# Nûh Sûresi, 17. Âyet (71:17)

> وَٱللَّهُ أَنۢبَتَكُم مِّنَ ٱلْأَرْضِ نَبَاتًا

*Va(A)llâhu enbetekum mine-l-ardi nebâtâ(n)*

**Meal (Diyanet):** 'Allah, sizi (babanız Adem'i) yerden (bitki bitirir gibi) bitirdi (yarattı.)'

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/71/17

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, Allah'ın insanı topraktan yaratma ve yetiştirme kudretini, bitkilerin topraktan filizlenmesine benzeterek vurgulamaktadır. 'Enbete' fiili ve 'nebaten' masdarı, bu yaratılış ve gelişim sürecinin metaforik anlatımını oluşturur.","keyConcepts":[{"word":"ٱللَّهُ","root":"أ ل ه","rootLatin":"e-l-h","meaning":"Varlığı zorunlu olan, tüm noksan sıfatlardan münezzeh, tüm kemal sıfatlarla muttasıf, ibadete layık tek yaratıcı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Allah lafzı, tüm ilahi isimleri kapsayan, zat ismidir. Bu ayette, insanı yerden bitki gibi yetiştiren, kudret ve yaratıcılık sahibi yüce varlığı ifade eder. (el-Müfredât, s. 83)"},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Allah ismi, zat-ı vacibü'l-vücuda delalet eden özel isimdir. Ayetteki bağlamda, insanı yoktan var eden ve ona hayat veren mutlak gücü temsil eder. (el-Külliyyât, s. 129)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Allah kavramı, Kur'an'ın merkezinde yer alan, mutlak ve aşkın Tanrı'yı ifade eder. Bu ayette, yaratma ve rızıklandırma fiillerinin nihai kaynağı olarak sunulur. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 101)"}]},{"word":"أَنۢبَتَكُم","root":"ن ب ت","rootLatin":"n-b-t","meaning":"Allah'ın insanı topraktan yaratması ve onu bir bitki gibi aşamalı olarak büyütüp geliştirmesi.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Enbete fiili, bir şeyi yerden çıkarmak, bitirmek anlamına gelir. Ayetteki 'enbete-kum' ifadesi, Allah'ın insanı topraktan yaratıp, onu tıpkı bir bitkinin topraktan filizlenip büyümesi gibi aşamalı olarak geliştirdiğini anlatır. (Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân, s. 476)"},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bu ifade mecazidir. İnsanların topraktan yaratılışını ve oradan beslenerek büyümelerini, bitkilerin topraktan bitmesine benzetir. Allah'ın kudretini ve yaratmadaki benzersizliğini vurgular. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 293)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nebt, topraktan çıkan her şeydir. 'Enbete' fiili, bir şeyi bitirmek, yetiştirmek demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanı topraktan yaratıp, ona hayat vererek büyütmesini ifade eder. (el-Müfredât, s. 789)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Enbete fiili, Kur'an'da hem gerçek anlamda bitki bitirme hem de mecazi olarak bir şeyi ortaya çıkarma, geliştirme anlamlarında kullanılır. Bu ayette, insanın yaratılışındaki aşamalılığı ve toprağa olan bağımlılığını bitki metaforuyla açıklar. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 345)"}]},{"word":"ٱلْأَرْضِ","root":"أ ر ض","rootLatin":"e-r-d","meaning":"İnsanların üzerinde yaşadığı, bitkilerin bittiği ve yaratılışın hammaddesi olan yeryüzü.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Arz, yeryüzü demektir. Bu ayette, insanın yaratıldığı ve beslendiği ana maddeyi, yani toprağı ifade eder. İnsanın varoluşunun toprağa dayandığını gösterir. (el-Müfredât, s. 62)"},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Arz, üzerinde canlıların yaşadığı ve bitkilerin bittiği küredir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın insanı bu topraktan yarattığını ve onun yaşam döngüsünün bu toprakla ilişkili olduğunu vurgular. (Basâiru Zevi't-Temyîz, c. 1, s. 101)"},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Arz, Kur'an'da genellikle Allah'ın kudretinin ve yaratıcılığının bir göstergesi olarak sunulur. Bu ayette, insanın yaratılışının ve gelişiminin temel kaynağı olarak toprağın rolünü belirtir. (Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar, s. 205)"}]},{"word":"نَبَاتًا","root":"ن ب ت","rootLatin":"n-b-t","meaning":"Bir bitkinin yerden filizlenip büyümesi gibi, insanın da topraktan yaratılıp aşamalı olarak gelişmesi.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Nebaten kelimesi, 'enbete' fiilinin masdarı olup, burada hal veya mef'ûl-i mutlak olarak kullanılmıştır. İnsanın topraktan bitki gibi yetiştirilmesini, yani yaratılışındaki aşamalılığı ve büyümeyi ifade eden bir benzetmedir. (Mecâzü'l-Kur'ân, c. 2, s. 293)"},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nebât, bitki demektir. Ayetteki 'nebâten' ifadesi, Allah'ın insanı topraktan bir bitki gibi, yani aşama aşama, büyüyerek ve gelişerek yarattığını ve yetiştirdiğini vurgular. (el-Müfredât, s. 789)"},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Buradaki 'nebâten' kelimesi, 'enbete' fiilinin te'kid masdarıdır ve fiilin anlamını pekiştirir. İnsanın yaratılışındaki bu bitki benzetmesi, Allah'ın kudretinin ve yaratmadaki inceliğinin bir göstergesidir. (Umdetü'l-Huffâz, c. 4, s. 247)"},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Nebât kelimesi, Kur'an'da hem somut bitkileri hem de mecazi olarak bir şeyin gelişimini ifade eder. Bu ayette, insanın topraktan yaratılışının ve yaşam döngüsünün, bitkilerin büyüme sürecine benzetilerek anlatıldığı bir metafor olarak kullanılır. (Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi, s. 345)"}]}]}

## Tefsir

{"topics":["insanin-yaratilisi","yaratilis","tabiat-ayetleri"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"ٱللَّهُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Celâl","root":"ا-ل-ه","rootLatin":"a-l-h","lemma":"ٱللَّهُ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"Allah"},{"position":2,"surface":"أَنۢبَتَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ن-ب-ت","rootLatin":"n-b-t","lemma":"أَنۢبَتَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bitirdi"},{"position":2,"surface":"كُم","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنْتُمْ","form":"-","features":{"person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"sizi"},{"position":3,"surface":"مِّنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"-den, -dan"},{"position":4,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yer"},{"position":5,"surface":"نَبَاتًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ن-ب-ت","rootLatin":"n-b-t","lemma":"نَبَات","form":"Fe'âl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir bitirme ile, bitirir gibi"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *71/17*
- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *71/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *71/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *71/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *71/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *71/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *71/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *71/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *71/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *71/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *71/17*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 2** — Ahmed Avni Konuk · *71/17*