# Cin Sûresi, 10. Âyet (72:10)

> وَأَنَّا لَا نَدْرِىٓ أَشَرٌّ أُرِيدَ بِمَن فِى ٱلْأَرْضِ أَمْ أَرَادَ بِهِمْ رَبُّهُمْ رَشَدًا

*Ve ennâ lâ nedrî eşerrun urîde bimen fî-l-ardi em erâde bihim rabbuhum raşedâ(n)*

**Meal (Diyanet):** "Hakikaten biz bilmiyoruz, yeryüzündekilere kötülük mü istendi, yoksa Rableri onlara bir hayır mı diledi?"

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/72/10

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Cin Suresi'nin 10. ayeti, cinlerin yeryüzündeki insanlar hakkında ilahi iradeyi kavrayamama durumunu ifade eder. Ayet, 'şerr' ve 'reşed' kavramları üzerinden ilahi takdirin mahiyetini ve cinlerin bu konudaki sınırlı bilgisini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"نَدْرِىٓ","root":"د ر ى","rootLatin":"d-r-y","meaning":"Bilmek, idrak etmek, kavramak anlamındadır ve cinlerin ilahi iradeyi tam olarak kavrayamadıklarını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'dirâyet' kelimesini bir şeyi hile ile bilmek veya bir şeyin hakikatine ulaşmak olarak açıklar. Ayetteki 'lâ nedrî' ifadesi, cinlerin yeryüzündekiler hakkında ilahi takdirin mahiyetini, yani onlara şer mi yoksa reşed mi murad edildiğini kesin olarak bilemediklerini, bu konuda tam bir idrake sahip olmadıklarını belirtir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'dirâyet'i, bir şeyin hakikatine ulaşmak ve onu tam olarak kavramak olarak tanımlar. Ayetteki kullanım, cinlerin ilahi iradenin derinliğini ve yeryüzündekilere yönelik takdirin gerçek amacını tam olarak kavrayamadıklarını, bu bilginin kendilerine kapalı olduğunu gösterir."}]},{"word":"أَشَرٌّ","root":"ش ر ر","rootLatin":"ş-r-r","meaning":"Kötülük, zarar, musibet anlamındadır ve cinlerin yeryüzündekilere yönelik olası olumsuz ilahi takdiri sorgulamasını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'şerr' kelimesini genellikle 'zarar' ve 'musibet' anlamlarında kullanır. Ayetteki 'eşerrun urîde' ifadesi, cinlerin yeryüzündeki insanlara yönelik ilahi iradenin, onlara bir zarar veya musibet getirme amacı taşıyıp taşımadığını merak ettiklerini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'şerr'i, insanın nefret ettiği ve hoşlanmadığı her şey olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, cinlerin, yeryüzündekilere yönelik ilahi takdirin, onların hoşlanmayacakları, kendilerine zarar verecek bir durum olup olmadığını sorguladıklarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'şerr' kavramını Kur'an'da 'hayr'ın zıttı olarak ele alır ve genellikle ahlaki veya kozmik bir olumsuzluğu ifade ettiğini belirtir. Bu ayette, cinlerin ilahi iradenin yeryüzündekilere yönelik potansiyel olumsuz sonuçlarını, yani bir tür kötülük veya zararı murad edip etmediğini anlamaya çalıştıklarını gösterir."}]},{"word":"أُرِيدَ","root":"ر و د","rootLatin":"r-w-d","meaning":"İstenmek, dilemek, murad edilmek anlamındadır ve ilahi iradenin yeryüzündekilere yönelik amacını belirtir.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'irade' fiilini 'istemek' ve 'dilemek' anlamında kullanır. Ayetteki 'urîde' (edilgen) formu, ilahi bir gücün, yeryüzündekiler hakkında bir 'şerr'i veya 'reşed'i murad edip etmediğini, yani bu durumun ilahi bir dilek veya takdir olup olmadığını ifade eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'irade'nin bir şeyi talep etmek ve ona yönelmek olduğunu belirtir. Ayetteki 'urîde' ifadesi, cinlerin, yeryüzündekilere yönelik ilahi takdirin, bir 'şerr' veya 'reşed' şeklinde bir yönelim veya amaç taşıyıp taşımadığını, bu durumun ilahi bir istek olup olmadığını sorguladıklarını gösterir."}]},{"word":"رَشَدًا","root":"ر ش د","rootLatin":"r-ş-d","meaning":"Doğru yol, hidayet, olgunluk, iyilik anlamındadır ve cinlerin yeryüzündekilere yönelik olası olumlu ilahi takdiri sorgulamasını ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'reşed' kelimesini 'doğru yolu bulmak' ve 'hidayet' anlamında açıklar. Ayetteki 'reşeden' ifadesi, cinlerin, yeryüzündekilere yönelik ilahi iradenin, onlara doğru yolu gösterme, hidayet verme veya bir iyilik dileme amacı taşıyıp taşımadığını merak ettiklerini gösterir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'reşed'i, doğru yola ulaşmak ve olgunluğa ermek olarak tanımlar. Ayetteki bağlamda, cinlerin, yeryüzündekilere yönelik ilahi takdirin, onların doğru yola iletilmesi, olgunlaşmaları veya hayırlı bir sonuca ulaşmaları yönünde olup olmadığını sorguladıklarını ifade eder."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'reşed' kavramını Kur'an'da 'hidayet' ile yakından ilişkili olarak ele alır ve doğru yolu bulma, olgunlaşma ve ilahi rehberliğe ulaşma anlamlarını taşıdığını belirtir. Bu ayette, cinlerin ilahi iradenin yeryüzündekilere yönelik potansiyel olumlu sonuçlarını, yani bir tür hidayet veya iyiliği murad edip etmediğini anlamaya çalıştıklarını gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","kader"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ'nın ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":2,"surface":"لَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Nefy","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لَا","form":"-","features":{},"irabReason":"Nefy harfi olduğu için mebnî","gloss":"değil"},{"position":3,"surface":"نَدْرِي","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"د-ر-ي","rootLatin":"d-r-y","lemma":"دَرَى","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb ve cezm edatı olmadığı için merfû","gloss":"biliriz"},{"position":4,"surface":"أَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstifhâm","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَ","form":"-","features":{},"irabReason":"İstifham harfi olduğu için mebnî","gloss":"mı"},{"position":4,"surface":"شَرٌّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ر-ر","rootLatin":"ş-r-r","lemma":"شَرّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Naib-i Fâil olduğu için merfû","gloss":"kötülük"},{"position":5,"surface":"أُرِيدَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"murad edildi"},{"position":6,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَن","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"kimse"},{"position":7,"surface":"فِي","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فِي","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"içinde"},{"position":8,"surface":"ٱلْأَرْضِ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"أ-ر-ض","rootLatin":"ʾ-r-ḍ","lemma":"أَرْض","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"yeryüzü"},{"position":9,"surface":"أَمْ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Atıf harfi olduğu için mebnî","gloss":"yoksa"},{"position":10,"surface":"أَرَادَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-و-د","rootLatin":"r-w-d","lemma":"أَرَادَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"diledi"},{"position":11,"surface":"بِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"بِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf-i cer olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"هِمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"onlar"},{"position":12,"surface":"رَبُّ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ر-ب-ب","rootLatin":"r-b-b","lemma":"رَبّ","form":"-","features":{"irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Rabbi"},{"position":12,"surface":"هُمْ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُمْ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Muzâfun ileyh olduğu için mecrûr","gloss":"onların"},{"position":13,"surface":"رَشَدًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ش-د","rootLatin":"r-ş-d","lemma":"رَشَد","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"doğruluk"}]