# Müzzemmil Sûresi, 16. Âyet (73:16)

> فَعَصَىٰ فِرْعَوْنُ ٱلرَّسُولَ فَأَخَذْنَـٰهُ أَخْذًا وَبِيلًا

*Fe'asâ fir'avnu-rrasûle fe-eḣażnâhu aḣżen vebîlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Ama Firavun o peygambere isyan etti, biz de onu ağır ve çetin bir şekilde yakalayıverdik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/73/16

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Müzzemmil Suresi'nin 16. ayeti, Firavun'un peygambere isyan etmesinin ve Allah'ın onu şiddetli bir şekilde cezalandırmasının dilbilimsel ve semantik derinliğini ortaya koymaktadır. Ayet, 'isyankârlık', 'peygamberlik' ve 'şiddetli yakalama/cezalandırma' kavramları üzerinden ilahi adaletin tecellisini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَعَصَىٰ","root":"ع ص ى","rootLatin":"a-s-y","meaning":"Firavun'un peygambere karşı gelmesi, isyan etmesi ve emrine uymaması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Aslî anlamı, bir şeyin sınırından çıkmak, ayrılmaktır. 'Asâ' fiili, emre muhalefet etmek, itaatsizlik etmek demektir. Ayette Firavun'un Allah'ın elçisinin getirdiği emirlere karşı gelmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Burada 'asâ', 'halefe' (muhalefet etti) anlamındadır. Firavun'un, Hz. Musa'nın tebliğ ettiği ilahi mesajı reddetmesi ve ona karşı durması kastedilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"'Asâ' kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'a veya peygamberine karşı gelme, itaatsizlik etme anlamında kullanılır. Firavun'un 'asâ'sı, sadece bir emre karşı gelmekten öte, ilahi otoriteye ve hakikate karşı topyekûn bir direnişi simgeler."}]},{"word":"ٱلرَّسُولَ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından insanlara mesaj iletmek üzere gönderilen elçi, peygamber anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Resûl', bir mesajla gönderilen kişidir. Ayetteki 'er-Resûl', Hz. Musa'yı işaret eder ve onun Allah'ın elçisi olma vasfını vurgular. Firavun'un isyanı, aslında Allah'ın elçisi aracılığıyla gönderdiği mesaja isyandır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Resûl, Allah'ın kullarına gönderdiği, onlara şeriatını tebliğ eden kimsedir. Firavun'un karşı geldiği bu resûl, ilahi hükümlerin taşıyıcısıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'resûl' kavramı, sadece bir haberci olmaktan öte, ilahi iradenin yeryüzündeki temsilcisi ve uygulayıcısıdır. Firavun'un 'resûl'e karşı gelmesi, ilahi düzene karşı gelmesi anlamına gelir."}]},{"word":"فَأَخَذْنَـٰهُ","root":"أ خ ذ","rootLatin":"a-h-z","meaning":"Allah'ın Firavun'u yakalaması, cezalandırması ve helak etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Ahz', burada 'cezalandırmak' ve 'helak etmek' anlamında kullanılmıştır. Allah'ın Firavun'u yakalaması, onun gücünü elinden alması ve onu yok etmesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Ahz' kelimesi, bir şeyi ele geçirmek, yakalamak demektir. Ancak Kur'an'da Allah'a nispet edildiğinde genellikle 'cezalandırmak', 'helak etmek' ve 'azapla yakalamak' manasına gelir. Ayette Firavun'un isyanına karşılık ilahi bir ceza olarak vuku bulmuştur."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Buradaki 'ahz', şiddetli bir yakalama ve cezalandırmadır. Firavun'un isyanının büyüklüğüne uygun olarak, Allah'ın kudretinin tecellisiyle gerçekleşen bir müdahaledir."}]},{"word":"أَخْذًا","root":"أ خ ذ","rootLatin":"a-h-z","meaning":"Yakalamanın, cezalandırmanın şiddetini ve ağırlığını pekiştiren bir masdardır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bu, 'ahz' fiilinin masdarı olup, fiilin anlamını pekiştirmek için kullanılmıştır. 'Ağır bir yakalama' veya 'şiddetli bir cezalandırma' anlamını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Masdarın fiil ile birlikte gelmesi, o fiilin gerçekleşme biçiminin niteliğini belirtir. Burada 'ahzen' kelimesi, Allah'ın Firavun'u yakalamasının ne denli şiddetli ve kesin olduğunu ifade eder."}]},{"word":"وَبِيلًا","root":"و ب ل","rootLatin":"v-b-l","meaning":"Ağır, şiddetli, kötü sonuçlu ve helak edici anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Vebîl', ağır, şiddetli ve kötü akıbetli demektir. Ayetteki 'ahzen vebîlen', Firavun'un başına gelen cezanın ne kadar şiddetli ve yıkıcı olduğunu anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Aslî anlamı, ağır ve kötü sonuçlu olan şeydir. Özellikle yağmur için kullanıldığında 'şiddetli yağmur' anlamına gelir. Burada ise Allah'ın cezalandırmasının ağırlığını ve yıkıcılığını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"'Vebîl', neticesi kötü olan, zararlı ve helak edici demektir. Firavun'un isyanına karşılık gelen bu ceza, onun için tam bir yıkım ve felaket olmuştur."}]}]}

