# Nûh Sûresi, 26. Âyet (71:26)

> وَقَالَ نُوحٌ رَّبِّ لَا تَذَرْ عَلَى ٱلْأَرْضِ مِنَ ٱلْكَـٰفِرِينَ دَيَّارًا

*Ve kâle nûhun rabbi lâ teżer ‘alâ-l-ardi mine-lkâfirîne deyyârâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Nuh, şöyle dedi: "Ey Rabbim! Kafirlerden hiç kimseyi yeryüzünde bırakma!"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/71/26

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Nuh Suresi 26. ayet, Nuh peygamberin kavminin inkarcılığına karşı Allah'a yakarışını ve yeryüzünde hiçbir inkarcı bırakmamasını talep etmesini ifade eder. Ayet, 'terk etmek/bırakmak' ve 'inkarcı' kavramları üzerinden ilahi adalet ve helak talebinin dilbilimsel derinliğini sunar.","keyConcepts":[{"word":"نُوحٌ","root":"ن و ح","rootLatin":"n-v-h","meaning":"Allah'ın peygamberlerinden biri olan Nuh'un adıdır ve ayette duayı edeni belirtir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Nuh (عليه السلام) ismi, Kur'an'da sıkça geçen peygamber isimlerinden biridir. İsmin kökeni hakkında farklı görüşler olsa da, 'ağlamak, inlemek' anlamındaki 'nevha' kökünden geldiği ve kavminin isyanına karşı çok ağladığı için bu ismi aldığı rivayet edilir. Ayette, bu peygamberin Allah'a yakarışını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da peygamber isimleri, genellikle o peygamberin misyonu veya yaşadığı olaylarla ilişkilendirilir. Nuh, 'tufan' ve 'kavminin inkarcılığına karşı sabır' kavramlarıyla özdeşleşmiş bir figürdür. Ayetteki duası, onun kavmine karşı duyduğu ümitsizliği ve ilahi müdahale talebini yansıtır."}]},{"word":"تَذَرْ","root":"و ذ ر","rootLatin":"v-z-r","meaning":"Bırakmak, terk etmek, geride bırakmak anlamında olup, ayette 'hiçbir inkarcıyı yeryüzünde sağ bırakma' manasında kullanılmıştır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"تَذَرْ fiili, 'terk etmek, bırakmak' anlamına gelir. Nuh'un bu duası, Allah'tan yeryüzünde kafirlerden hiç kimseyi sağ bırakmamasını, yani onları tamamen helak etmesini istemesidir. Bu, kavminin isyanının ulaştığı son noktayı ve Nuh'un onlardan tamamen ümidini kestiğini gösterir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Buradaki 'lâ tezer' ifadesi, mecazi olarak 'helak et, yok et' anlamındadır. Nuh, Allah'tan yeryüzünde kafirlerden tek bir kişinin bile kalmamasını talep etmektedir. Bu, bir şeyi tamamen ortadan kaldırma isteğini vurgular."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"الذَّرْو (ez-zerv) kökünden türeyen 'tezer', bir şeyi olduğu gibi bırakmak, terk etmek demektir. Ayetteki kullanımı, Allah'ın inkarcıları yeryüzünde varlıklarını sürdürmelerine izin vermemesi, yani onları yok etmesi anlamındadır. Bu, Nuh'un kavmine karşı duyduğu derin hayal kırıklığını ve ilahi cezalandırma talebini ifade eder."}]},{"word":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","root":"ك ف ر","rootLatin":"k-f-r","meaning":"İnkar edenler, gerçeği örtenler, nankörlük edenler anlamında olup, Nuh'un kavminden Allah'ın birliğini ve peygamberliğini reddedenleri ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"الكفر (el-küfr), bir şeyi örtmek, gizlemek demektir. Dini bağlamda ise, Allah'ın nimetlerini örtmek, yani nankörlük etmek veya Allah'ın varlığını ve birliğini, peygamberlerini ve getirdiği hakikatleri inkar etmek anlamına gelir. Ayetteki 'el-kâfirîn', Nuh'un tebliğini reddeden ve Allah'a isyan eden kavmini ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Küfr kavramı, Kur'an'da sadece inançsızlığı değil, aynı zamanda ahlaki bir nankörlüğü ve gerçeğe karşı körlüğü de ifade eder. Nuh'un kavmi, Allah'ın ayetlerini ve Nuh'un uyarılarını ısrarla reddederek bu 'küfr' halini derinleştirmişlerdir. Ayetteki 'kâfirîn', bu inançsız ve nankör topluluğu işaret eder."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kâfir kelimesi, 'k-f-r' kökünden türeyen bir ism-i faildir ve 'örten, gizleyen, inkar eden' anlamlarına gelir. Kur'an'da genellikle Allah'ın varlığını, birliğini, peygamberlerini veya ahiret gününü reddedenler için kullanılır. Nuh Suresi 26. ayette, Nuh'un tebliğine karşı çıkan ve imana gelmeyen kavmini tanımlar."