# Müzzemmil Sûresi, 16. Âyet (73:16)

> فَعَصَىٰ فِرْعَوْنُ ٱلرَّسُولَ فَأَخَذْنَـٰهُ أَخْذًا وَبِيلًا

*Fe'asâ fir'avnu-rrasûle fe-eḣażnâhu aḣżen vebîlâ(n)*

**Meal (Diyanet):** Ama Firavun o peygambere isyan etti, biz de onu ağır ve çetin bir şekilde yakalayıverdik.

**Kaynak:** https://terzibabairfanmektebi.com/tefsir/73/16

---

## Kelime Tahlili

{"summary":"Müzzemmil Suresi'nin 16. ayeti, Firavun'un peygambere isyan etmesinin ve Allah'ın onu şiddetli bir şekilde cezalandırmasının dilbilimsel ve semantik derinliğini ortaya koymaktadır. Ayet, 'isyankârlık', 'peygamberlik' ve 'şiddetli yakalama/cezalandırma' kavramları üzerinden ilahi adaletin tecellisini vurgular.","keyConcepts":[{"word":"فَعَصَىٰ","root":"ع ص ى","rootLatin":"a-s-y","meaning":"Firavun'un peygambere karşı gelmesi, isyan etmesi ve emrine uymaması anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Aslî anlamı, bir şeyin sınırından çıkmak, ayrılmaktır. 'Asâ' fiili, emre muhalefet etmek, itaatsizlik etmek demektir. Ayette Firavun'un Allah'ın elçisinin getirdiği emirlere karşı gelmesini ifade eder."},{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Burada 'asâ', 'halefe' (muhalefet etti) anlamındadır. Firavun'un, Hz. Musa'nın tebliğ ettiği ilahi mesajı reddetmesi ve ona karşı durması kastedilir."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"'Asâ' kavramı, Kur'an'da genellikle Allah'a veya peygamberine karşı gelme, itaatsizlik etme anlamında kullanılır. Firavun'un 'asâ'sı, sadece bir emre karşı gelmekten öte, ilahi otoriteye ve hakikate karşı topyekûn bir direnişi simgeler."}]},{"word":"ٱلرَّسُولَ","root":"ر س ل","rootLatin":"r-s-l","meaning":"Allah tarafından insanlara mesaj iletmek üzere gönderilen elçi, peygamber anlamındadır.","sources":[{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Resûl', bir mesajla gönderilen kişidir. Ayetteki 'er-Resûl', Hz. Musa'yı işaret eder ve onun Allah'ın elçisi olma vasfını vurgular. Firavun'un isyanı, aslında Allah'ın elçisi aracılığıyla gönderdiği mesaja isyandır."},{"author":"Ebû Bekir es-Sicistânî","work":"Nüzhetü'l-Kulûb","detail":"Resûl, Allah'ın kullarına gönderdiği, onlara şeriatını tebliğ eden kimsedir. Firavun'un karşı geldiği bu resûl, ilahi hükümlerin taşıyıcısıdır."},{"author":"Toshihiko Izutsu","work":"Kur'an'da Dinî ve Ahlakî Kavramlar","detail":"Kur'an'da 'resûl' kavramı, sadece bir haberci olmaktan öte, ilahi iradenin yeryüzündeki temsilcisi ve uygulayıcısıdır. Firavun'un 'resûl'e karşı gelmesi, ilahi düzene karşı gelmesi anlamına gelir."}]},{"word":"فَأَخَذْنَـٰهُ","root":"أ خ ذ","rootLatin":"a-h-z","meaning":"Allah'ın Firavun'u yakalaması, cezalandırması ve helak etmesi anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Ahz', burada 'cezalandırmak' ve 'helak etmek' anlamında kullanılmıştır. Allah'ın Firavun'u yakalaması, onun gücünü elinden alması ve onu yok etmesidir."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Ahz' kelimesi, bir şeyi ele geçirmek, yakalamak demektir. Ancak Kur'an'da Allah'a nispet edildiğinde genellikle 'cezalandırmak', 'helak etmek' ve 'azapla yakalamak' manasına gelir. Ayette Firavun'un isyanına karşılık ilahi bir ceza olarak vuku bulmuştur."},{"author":"Semîn el-Halebî","work":"Umdetü'l-Huffâz","detail":"Buradaki 'ahz', şiddetli bir yakalama ve cezalandırmadır. Firavun'un isyanının büyüklüğüne uygun olarak, Allah'ın kudretinin tecellisiyle gerçekleşen bir müdahaledir."}]},{"word":"أَخْذًا","root":"أ خ ذ","rootLatin":"a-h-z","meaning":"Yakalamanın, cezalandırmanın şiddetini ve ağırlığını pekiştiren bir masdardır.","sources":[{"author":"Ebû Ubeyde","work":"Mecâzü'l-Kur'ân","detail":"Bu, 'ahz' fiilinin masdarı olup, fiilin anlamını pekiştirmek için kullanılmıştır. 'Ağır bir yakalama' veya 'şiddetli bir cezalandırma' anlamını vurgular."},{"author":"Fîrûzâbâdî","work":"Basâiru Zevi't-Temyîz","detail":"Masdarın fiil ile birlikte gelmesi, o fiilin gerçekleşme biçiminin niteliğini belirtir. Burada 'ahzen' kelimesi, Allah'ın Firavun'u yakalamasının ne denli şiddetli ve kesin olduğunu ifade eder."}]},{"word":"وَبِيلًا","root":"و ب ل","rootLatin":"v-b-l","meaning":"Ağır, şiddetli, kötü sonuçlu ve helak edici anlamındadır.","sources":[{"author":"İbn Kuteybe","work":"Tefsîru Garîbi'l-Kur'ân","detail":"'Vebîl', ağır, şiddetli ve kötü akıbetli demektir. Ayetteki 'ahzen vebîlen', Firavun'un başına gelen cezanın ne kadar şiddetli ve yıkıcı olduğunu anlatır."},{"author":"Râgıb el-İsfehânî","work":"el-Müfredât fî Garîbi'l-Kur'ân","detail":"Aslî anlamı, ağır ve kötü sonuçlu olan şeydir. Özellikle yağmur için kullanıldığında 'şiddetli yağmur' anlamına gelir. Burada ise Allah'ın cezalandırmasının ağırlığını ve yıkıcılığını ifade eder."},{"author":"Ebu'l-Bekâ el-Kefevî","work":"el-Külliyyât","detail":"'Vebîl', neticesi kötü olan, zararlı ve helak edici demektir. Firavun'un isyanına karşılık gelen bu ceza, onun için tam bir yıkım ve felaket olmuştur."}]}]}

## Bu Âyetin İşârî/Tasavvufî Olarak Ele Alındığı Eserler

- **Müzzemmil Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *73/16*
- **Müzzemmil Sûresi** — Terzibaba - Necdet Ardıç · *73/16*