet, 'ibtiga' (istemek, aramak) ve 'âdûn' (aşırı gidenler) kavramları üzerinden helal ve haram arasındaki çizgiyi belirleyerek, bu sınırları ihlal edenlerin durumunu açıklar.","keyConcepts":[{"word":"ٱبْتَغَىٰ","root":"ب غ ي","rootLatin":"b-ğ-y","meaning":"Meşru sınırların ötesinde bir şeyi aramak, istemek ve talep etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbtiğâ (ابتغاء) kelimesi, 'bağy' (بغي) kökünden türemiştir ve bir şeyi şiddetle aramak, talep etmek anlamına gelir. Kur'an'da genellikle meşru olmayan bir şeyi aramak veya haddi aşmak bağlamında kullanılır. Bu ayette ise cinsel ilişkilerde helal sınırların dışına çıkma arayışını ifade eder."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Bağy (بغي) kelimesi, 'haddi aşmak, zulmetmek' anlamlarına gelir. İbtiğâ ise bu haddi aşma eylemini istemek, ona yönelmek demektir. Ayetteki 'femenibteğâ' ifadesi, belirlenen helal sınırların ötesinde bir tatmin arayışına girenleri işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"İbtiğâ kavramı, Kur'an'da bazen olumlu bir arayışı (Allah'ın rızasını aramak gibi) ifade etse de, bu ayetteki gibi 'verâe zâlike' (bunun ötesinde) ifadesiyle birlikte kullanıldığında, genellikle meşru olmayan bir şeye yönelme, haddi aşma ve sapma anlamını taşır. Burada cinsel sınırların ihlalini ifade eder."}]},{"word":"وَرَاءَ","root":"و ر ا","rootLatin":"v-r-a","meaning":"Bir şeyin arkasında, ötesinde veya dışında anlamına gelir ve burada meşru sınırların dışını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Verâe (وراء) kelimesi, Arapçada hem 'arka' hem de 'ön' anlamında kullanılabilen zıt anlamlı kelimelerdendir (ezdâd). Ancak bu ayetteki 'verâe zâlike' (bunun ötesinde) ifadesi, belirlenen helal sınırların dışını, yani haram olanı kastetmektedir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Verâe kelimesi, Kur'an'da mecazi olarak 'ötesinde, dışında' anlamında sıkça kullanılır. Bu ayetteki kullanımı, 'belirlenen helal cinsel ilişkilerin dışında kalan' her türlü eylemi kapsar ve bu sınırların aşılmasını ifade eder."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Verâe kelimesi, bir şeyin arkasında veya ötesinde bulunmayı ifade eder. Ayetteki bağlamda, Allah'ın helal kıldığı cinsel ilişkilerin 'ötesinde' bir arayışa girmeyi, yani haram olanı talep etmeyi anlatır."}]},{"word":"ٱلْعَادُونَ","root":"ع د و","rootLatin":"a-d-v","meaning":"Haddi aşanlar, sınırı geçenler, zulmedenler ve meşruiyetin dışına çıkanlar demektir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Adû (عدو) kökünden türeyen 'âdûn' (عَادُونَ) kelimesi, 'haddi aşmak, sınırı geçmek' anlamına gelir. Kur'an'da genellikle Allah'ın belirlediği sınırları çiğneyenler için kullanılır. Bu ayette, cinsel ilişkilerde meşru olmayan yollara sapanların, Allah'ın koyduğu sınırları aşan kimseler olduğunu vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Adâ (عدا) fiili, 'sınırı aşmak, tecavüz etmek' demektir. 'Âdûn' ise bu fiilin ism-i fail çoğuludur ve 'sınırları aşanlar' anlamına gelir. Ayette, helal olanın ötesine geçerek harama bulaşanların bu vasıfla nitelendirildiğini belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Adâvet (عداوة) ve udvân (عدوان) kelimeleri de aynı kökten gelir ve düşmanlık, haddi aşma anlamlarını taşır. 'Âdûn' kelimesi, burada sadece bir eylemi değil, aynı zamanda bu eylemi sürekli yapan ve bu yolla haddi aşmayı karakter haline getiren kimseleri ifade eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Adâ (عدا) fiili, 'bir şeyden diğerine geçmek, sınırı aşmak' anlamındadır. 'Âdûn' ise, Allah'ın belirlediği şer'î ve ahlaki sınırları bilerek ve isteyerek çiğneyen, bu konuda aşırıya giden kimseleri tanımlar. Ayette, cinsel ilişkilerdeki meşruiyet sınırlarını aşanların bu kategoriye girdiğini açıkça belirtir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["helal-haram","hukuk-ceza","edep-haya"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Femeni"},{"position":2,"translit":"bteġâ"},{"position":3,"translit":"verâe"},{"position":4,"translit":"żâlike"},{"position":5,"translit":"feulâ-ike"},{"position":6,"translit":"humu"},{"position":7,"translit":"l'âdûn(e)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"o halde","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":1,"surface":"مَنِ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî, mübteda konumunda","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Mübteda"},{"position":2,"surface":"ٱبْتَغَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ب-غ-ي","rootLatin":"b-gh-y","lemma":"اِبْتِغَاء","form":"İfti'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"istedi, aradı","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"وَرَاءَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Mekan","root":"و-ر-ي","rootLatin":"w-r-y","lemma":"وَرَاء","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Zarf-ı mekan olduğu için mansûb","gloss":"ötesi, arkası","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mekân zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":4,"surface":"ذَٰلِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"ذَٰلِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mahallen mecrûr","gloss":"o","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Muzâfun ileyh"},{"position":5,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cevap","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Şartın cevabına gelen harf olduğu için mebnî","gloss":"işte","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":5,"surface":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İşaret","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أُو۟لَـٰٓئِكَ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mübteda olduğu için mahallen merfû","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (ism-i işaret)","gorev":"Mübteda"},{"position":6,"surface":"هُمُ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Fasıl zamiri olduğu için mebnî","gloss":"onlar","binaDurumu":"Mebnî (munfasıl zamir)"},{"position":7,"surface":"ٱلْعَادُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ع-د-و","rootLatin":"ʿ-d-w","lemma":"عَادٍ","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"aşırı gidenler","irabMarker":"vâv ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Meâric 70/22-35*
- **Dur Rabbın Namazda (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *el-Meâric 70/22-35*
- **Meâric Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *70/31*
- **Meâric Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *70/31*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *70/31*
- **Bendeki Terzi Babam (Cilt 2)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *70/31*
