# Cin Sûresi, 24. Âyet (72:24)

> حَتَّىٰٓ إِذَا رَأَوْا۟ مَا يُوعَدُونَ فَسَيَعْلَمُونَ مَنْ أَضْعَفُ نَاصِرًا وَأَقَلُّ عَدَدًا

*Hattâ iżâ raev mâ yû'adûne feseya'lemûne men ad'afu nâsiran ve ekallu ‘adedâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Nihayet uyarıldıkları şeyi gördüklerinde kimin yardımcısı daha zayıf, kimin sayısı daha azmış, bilecekler.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/72/24

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Bu ayet, kıyamet gününde veya azap anında inkarcıların karşılaşacakları gerçeği ve bu gerçek karşısında acizliklerini idrak etmelerini dilbilimsel olarak ele almaktadır. Özellikle 'vaat edilenin görülmesi', 'bilme' ve 'yardımcıların zayıflığı' kavramları, ayetin temel mesajını oluşturur.","keyConcepts":[{"word":"رَأَوْا۟","root":"ر أ ي","rootLatin":"r-a-y","meaning":"Görmek, müşahede etmek; burada vaat edilen azabın veya kıyametin gerçekleştiğini idrak etmek anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'ru'yet' kelimesinin hem gözle görmeyi hem de kalple idrak etmeyi ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'râev' kelimesi, vaat edilen azabın veya kıyametin sadece gözle görülmesi değil, aynı zamanda kesin bir bilgi ve idrakle gerçekleştiğinin anlaşılmasıdır. Bu, inkarcıların kaçınılmaz gerçeği tüm açıklığıyla kavramalarıdır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'râev' kelimesinin burada mecazi bir anlam taşıdığını, yani 'bildiler' veya 'anladılar' manasına geldiğini ifade eder. Vaat edilen şeyin gerçekleştiğini görmek, onun kesinliğini ve kaçınılmazlığını idrak etmek demektir. Bu, gelecekteki bir olayın kesinliğini vurgular."}]},{"word":"يُوعَدُونَ","root":"و ع د","rootLatin":"v-'-d","meaning":"Vaat edilmek, söz verilmek; burada inkarcılara ahirette veya dünyada vaat edilen azap ve ceza anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'va'd' kelimesinin hem hayır hem de şer için kullanılabileceğini belirtir. Ayetteki 'yû'adûn' kelimesi, inkarcılara yönelik bir tehdit ve azap vaadini ifade eder. Bu, Allah'ın onlara dünyada veya ahirette vereceği cezayı kesin olarak bildirmesidir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'va'd' kelimesinin, bir şeyi gelecekte gerçekleştireceğine dair kesin bir söz olduğunu vurgular. Ayetteki 'mâ yû'adûn', Allah'ın inkarcılara yönelik azap vaadinin kesinliğini ve gerçekleşeceğini belirtir. Bu, ilahi adaletin tecellisinin kaçınılmazlığını gösterir."}]},{"word":"فَسَيَعْلَمُونَ","root":"ع ل م","rootLatin":"'-l-m","meaning":"Bilecekler, öğrenecekler; burada inkarcıların, vaat edilen azabı gördüklerinde gerçeği kesin olarak idrak etmeleri anlamındadır.","sources":[{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'ilm' kavramının Kur'an'da sadece bilgi edinmek değil, aynı zamanda bir gerçeği kesin olarak idrak etmek ve onunla yüzleşmek anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'feseya'lemûn', inkarcıların daha önce inkar ettikleri veya hafife aldıkları gerçeği, azapla karşılaştıklarında kesin bir şekilde anlayacaklarını ifade eder. Bu, bilginin tecrübe ile pekişmesidir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'ilm'in, bir şeyin hakikatini olduğu gibi idrak etmek olduğunu açıklar. Ayetteki 'feseya'lemûn', inkarcıların, kendilerine vaat edilen azabı gördüklerinde, kimin daha zayıf yardımcıya ve daha az sayıya sahip olduğunu kesin bir bilgiyle kavrayacaklarını gösterir. Bu, onların acizliklerini ve Allah'ın kudretini idrak etmeleridir."}]},{"word":"أَضْعَفُ","root":"ض ع ف","rootLatin":"d-'-f","meaning":"Daha zayıf, daha güçsüz; burada inkarcıların kendilerine yardım edecek olanların güçsüzlüğünü ifade eder.","sources":[{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'da'f' kelimesinin, bir şeyin gücünün veya kudretinin eksikliği anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'ad'afu', inkarcıların taptıkları veya güvendikleri varlıkların, Allah'ın azabı karşısında hiçbir güce sahip olmadığını, dolayısıyla onlara yardım edemeyecek kadar zayıf olduklarını vurgular. Bu, onların yanılgılarını ortaya koyar."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'da'f' kelimesinin Kur'an'da genellikle acizlik ve yetersizlik bağlamında kullanıldığını ifade eder. Ayetteki 'ad'afu nâsıran', inkarcıların ahirette kendilerine yardım edecek kimselerin, Allah'ın kudreti karşısında ne kadar aciz ve yetersiz olduğunu idrak edeceklerini belirtir. Bu, onların dünyadaki yanlış tercihlerinin sonucudur."}]},{"word":"نَاصِرًا","root":"ن ص ر","rootLatin":"n-s-r","meaning":"Yardımcı, destekçi; burada inkarcıların Allah'a karşı kendilerine yardım edeceğini umdukları varlıkları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'nasr' kelimesinin, birine düşmanına karşı yardım etmek anlamına geldiğini belirtir. Ayetteki 'nâsıran', inkarcıların dünyada Allah'a karşı kendilerine destek olacağını düşündükleri putları, liderleri veya diğer varlıkları ifade eder. Ancak kıyamet günü bu yardımcıların ne kadar zayıf ve etkisiz oldukları ortaya çıkacaktır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'nâsır' kelimesinin, birine zor durumda destek olan kişi veya güç olduğunu açıklar. Ayetteki 'nâsıran', inkarcıların Allah'ın azabına karşı kendilerine yardım edeceğini sandıkları varlıkların, aslında hiçbir yardımda bulunamayacak kadar güçsüz olduğunu vurgular. Bu, onların boş umutlarının boşa çıkmasıdır."