# Meâric Sûresi, 39. Âyet (70:39)

> كَلَّآ ۖ إِنَّا خَلَقْنَـٰهُم مِّمَّا يَعْلَمُونَ

*Kellâ innâ ḣalaknâhum mimmâ ya'lemûn(e)*

**Meal (Diyanet):** Hayır (ne mümkün)! Şüphesiz biz onları kendilerinin de bildikleri şeyden (meniden) yarattık.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/70/39

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, insanın yaratılışının temelini ve bu yaratılışın insanın kendi bilgisi dahilinde olduğunu vurgular. 'Yaratma' ve 'bilme' kavramları üzerinden ilahi kudret ve insanın acziyeti arasındaki ilişkiyi dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"كَلَّا","root":"ك ل ل","rootLatin":"k-l-l","meaning":"Kesin bir reddediş, caydırma ve azarlama ifadesidir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kellâ' kelimesinin 'hakikaten, gerçekten' anlamında bir tasdik edatı olabileceği gibi, daha çok 'asla, hayır' anlamında bir reddediş ve caydırma edatı olarak kullanıldığını belirtir. Bu ayette ise, önceki ayetlerdeki inkarcıların iddialarını kesin bir dille reddetmek ve onları azarlamak için kullanılmıştır, yani 'asla öyle olmayacak' manasındadır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'kellâ'nın hem bir reddediş hem de bir uyarı edatı olduğunu ifade eder. Ayetteki kullanımı, inkarcıların ahiret hakkındaki yanlış beklentilerini ve alaycı tutumlarını kesin bir dille geçersiz kılmakta ve onları bu tutumlarından vazgeçirmeye çağırmaktadır."}]},{"word":"خَلَقْنَاهُم","root":"خ ل ق","rootLatin":"h-l-q","meaning":"Allah'ın, insanları yoktan var etme veya belirli bir ölçü ve düzen içinde meydana getirme eylemini ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'halk' kelimesinin 'takdir etmek, ölçüyle yapmak' anlamlarına geldiğini belirtir. Bu ayetteki 'halaknâhum' ifadesi, Allah'ın insanları belirli bir plan ve ölçü dahilinde, bilinen bir maddeden yaratmasını ifade eder. Bu, yaratmanın rastgele değil, ilahi bir irade ve düzenle gerçekleştiğini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'halk'ın asıl anlamının 'bir şeyi takdir etmek, sonra onu icat etmek' olduğunu söyler. Allah için kullanıldığında, 'yoktan var etme' veya 'bir şeyi başka bir şeyden yaratma' anlamlarına gelir. Ayetteki 'halaknâhum', Allah'ın insanları 'bildikleri şeyden' yani meniden yaratmasını ifade eder ki bu, yaratılışın başlangıcına işaret eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, Kur'an'da 'halk' kavramının Allah'ın mutlak yaratıcı gücünü ve evrendeki her şeyin O'nun eseri olduğunu vurguladığını belirtir. Bu ayette 'halaknâhum', insanın kendi varoluşunun kaynağını ve dolayısıyla Allah'a karşı sorumluluğunu hatırlatan bir yaratılış eylemini ifade eder."}]},{"word":"يَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"a-l-m","meaning":"İnsanların bir şeyi bilmesi, idrak etmesi ve farkında olması durumunu ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'ilm'in bir şeyi olduğu gibi idrak etmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'ya'lemûn' ifadesi, insanların kendi yaratılışlarının başlangıç maddesini (meni, toprak vb.) bildiklerini, yani bu konuda bir cehaletlerinin olmadığını vurgular. Bu bilgi, onların Allah'ın kudretini inkar etmelerini daha da anlamsız kılar."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ilm'in bir şeyi hakikatiyle idrak etmek olduğunu ifade eder. Ayetteki 'ya'lemûn', insanların kendi yaratılışlarının basit ve bilinen bir maddeden olduğunu bildiklerini, dolayısıyla bu yaratılışı gerçekleştiren Allah'ın kudretini inkar etmelerinin çelişkili olduğunu anlatır. Kendi varoluşlarının delili, kendi içlerindedir."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'ilm' kavramının Kur'an'da sadece bilgi edinme değil, aynı zamanda bu bilginin getirdiği sorumluluk ve idrak boyutunu da içerdiğini belirtir. 'Ya'lemûn' ifadesi, insanların kendi yaratılış süreçleri hakkında sahip oldukları bilginin, onları Allah'ın kudretini tanımaya ve O'na karşı gelmemeye sevk etmesi gerektiğini ima eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","yaratilis"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"كَلَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Red'","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"كَلَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"Hayır"},{"position":2,"surface":"إِنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"doğrusu"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"İnne'nin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":3,"surface":"خَلَقْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"خ-ل-ق","rootLatin":"ḫ-l-q","lemma":"خَلَقَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yarattık"},{"position":3,"surface":"هُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُم","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onları"},{"position":4,"surface":"مِّمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"şey"},{"position":5,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"ʿ-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edeni olmadığı için merfû","gloss":"bilirler"}]