# Cin Sûresi, 15. Âyet (72:15)

> وَأَمَّا ٱلْقَـٰسِطُونَ فَكَانُوا۟ لِجَهَنَّمَ حَطَبًا

*Ve emâ-lkâsitûne fekânû licehenneme hatabâ(n)*

**Meal (Diyanet):** "Hak yoldan sapanlara gelince, onlar cehenneme odun olmuşlardır."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/72/15

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Cin Suresi 15. ayet, 'kasitûn' kelimesiyle adaletsizliği ve sapmayı, 'cehennem' ile nihai cezayı ve 'hatab' ile bu cezanın yakıtını ifade ederek, Allah'ın emirlerine uymayanların akıbetini çarpıcı bir metaforla dile getirmektedir.","keyConcepts":[{"word":"ٱلْقَـٰسِطُونَ","root":"ق س ط","rootLatin":"k-s-t","meaning":"Kendilerine zulmeden, haktan sapan ve adaletsiz davranan kimselerdir.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'kasat' fiilinin 'adaletten sapmak, zulmetmek' anlamına geldiğini belirtir. 'Kâsitûn' ise bu fiili işleyenler, yani adaletsiz davrananlar ve haktan sapanlardır. Ayetteki bağlamda, Allah'ın koyduğu sınırlara riayet etmeyip kendilerine zulmedenleri ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'kâsitûn' kelimesini 'haktan sapanlar, zulmedenler' olarak açıklar. Bu ayette, Allah'ın birliğine inanmayıp O'na ortak koşan ve peygamberin davetinden yüz çevirenlerin durumunu mecazi bir dille anlatır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'kıst' kökünden türeyen kelimelerin Kur'an'da hem adalet hem de adaletsizlik anlamında kullanıldığını belirtir. 'Kâsitûn' ise adaletsizliği, yani Allah'ın belirlediği dengeyi bozanları ifade eder. Ayette, bu dengeden sapanların akıbetini vurgular."}]},{"word":"لِجَهَنَّمَ","root":"ج ه ن م","rootLatin":"c-h-n-m","meaning":"Ahirette inkarcıların ve günahkarların cezalandırılacağı azap yurdudur.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'cehennem' kelimesinin Arapça kökenli olmadığını, ancak Kur'an'da ahiret azap yurdunu ifade etmek için kullanıldığını belirtir. Ayette, 'kâsitûn'un varacağı nihai kötü sonu ve cezalandırılacakları yeri gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'cehennem'in derinliği ve karanlığı çağrıştıran bir isim olduğunu ve Kur'an'da kafirlerin ve günahkarların ebedi azap göreceği yer olarak geçtiğini ifade eder. Bu ayette, adaletsizlerin hak ettikleri cezayı çekecekleri mekanı belirtir."}]},{"word":"حَطَبًا","root":"ح ط ب","rootLatin":"h-t-b","meaning":"Ateşi tutuşturmak için kullanılan odun veya yakıt anlamına gelir.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'hatab' kelimesinin 'ateşin yakıtı' olduğunu ve bu ayette 'kâsitûn'un cehennem ateşi için yakıt olacağını mecazi bir ifadeyle anlattığını belirtir. Bu, onların azabının şiddetini ve sürekliliğini vurgular."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'hatab'ın mecazi olarak 'cehennemin yakıtı' anlamında kullanıldığını açıklar. Bu benzetme, 'kâsitûn'un cehennemdeki rolünü ve oradaki azabın kaynağı olmalarını tasvir eder."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'hatab'ın kuru odun anlamına geldiğini ve burada 'cehennemin yakıtı' olarak istiare yoluyla kullanıldığını belirtir. Ayette, adaletsizlerin cehennem ateşini besleyen unsurlar olacağını, yani azaplarının kendi amellerinin bir sonucu olduğunu ifade eder."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["cehennem","ahiret-mukafat","kufur-sirk"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَمَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَمَّا","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ise, gelince"},{"position":2,"surface":"ٱلْقَـٰسِطُونَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ق-س-ط","rootLatin":"q-s-ṭ","lemma":"قَاسِط","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Mübteda olduğu için merfû","gloss":"kendilerine yazık edenler"},{"position":3,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Rabıt","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"o zaman"},{"position":3,"surface":"كَانُوا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"oldular"},{"position":4,"surface":"لِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"için"},{"position":4,"surface":"جَهَنَّمَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ج-ه-ن-م","rootLatin":"j-h-n-m","lemma":"جَهَنَّم","form":"-","features":{"gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr (gayr-ı munsarıf olduğu için fetha ile mecrûr)","gloss":"cehennem"},{"position":5,"surface":"حَطَبًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ح-ط-ب","rootLatin":"ḥ-ṭ-b","lemma":"حَطَب","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Kâne'nin haberi olduğu için mansûb","gloss":"odun"}]