# Cin Sûresi, 8. Âyet (72:8)

> وَأَنَّا لَمَسْنَا ٱلسَّمَآءَ فَوَجَدْنَـٰهَا مُلِئَتْ حَرَسًا شَدِيدًا وَشُهُبًا

*Ve ennâ lemesnâ-ssemâe fevecednâhâ muli-et harasen şedîden ve şuhubâ(n)*

**Meal (Diyanet):** "Kuşkusuz biz göğe ulaşmak istedik, fakat onu çetin bekçilerle ve yakıcı ışıklarla dolu bulduk."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/72/8

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Cin Suresi 8. ayet, cinlerin göğe erişimlerinin engellendiğini ve göğün ilahi bir koruma altına alındığını ifade etmektedir. Ayet, 'yoklama', 'doldurulma', 'bekçi' ve 'ateş parçaları' gibi kavramlarla bu engellemenin şiddetini ve mahiyetini dilbilimsel olarak ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"لَمَسْنَا","root":"ل م س","rootLatin":"l-m-s","meaning":"Cinlerin göğe ulaşma, dokunma ve bilgi edinme çabasını ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Lemse (لمس), bir şeyi elle yoklamak, dokunmaktır. Ancak mecazi olarak bir şeyi araştırmak, bilgi edinmeye çalışmak anlamında da kullanılır. Ayetteki 'lemesnâ' ifadesi, cinlerin gökteki haberleri araştırma ve elde etme gayretini, yani göğe 'dokunarak' bilgi edinme çabasını anlatır."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Lemse (لمس), burada 'talebe' (istedi, aradı) ve 'iltemese' (araştırdı) anlamındadır. Cinlerin gökteki haberleri 'yoklaması', yani onları elde etmeye çalışması kastedilmiştir. Bu, fiziksel bir dokunuştan ziyade, bilgiye ulaşma arayışıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'lemes' fiili, bazen fiziksel teması ifade etse de, bağlama göre 'bir şeyi anlamaya çalışmak', 'bir bilgiye ulaşmak' gibi daha soyut anlamlar da kazanır. Cin Suresi'ndeki kullanım, cinlerin göksel bilgilere erişme girişimini ve bu bilginin kendilerine yasaklandığını vurgular."}]},{"word":"مُلِئَتْ","root":"م ل أ","rootLatin":"m-l-'-","meaning":"Göğün, bekçiler ve ateş parçalarıyla tamamen doldurulduğunu, boş yer kalmadığını ifade eder.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Mülîet (ملئت), 'tamamen dolduruldu' demektir. Bu, göğün cinlerin erişimine karşı o kadar yoğun bir şekilde koruyucularla ve şihablarla kaplandığını gösterir ki, artık cinlerin sızabileceği bir boşluk kalmamıştır."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Mele'e (ملأ) fiili, bir şeyi tamamen doldurmak, kapasitesini aşacak şekilde doldurmak anlamına gelir. Ayetteki 'mülîet' ifadesi, göğün bekçiler ve şihablarla öylesine kuşatıldığını anlatır ki, cinlerin oraya ulaşma imkanı tamamen ortadan kalkmıştır."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Kur'an'da 'mele'e' kökü, genellikle bir yerin veya kabın tamamen dolduğunu, boşluk kalmadığını ifade eder. Bu ayette, göğün ilahi bir güç tarafından bekçiler ve şihablarla 'doldurulması', cinlerin göksel bilgilere erişiminin kesin ve tam bir şekilde engellendiğini gösterir."}]},{"word":"حَرَسًا","root":"ح ر س","rootLatin":"h-r-s","meaning":"Göğü cinlerin sızmalarına karşı koruyan güçlü bekçileri ifade eder.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Haras (حرس), koruyan, bekçilik yapan demektir. Ayetteki 'harasen şedîden' (sert bekçiler) ifadesi, göğün cinlerin dinlemesine karşı çok güçlü ve caydırıcı koruyucularla donatıldığını vurgular."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Haras (حرس), bir şeyi korumak, muhafaza etmek için görevlendirilen kimselerdir. Buradaki 'harasen şedîden' ifadesi, göğü koruyan meleklerin veya ilahi güçlerin, cinlerin göksel bilgilere ulaşmasını engelleyecek kadar şiddetli ve etkili olduğunu belirtir."}]},{"word":"شُهُبًا","root":"ش ه ب","rootLatin":"ş-h-b","meaning":"Cinleri gökten uzaklaştırmak için kullanılan, kayan ateş parçalarını veya ışınları ifade eder.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Şihâb (شهاب), parlayan, alevli ateş parçasıdır. Genellikle gökten düşen veya kayan yıldız parçaları için kullanılır. Ayetteki 'şuhuben' (çoğulu), cinleri gökten kovmak için kullanılan, yakıcı ve yok edici nitelikteki ateş parçalarını ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Şuhub (شهب), 'kayan yıldızlar' veya 'ateş parçaları' demektir. Kur'an'da cinlerin göğe yükselip haber çalmaya çalıştıklarında kendilerine atılan bu ateş parçalarıyla kovuldukları anlatılır. Bu, ilahi bir cezalandırma ve engelleme aracıdır."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Şihâb (شهاب), parlak ve alevli bir cisimdir. Kur'an'da cinlerin göğe yaklaştıklarında kendilerine atılan ve onları yakan ateş parçaları olarak zikredilir. Bu, göğün ilahi sırlarının korunması için kullanılan bir tür ilahi silahtır."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","melekler","seytan-vesvese"]}