}]},{"word":"دَيَّارًا","root":"د و ر","rootLatin":"d-v-r","meaning":"Evinde oturan, mesken tutan, kimse anlamında olup, ayette 'hiçbir kimseyi, hiçbir canlıyı' manasında kullanılarak genelliği pekiştirir.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"دَيَّار (deyyâr), 'dâr' (ev, yurt) kelimesinden türemiş olup, 'evinde oturan, mesken tutan kimse' anlamına gelir. Arapçada 'lâ deyyâra fîhâ' denildiğinde 'içinde kimse yok' manasına gelir. Nuh'un duası, yeryüzünde kafirlerden tek bir kişinin bile kalmamasını, yani hiçbir mesken tutanın, hiçbir canlının bırakılmamasını talep eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"دَيَّار kelimesi, 'dâr' (ev) ile ilişkili olarak 'ev sahibi, evinde oturan kişi' anlamındadır. Ancak burada nefy (olumsuzluk) bağlamında kullanıldığında, 'hiç kimse' anlamını pekiştirir. Nuh, Allah'tan yeryüzünde kafirlerden tek bir 'deyyâr'ın, yani hiçbir canlının kalmamasını istemektedir, bu da helak talebinin kapsamını genişletir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"دَيَّار, 'dâr' kökünden türemiş mübalağalı bir isim olup, 'evinde sürekli oturan, ikamet eden' anlamındadır. Olumsuzluk edatıyla birlikte kullanıldığında, 'hiç kimse, hiçbir canlı' manasına gelir. Nuh'un bu ifadesi, kafirlerden yeryüzünde hiçbir iz, hiçbir varlık kalmamasını dile getiren kesin ve kapsamlı bir helak talebidir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-nuh","musrikler","dua"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"قَالَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ق-و-ل","rootLatin":"q-w-l","lemma":"قَالَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dedi"},{"position":2,"surface":"نُوحٌۭ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ن-و-ح","rootLatin":"n-w-h","lemma":"نُوح","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Nuh"},{"position":3,"surface":"رَّبِّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Nidâ harfi hazfedilmiş muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"Rabbim"},{"position":4,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Nehiy Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"bırakma"},{"position":5,"surface":"تَذَرْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ذ-ر","rootLatin":"w-dh-r","lemma":"وَذَرَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"2.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Nehiy harfi (لَا) ile meczûm olduğu için meczûm","gloss":"bırak"},{"position":6,"surface":"عَلَى","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"عَلَى","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"üzerine"},{"position":7,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"a-r-d","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":8,"surface":"مِنَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِن","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"den"},{"position":9,"surface":"ٱلْكَـٰفِرِينَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ك-ف-ر","rootLatin":"k-f-r","lemma":"كَافِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"inkarcılar"},{"position":10,"surface":"دَيَّارًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"د-و-ر","rootLatin":"d-w-r","lemma":"دَيَّار","form":"Feyyâl","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"hiçbir kimse"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *71/26*
- **Altı Peygamber - Hz.Nuh (a.s) Neciyullah** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *71/26*
- **TEDBIRAT I ILAHIYYE** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *Nûh, 71:26*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 1** — Ahmed Avni Konuk · *71/26*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *71/26*
- **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *71/26*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *71/26*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *71/26*
- **TB. Kelime-i Nûhiyye** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *71/26*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *71/26*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *71/26*
- **Kelime-i Nûhiyye** — Muhyiddin İbnü'l-Arabi · *71/26*