# Cin Sûresi, 9. Âyet (72:9)

> وَأَنَّا كُنَّا نَقْعُدُ مِنْهَا مَقَـٰعِدَ لِلسَّمْعِ ۖ فَمَن يَسْتَمِعِ ٱلْـَٔانَ يَجِدْ لَهُۥ شِهَابًا رَّصَدًا

*Ve ennâ kunnâ nak'udu minhâ mekâ'ide lissem'(i)(s) femen yestemi'i-l-âne yecid lehu şihâben rasadâ(n)*

**Meal (Diyanet):** "Halbuki biz, (daha önce) göğün bazı yerlerinde gayb haberlerini dinlemek için otururduk. Fakat şimdi her kim dinlemeye kalkacak olursa, kendini gözetleyen yakıcı bir ışık bulur."

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/72/9

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Cin Suresi 9. ayet, cinlerin gök haberlerini dinleme çabalarını ve bu çabanın artık engellendiğini anlatır. Ayet, 'oturmak', 'dinlemek' ve 'ateş' gibi kavramlar üzerinden cinlerin geçmişteki erişimini ve şimdiki engellenmesini dilbilimsel bir derinlikle ortaya koyar.","keyConcepts":[{"word":"نَقْعُدُ","root":"ق ع د","rootLatin":"k-a-d","meaning":"Cinlerin gök haberlerini dinlemek için belirli bir yerde durması, oturması eylemi.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'قعد' kelimesinin asıl anlamının 'ayakta durduktan sonra oturmak' olduğunu belirtir. Ayetteki kullanımı, cinlerin gök haberlerini dinlemek için belirli bir konumda, sabit bir şekilde beklemelerini ifade eder. Bu, sadece fiziksel bir oturma değil, aynı zamanda bir amaç için konumlanmayı da içerir."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'قعد' kelimesinin mecazi kullanımlarına dikkat çeker. Ayetteki 'نَقْعُدُ' ifadesi, cinlerin gök haberlerini çalmak amacıyla belirli yerlerde pusu kurmaları, beklemeleri anlamında mecazi bir oturmadır. Bu, onların gök haberlerine ulaşma çabasının bir parçasıdır."}]},{"word":"مَقَـٰعِدَ","root":"ق ع د","rootLatin":"k-a-d","meaning":"Cinlerin gök haberlerini dinlemek için edindikleri belirli oturma yerleri veya konumlar.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"İbn Kuteybe, 'مقاعد' kelimesini 'oturulan yerler' olarak açıklar. Ayetteki bağlamda, cinlerin gök haberlerini dinlemek için kendilerine tahsis ettikleri veya edindikleri özel konumları ifade eder. Bu, onların bu eylemi gerçekleştirmek için belirli bir düzen içinde hareket ettiklerini gösterir."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Semîn el-Halebî, 'مقاعد' kelimesinin 'mekân' (yer) anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'مَقَـٰعِدَ لِلسَّمْعِ' ifadesi, cinlerin dinleme eylemi için belirledikleri, oturdukları veya konumlandıkları yerleri vurgular. Bu, onların gök haberlerine ulaşma stratejisinin bir parçasıdır."}]},{"word":"لِلسَّمْعِ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Gök haberlerini dinleme, işitme amacı.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'سمع' kelimesinin 'işitme' ve 'anlama' anlamlarını içerdiğini belirtir. Ayetteki 'لِلسَّمْعِ' ifadesi, cinlerin gök haberlerini sadece işitmekle kalmayıp, aynı zamanda onları anlamak ve bilgi edinmek amacıyla bu yerlere oturduklarını gösterir. Bu, onların bilgiye ulaşma arayışını vurgular."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Izutsu, 'sem'' kavramının Kur'an'da sadece fiziksel işitmeyi değil, aynı zamanda ilahi mesajı idrak etme ve ona itaat etme anlamlarını da taşıdığını belirtir. Ayetteki 'لِلسَّمْعِ' ifadesi, cinlerin gök haberlerini dinleme eyleminin, onlar için bir tür bilgi edinme ve belki de geleceği öğrenme çabası olduğunu gösterir."}]},{"word":"يَسْتَمِعِ","root":"س م ع","rootLatin":"s-m-'-","meaning":"Gök haberlerini dinlemeye teşebbüs etmek, kulak vermek.","sources":[{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Sicistânî, 'استمع' fiilinin 'dinlemeye çalışmak, kulak vermek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'فَمَن يَسْتَمِعِ' ifadesi, cinlerin gök haberlerini dinleme çabasının aktif ve kasıtlı bir eylem olduğunu gösterir. Bu, onların bu bilgiye ulaşmak için gösterdikleri gayreti vurgular."},{"author":"Mevlüt Güngör","work":"Kur'ân-ı Kerîm'de Kelime Anlam Bilgisi","detail":"Güngör, 'istif' babından gelen fiillerin 'talep etme' veya 'çaba gösterme' anlamı taşıdığını belirtir. 'يَسْتَمِعِ' fiili, cinlerin gök haberlerini dinleme arayışının, bir talep ve çaba içerdiğini, yani pasif bir dinleme değil, aktif bir dinleme girişimi olduğunu ifade eder."}]},{"word":"شِهَابًا","root":"ش ه ب","rootLatin":"ş-h-b","meaning":"Gökten gelen, yakan ve takip eden bir ateş parçası veya ışın.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Râgıb, 'شهاب' kelimesini 'parlayan, yakan ateş parçası' olarak tanımlar. Ayetteki kullanımı, cinlerin gök haberlerini dinlemeye çalıştıklarında karşılaştıkları ilahi bir engeli, yani onları kovalayan ve yakan bir ateş ışınını ifade eder. Bu, onların bu bilgiye erişiminin engellendiğini gösterir."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Fîrûzâbâdî, 'شهاب' kelimesinin 'gökten düşen ateş parçası' veya 'yıldız kayması' anlamlarına geldiğini belirtir. Ayetteki bağlamda, bu 'şihâb', cinlerin gök haberlerini çalma girişimlerini engellemek için gönderilen, onları kovalayan ve cezalandıran bir ilahi güçtür."}]},{"word":"رَّصَدًا","root":"ر ص د","rootLatin":"r-s-d","meaning":"Gözetleyen, takip eden, pusu kuran.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Ebû Ubeyde, 'رصد' kelimesinin 'gözetlemek, beklemek' anlamında kullanıldığını belirtir. Ayetteki 'شِهَابًا رَّصَدًا' ifadesi, ateşin sadece ortaya çıkmakla kalmayıp, aynı zamanda cinleri takip ettiğini ve onları gözetlediğini, yani onların kaçışına izin vermediğini vurgular. Bu, ilahi korumanın sürekliliğini gösterir."