## Tefsir

{"topics":["kissa-musa","ahiret-mukafat","musrikler"]}

## Tefsir

[{"position":1,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"ama, de"},{"position":1,"surface":"عَصَىٰ","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"ع-ص-ي","rootLatin":"ʿ-ṣ-y","lemma":"عَصَىٰ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"karşı geldi"},{"position":2,"surface":"فِرْعَوْنُ","pos":"isim","posDetail":"Özel İsim","root":"ف-ر-ع-ن","rootLatin":"f-r-ʿ-n","lemma":"فِرْعَوْن","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Merfû","state":"Marife"},"irabReason":"Fâil olduğu için merfû","gloss":"Firavun"},{"position":3,"surface":"ٱلرَّسُولَ","pos":"isim","posDetail":"İsm-i Fâil","root":"ر-س-ل","rootLatin":"r-s-l","lemma":"رَسُول","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Marife"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mansûb","gloss":"peygamberi"},{"position":4,"surface":"فَ","pos":"harf","posDetail":"Atıf Harfi","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"فَ","form":"-","features":{},"irabReason":"Mebnî","gloss":"de"},{"position":4,"surface":"أَخَذْنَا","pos":"fiil","posDetail":"Fiil-i Mâzî","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"ʾ-ḫ-ḏ","lemma":"أَخَذَ","form":"-","features":{"tense":"Mâzî","voice":"Ma'lûm","person":"1.","gender":"Müşterek","number":"Cemi","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mâzî fiil olduğu için mebnî","gloss":"tutup cezalandırdık"},{"position":4,"surface":"هُ","pos":"harf","posDetail":"Muttasıl Zamir","root":"-","rootLatin":"-","lemma":"هُوَ","form":"-","features":{"person":"3.","gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mebnî"},"irabReason":"Mef'ûlün bih olduğu için mebnî","gloss":"onu"},{"position":5,"surface":"أَخْذًا","pos":"isim","posDetail":"Masdar","root":"أ-خ-ذ","rootLatin":"ʾ-ḫ-ḏ","lemma":"أَخْذ","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Mef'ûl-i Mutlak olduğu için mansûb","gloss":"bir tutuşla, bir cezalandırma ile"},{"position":6,"surface":"وَبِيلًا","pos":"isim","posDetail":"Sıfat","root":"و-ب-ل","rootLatin":"w-b-l","lemma":"وَبِيل","form":"-","features":{"gender":"Müzekker","number":"Müfred","irab":"Mansûb","state":"Nekre"},"irabReason":"Önceki ismin sıfatı olduğu için mansûb","gloss":"ağır, şiddetli"}]