}]},{"word":"عَدَدًا","root":"ع د د","rootLatin":"'-d-d","meaning":"Sayı, miktar; burada inkarcıların kendilerine destek olanların sayısının azlığını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'aded' kelimesinin, bir şeyin miktarını ifade ettiğini belirtir. Ayetteki 'adeden', inkarcıların dünyada kendilerini güçlü hissettikleri kalabalıkların veya destekçilerin, ahirette hiçbir anlam ifade etmeyeceğini ve sayılarının azlığını vurgular. Bu, niceliğin nitelik karşısında önemsizliğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'aded' kelimesinin, bir şeyin sayısını ve miktarını ifade ettiğini açıklar. Ayetteki 'akallu adeden', inkarcıların dünyada kendilerini kalabalık ve güçlü zannetmelerine rağmen, ahirette gerçekte ne kadar az ve desteksiz olduklarını idrak edeceklerini belirtir. Bu, onların dünyevi güç algılarının yanılsamasını ortaya koyar."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["ahiret-mukafat","musrikler","hesap-mizan"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Hattâ"},{"position":2,"translit":"iżâ"},{"position":3,"translit":"raev"},{"position":4,"translit":"mâ"},{"position":5,"translit":"yû'adûne"},{"position":6,"translit":"feseya'lemûne"},{"position":7,"translit":"men"},{"position":8,"translit":"ad'afu"},{"position":9,"translit":"nâsiran"},{"position":10,"translit":"ve"},{"position":11,"translit":"ekallu ‘adedâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"حَتَّىٰٓ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"حَتَّى","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"sonunda","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":2,"surface":"إِذَا","pos":"harf","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"إِذَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Zarf olduğu için mebnî","gloss":"zaman","binaDurumu":"Mebnî (ism-i şart)","gorev":"Zaman zarfı","izafet":"Muzâf"},{"position":3,"surface":"رَأَوْا۟","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ر-ا-ي","rootLatin":"r-'-y","lemma":"رَأَى","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"gördüler","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"مَا","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mevsûl","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَا","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i mevsûl olduğu için mebnî","gloss":"şey","binaDurumu":"Mebnî (ism-i mevsûl)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"يُوعَدُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ع-د","rootLatin":"w-'-d","lemma":"وَعَدَ","form":"İf'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"kendilerine söz verilen","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Meçhul muzâri fiil"},{"position":6,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"o zaman","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"سَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i İstikbal","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"سَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"gelecek zaman eki","binaDurumu":"Mebnî"},{"position":6,"surface":"يَعْلَمُونَ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ع-ل-م","rootLatin":"'-l-m","lemma":"عَلِمَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"bilecekler","irabMarker":"nûn ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Muzâri fiil"},{"position":7,"surface":"مَنْ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i İstifham","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i istifham olduğu için mebnî","gloss":"kim","binaDurumu":"Mebnî (ism-i istifhâm)","gorev":"Mübteda"},{"position":8,"surface":"أَضْعَفُ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ض-ع-ف","rootLatin":"d-'-f","lemma":"أَضْعَف","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Haber olduğu için merfû","gloss":"daha güçsüz","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Haber"},{"position":9,"surface":"نَاصِرًا","pos":"isim","posDetail":"Temyiz","root":"ن-ص-ر","rootLatin":"n-s-r","lemma":"نَاصِر","form":"Fâ'il","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"yardımcı olarak","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Temyîz"},{"position":10,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":10,"surface":"أَقَلُّ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Tafdîl","root":"ق-ل-ل","rootLatin":"q-l-l","lemma":"أَقَلّ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki isme atfedildiği için merfû","gloss":"daha az","irabMarker":"damme ile","binaDurumu":"Mu'reb"},{"position":11,"surface":"عَدَدًا","pos":"isim","posDetail":"Temyiz","root":"ع-د-د","rootLatin":"'-d-d","lemma":"عَدَد","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"sayıca","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Temyîz"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Cin Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *72/24*
- **Cin Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *72/24*