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"Kefevî, 'رصد' kelimesinin 'bir şeyi gözetlemek, onu beklemek' anlamında kullanıldığını açıklar. Ayetteki 'رَّصَدًا' kelimesi, 'şihâb'ın cinleri sürekli olarak izlediğini ve onların gök haberlerine yaklaşmasını engellemek için hazır beklediğini ifade eder. Bu, cinlerin gök haberlerine erişiminin kalıcı olarak engellendiğini gösterir."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["gayb","seytan-vesvese","melekler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"وَ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"وَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"ve"},{"position":1,"surface":"أَنَّا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Tevkîd","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"أَنَّ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"şüphesiz biz"},{"position":1,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mansûb"},"irabReason":"أَنَّ harfinin ismi olduğu için mansûb","gloss":"biz"},{"position":2,"surface":"كُنَّا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ك-و-ن","rootLatin":"k-w-n","lemma":"كَانَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"idik"},{"position":2,"surface":"نَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"نَا","form":"-","features":{"person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"كَانَ fiilinin ismi olduğu için merfû","gloss":"biz"},{"position":3,"surface":"نَقْعُدُ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"ق-ع-د","rootLatin":"q-'-d","lemma":"قَعَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müzekker","number":"Cemi","irab":"Merfû"},"irabReason":"Nasb veya cezm edatından etkilenmediği için merfû","gloss":"otururduk"},{"position":4,"surface":"مِنْهَا","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مِنْ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"-den"},{"position":4,"surface":"هَا","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هَا","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müennes","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ondan"},{"position":5,"surface":"مَقَـٰعِدَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Mekân","root":"ق-ع-د","rootLatin":"q-'-d","lemma":"مَقْعَد","form":"Mef'al","features":{"number":"Cemi","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün fîh olduğu için mansûb (veya hâl)","gloss":"oturulacak yerler"},{"position":6,"surface":"لِلسَّمْعِ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":6,"surface":"ٱلسَّمْعِ","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-'","lemma":"سَمْع","form":"-","features":{"irab":"Mecrûr","state":"Marife"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"dinleme"},{"position":7,"surface":"فَمَن","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Atıf","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"","gloss":"o halde"},{"position":7,"surface":"مَن","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Şart","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"مَنْ","form":"-","features":{"irab":"Mebnî"},"irabReason":"İsm-i şart olduğu için mebnî","gloss":"kim"},{"position":8,"surface":"يَسْتَمِعِ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"س-م-ع","rootLatin":"s-m-'","lemma":"اِسْتَمَعَ","form":"İstif'âl","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şart fiili olduğu için meczûm","gloss":"dinlerse"},{"position":9,"surface":"ٱلْـَٔانَ","pos":"isim","posDetail":"Zarf-ı Zaman","root":"ء-و-ن","rootLatin":"'-w-n","lemma":"آنَ","form":"-","features":{"irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Zarf-ı zaman olduğu için mansûb","gloss":"şimdi"},{"position":10,"surface":"يَجِدْ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Muzâri","root":"و-ج-د","rootLatin":"w-j-d","lemma":"وَجَدَ","form":"-","features":{"tense":"Muzâri","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Meczûm"},"irabReason":"Şartın cevabı olduğu için meczûm","gloss":"bulur"},{"position":11,"surface":"لَهُۥ","pos":"harf","posDetail":"Harf-i Cer","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"لِ","form":"-","features":{},"irabReason":"Harf olduğu için mebnî","gloss":"için"},{"position":11,"surface":"هُۥ","pos":"isim","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mecrûr"},"irabReason":"Harf-i cerden sonra geldiği için mecrûr","gloss":"ona"},{"position":12,"surface":"شِهَابًۭا","pos":"isim","posDetail":"İsim","root":"ش-ه-ب","rootLatin":"ş-h-b","lemma":"شِهَاب","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"bir ateş"},{"position":13,"surface":"رَّصَدًۭا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"ر-ص-د","rootLatin":"r-s-d","lemma":"رَصَد","form":"-","features":{"number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"شِهَابًا kelimesinin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"gözetleyen"}]

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *72/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *72/9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *72/8-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *72/8-9*
- **DVT-C001 (Ses Kaydı)** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *72/8-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *72/8-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 8** — Ahmed Avni Konuk · *72/8-9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *72 / 9*
- **Mesnevî-i Şerîf Şerhi - Cilt 7** — Ahmed Avni Konuk · *72 / 9*