## Tefsir

[{"position":1,"translit":"Ve ennâ"},{"position":2,"translit":"lemesnâ-ssemâe"},{"position":3,"translit":"fevecednâhâ"},{"position":4,"translit":"muli-et"},{"position":5,"translit":"harasen"},{"position":6,"translit":"şedîden"},{"position":7,"translit":"ve"},{"position":8,"translit":"şuhubâ(n)"}]

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":1,"surface":"أَنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Te'kîd ve Nasb","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mebnî","gloss":"şüphesiz biz","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Masdar harfi"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ harfinin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":2,"surface":"لَمَسْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ل-م-س","rootLatin":"l-m-s","lemma":"لَمَسَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"yokladık","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":3,"surface":"ٱلسَّمَآءَ","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"س-م-و","rootLatin":"s-m-w","lemma":"سَمَاء","form":"-","features":{"state":"Marife","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"göğü","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"böylece","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":4,"surface":"وَجَدْنَـٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"bulduk","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"onu","binaDurumu":"Mebnî (muttasıl zamir)","gorev":"Mef'ûlün bih"},{"position":5,"surface":"مُلِئَتْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"م-ل-ا","rootLatin":"m-l-ʾ","lemma":"مَلَأَ","form":"Mücerred","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Meçhul","person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"dolduruldu","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Mâzî fiil"},{"position":6,"surface":"حَرَسًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ح-ر-س","rootLatin":"ḥ-r-s","lemma":"حَرَس","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Temyiz olduğu için mansûb","gloss":"bekçilerle","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Temyîz"},{"position":7,"surface":"شَدِيدًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"ش-د-د","rootLatin":"ş-d-d","lemma":"شَدِيد","form":"Fa'îl","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"şiddetli","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb"},{"position":8,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ve","binaDurumu":"Mebnî","gorev":"Atıf harfi"},{"position":8,"surface":"شُهُبًا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ه-ب","rootLatin":"ş-h-b","lemma":"شِهَاب","form":"-","features":{"state":"Nekre","irab":"Mansûb"},"irabReason":"Atıf harfi ile önceki mansûb isme atfedildiği için mansûb","gloss":"kayan ateşlerle","irabMarker":"fetha ile","binaDurumu":"Mu'reb","gorev":"Ma'tûf"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Cin Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *72/1-15*
- **Mesnevî'den Hikâyeler** — Ahmet Avni Konuk · *72/8-9*
- **Cin Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *72/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *72/8-9*
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *72/8-9*
- **Cin Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *72/8*
- **Cin Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *72/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmet Avni Konuk · *72/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *72/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 11** — Ahmet Avni Konuk · *72/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 6** — Ahmed Avni Konuk · *72/8*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmet Avni Konuk · *72/8-9*